หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับชาติ

 

พรุหญ้าท่าตอน


ที่ตั้ง : ตั้งอยู่ในตำบลท่าตอน ตำบลแม่นาวาง อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ 
เนื้อที่ 303 ไร่
พิกัดมุมบนซ้ายที่ 538000N 2218000E
พิกัดมุมบนซ้ายที่ 542000N 2215000E

แผนที่
 
 
อ้างอิง
โครงการสำรวจสถานภาพพื้นที่ชุ่มน้ำประเภทพรุของประเทศไทย ปีงบประมาณ 2551 โดยสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย
 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

พื้นที่
พื้นที่ชุ่มน้ำท่าตอน เดิมมีเนื้อที่ประมาณ 7,004 ไร่ จากผลการสำรวจมีพื้นที่พรุเหลือประมาณ 303 ไร่
มีพื้นที่ไม่ต่อเนื่องกัน คือหนองปู่เฮือน หนองคนทา หนองน้ำแดง และหนองบุญทา

ประเภท/ที่ดิน
พรุที่ราบลุ่มริมฝั่งแม่น้ำ และเป็นประเภทที่ดินเอกชน/ที่ดินบุกรุกและที่สาธารณะ

สถานภาพ/หน่วยงาน
- มีลักษณะพรุที่ปกคลุมด้วยสังคมพืชประเภทหญ้า
- อบต.ท่าตอน

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

ทรัพยากรป่าไม้
           ลักษณะของสังคมพืชของพื้นที่พรุหญ้าท่าตอน พื้นที่พรุหญ้าท่าตอนเป็นพื้นที่ราบลุ่มระหว่างลำน้ำกก และน้ำฝาง แม้ในปัจจุบันพื้นที่ทุ่งหญ้าได้มีการเปลี่ยนแปลงเป็นพื้นที่เกษตรกรรมเกือบตลอดทั่วพื้นที่ ทำให้สังคมหญ้าในทุ่งหญ้าและระบบนิเวศถูกคุกคาม จากรูปแบบการใช้ที่ดินที่เปลี่ยนแปลงไป การใช้ปุ๋ย ยาฆ่าแมลง เป็นจำนวนมาก แต่พื้นที่ดังกล่าวยังเป็นพื้นที่แวะพักและอาศัยของนกอพยพหลายชนิด จากผลการสำรวจในภาคสนามพื้นที่พรุหญ้าท่าตอน พืชชายน้ำที่พบหนาแน่น ได้แก่ แขม (Phragmites karka) พง (Sorghum halepense) อ้อ (Arundo donax) และไมยราบยักษ์ (Mimosa pigra) หญ้าคา (Imperata cylindrica) หญ้าปล้อง (Hymennachne pseudointerrupta) หญ้าไซ (Leersia hexandra) ผักบุ้ง (Ipomoea aquatica) ธูปฤาษี (Typha latifolia)

ทรัพยากรสัตว์ป่า
           นกที่พบทั้งหมด 22 ชนิด เช่น นกปรอดหัวสีเขม่า (Pycnonotus jocosus) นกอีวาบตั๊กแตน (Cacomantis merulinus) นกกระจาบอกเรียบ (Ploceus philippinus) นกเขาใหญ่ (Streptopelia chinensis) นกตะขาบทุ่ง (Coracias benghalensis) นกยอดข้าวหางแพนลาย (Cisticola juncidis) นกกระจิบหญ้าสีเรียบ (Prinia inornata) นกกระเต็นอกขาว (Halcyon smyrnensis) นกกิ้งโครงคอดำ (Sturnus nigricollis) เป็นต้น

ทรัพยากรปลา
           พบความหลากชนิดของทรัพยากรปลาจำนวน 10 ครอบครัว (families) 24 ชนิด (species) ปลาที่พบมีความหลากชนิดมากที่สุดในครอบครัว Cyprinidae จำนวน 10 ชนิด คิดเป็นร้อยละ 41.67 รองลงมา ได้แก่ Mastacembelidae จำนวน 3 ชนิด คิดเป็นร้อยละ 12.5 ครอบครัว รองลงมา ได้แก่ Belontiidae, Channidae และ Nandidae พบครอบครัวละ 2 ชนิด แต่ละครอบครัวคิดเป็นร้อยละ 8.33 และอีก 5 ครอบครัว พบเพียงครอบครัวละ 1 ชนิด แต่ละครอบครัวคิดเป็นร้อยละ 4.17 ชนิด ปลาที่สามารถอาศัยอยู่ทั้งในแหล่งน้ำนิ่งและแหล่งน้ำไหล และเป็นปลาที่สามารถปรับตัวเข้ากับแหล่งน้ำที่มีการทับถมของซากพืชได้เป็นอย่างดี ได้แก่ ปลากระดี่หม้อ (Trichogaster trichopterus) ปลากริมควาย (Trichopsis vittatus) ปลาช่อน (Channa striata) และปลาหมอไทย (Anabas testudineus) เป็นต้น ในบริเวณพื้นที่ที่มีน้ำหลากมักจะพบปลาที่อพยพเข้ามาเป็นจำนวนมาก เนื่องจากเป็นแหล่งหาอาหาร เพาะพันธุ์วางไข่และอนุบาลวัยอ่อน ได้แก่ ปลาในครอบครัว Cyprinidae และ Mastacembelidae ทรัพยากรปลาที่พบในบริเวณพื้นที่พรุหญ้าท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงราย มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะด้านอาหารกว่า 2 ชนิด ได้แก่ ปลาช่อน (Channa striata) และปลาหมอไทย (Anabas testudineus) เป็นต้น ปลาสวยงามกว่า 10 ชนิด ได้แก่ ปลาแป้นแก้ว (Parambassis siamensis) ปลามะไฟ (Systomus stolitzkaenus) ปลาสร้อยนกเขา (Osteochilus hasselti) ปลาซิวควาย (Rasbora myersi) ปลาตะเพียน (Systomus spilopterus) ปลาซิวอ้าว (Raiamas guttatus) ปลาตะเพียนทราย (Puntius brevis) ปลากระทิงธรรมดา (Mastacembelus favus) ปลาหมอแคระพม่า (Badis ruber) และปลาหัวตะกั่ว (Aplocheilus panchax) เป็นต้น

           ทรัพยากรปลาที่พบในบริเวณพื้นที่พรุหญ้าท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงราย มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะด้านอาหารกว่า 2 ชนิด ได้แก่ ปลาช่อน (Channa striata) และปลาหมอไทย (Anabas testudineus) เป็นต้น ปลาสวยงามกว่า 10 ชนิด ได้แก่ ปลาแป้นแก้ว (Parambassis siamensis) ปลามะไฟ (Systomus stolitzkaenus) ปลาสร้อยนกเขา (Osteochilus hasselti) ปลาซิวควาย (Rasbora myersi) ปลาตะเพียน (Systomus spilopterus) ปลาซิวอ้าว (Raiamas guttatus) ปลาตะเพียนทราย (Puntius brevis) ปลากระทิงธรรมดา (Mastacembelus favus) ปลาหมอแคระพม่า (Badis ruber) และปลาหัวตะกั่ว (Aplocheilus panchax) เป็นต้น

ทรัพยากรสาหร่าย
           สำรวจพบและสามารถจัดจำแนกสาหร่ายได้ทั้งสิ้น 3 ดิวิชัน 10 สกุล 12 ชนิด ดิวิชันที่สำรวจพบได้แก่ Cyanophyta 3 สกุล Chlorophyta 5 สกุล Chrysophyta 2 สกุล โดยดิวิชัน Chlorophyta มีความหลากหลายมากที่สุดประกอบด้วย 5 สกุล 6 ชนิด

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

คุณค่าในระบบนิเวศ
           บริเวณพรุหญ้าท่าตอนเป็นพื้นที่ที่มีคุณค่าในระบบนิเวศ เป็นพื้นที่ลุ่ม รับน้ำจากแม่น้ำกกและน้ำฝาง ทำหน้าที่ในการเก็บกักตะกอน

การใช้ประโยชน์
           เป็นแหล่งทรัพยากรประมง แหล่งทราย สังคมพืชหญ้าตามแนวตลิ่ง ช่วยป้องกันการกัดเซาะสองฝั่งลำน้ำ การรองรับน้ำเสียจากชุมชน และแหล่งท่องเที่ยว

การจัดการและการคุกคาม  
 

           ปัจจุบันสภาพพรุได้เปลี่ยนแปลงไปจากสภาพเดิม โดยเฉพาะการใช้ที่ดินบริเวณที่ตื้นเขินมีการทำการเพาะปลูก และเลี้ยงสัตว์ ขนาดพื้นที่พรุมีเนื้อที่ลดลงเนื่องจากพืชบางชนิดแพร่กระจายเร็วและมีความหนาแน่น เมื่อมีปริมาณน้ำน้อยลงพืชที่อยู่ในพรุตายและทับถมกัน หากไม่มีน้ำขังชาวบ้านจะบุกรุกใช้ประโยชน์พื้นที่ทำไร่ ทำสวน รวมถึงอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว มีการใช้สารเคมีและของเสีย มีผลกระทบต่อสภาพดินและคุณภาพน้ำในพรุ นอกจากนี้การพัฒนาแหล่งน้ำของกรมชลประทานมีผลกระทบทำให้ระบบนิเวศป่าพรุเสียไป

รายละเอียดเพิ่มเติม >>