หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนตามมติคณะรัฐมนตรี

 

พรุท่าปอมคลองสองน้ำ


ที่ตั้ง : ตั้งอยู่ในตำบลทุ่งค่าย อำเภอ ย่านตาขาว จังหวัดตรัง  
เนื้อที่ 2,521 ไร่
พิกัดมุมบนซ้ายที่ 570000N 828000E
พิกัดมุมล่างขวาที่ 573000N 823000E

แผนที่
 
 
อ้างอิง
โครงการสำรวจสถานภาพพื้นที่ชุ่มน้ำประเภทพรุของประเทศไทย ปีงบประมาณ 2551 โดยสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย
 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

พื้นที่
เนื้อที่ประมาณ 2,521 ไร่  สภาพโดยทั่วไปเป็น ป่าพรุกระจายอยู่หลายบริเวณของพื้นที่

ประเภท/ที่ดิน
- ประเภทพรุในที่ดอน
- พื้นที่อนุรักษ์ ป่าสงวนแห่งชาติ

สถานภาพ/หน่วยงาน
- มีลักษณะพรุที่สมบูรณ์
- สวนพฤกษศาสตร์ ทุ่งค่าย กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

ทรัพยากรป่าไม้
            พรุท่าปอมคลองสองน้ำ เป็นป่าบึงน้ำจืด (freshwater swamp forest) ที่มีลำธารน้ำจากเขาหินปูนไหลผ่าน ตอนล่างของป่าติดต่อกับป่าชายเลน จึงมีพรรณไม้ในป่าชายเลนขึ้นปะปน แม้ว่าจะมีลำธารไหลผ่าน แต่พื้นป่ามีการสะสมของซากพืชและอินทรียวัตถุน้อย เนื่องจากถูกพัดพาไปกับกระแสน้ำ พรรณไม้เด่นที่พบ ได้แก่ บ้องขวาน Syzygium diospyrifolium (Wall. ex Duthie) S.N.Mitra ลำพูป่า Duabanga grandiflora (Roxb. ex DC.) Walp. ตะบูนขาว  Xylocarpus granatum König ประสักแดง Bruguiera sexangula (Lour.) Poir. โกงกางใบเล็ก Rhizophora apiculata Blume สะเตียว Madhuca motleyana (de Vriese) Baehni หลาวชะโอน Oncosperma tigillarium (Jack) Ridl. เป็นต้น

            บริเวณที่เป็นดินเลนและมีน้ำท่วมขังพบ ใบพาย Cryptocoryne ciliate  Wydler ซึ่งเป็นพืชน้ำ
หายากแต่พบมากในป่าผืนนี้ นอกจากนั้นยังพบ มะนาวน้ำ Merope sp. ซึ่งเป็นพรรณไม้หายาก และอาจจะเป็นพรรณไม้ชนิดใหม่อีกด้วย

ทรัพยากรสัตว์ป่า
           จากการสำรวจภาคสนามในวันที่ 15-16 กันยายน 2551 พบว่า มีสัตว์ป่าที่พบเห็นตัวโดยตรง 28 ชนิด ประกอบด้วย สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 5 ชนิด นก 16 ชนิด สัตว์เลื้อยคลาน 3 ชนิด และสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 4 ชนิด ดังรายละเอียดดังนี้

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม
           จากการดักกรงเพื่อสำรวจสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็กจำนวน 20 กรง แต่ไม่สามารถดักจับหนูได้ ส่วนการสำรวจชนิดค้างคาวโดยใช้ตาข่ายดักจับสามารถดักจับค้างคาวได้ 2 ชนิด ได้แก่ ค้างคาวหน้ายักษ์ทศกัณฑ์ (Hipposideros armiger) ค้างคาวหน้ายักษ์สามหลืบ (Hipposideros larvatus) และยังสามารถสังเกตเห็น สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 3 ชนิด คือ ลิงแสม (Macaca  fascicularis) กระเล็นขนปลายหูสั้น (Tamiops mcclellandii) และกระรอกปลายหางดำ (Callosciurus caniceps)

นก
            พบนกอาศัยอยู่บริเวณป่าพรุจำนวน 16 ชนิด เป็นนกอพยพ 1 ชนิด คือ นกนางแอ่นบ้าน (Hirundo rustica) การที่พบนกอพยพเพียงชนิดเดียวเนื่องจากเป็นช่วงต้นฤดูหนาว ส่วนนกประจำถิ่นอื่นๆ อีก 15 ชนิด ซึ่งทุกชนิดเป็นนกที่พบเห็นได้ทั่วไป ได้แก่ เหยี่ยวแดง (Haliastur indus) นกกางเขนบ้าน (Copsychus saularis) นกกางเขนดง (Copsychus malabaricus) นกเอี้ยงถ้ำ (Myiophonus caeruleus) นกกินปลีคอสีน้ำตาล (Anthreptes malacensis) นกกินปลีอกเหลือง (Nectarinia jugularis) นกปลีกล้วยเล็ก (Arachnothera longirostra) นกปรอดเหลืองหัวจุก (Pycnonotus melanicterus) นกปรอดสวน (Pycnonotus blanfordi) นกตีทอง (Megalaima haemacephala) นกโพระดกคางแดง (Megalaima mystacophanos) นกกระจิบสวน (Orthotomus sutorius) นกกินแมลงอกเหลือง (Macronous gularis) นกหกเล็กปากแดง (Loriculus vernalis) และนกบั้งรอกใหญ่ (Phaenicophaeus tristis)

สัตว์เลื้อยคลาน
           พบสัตว์เลื้อยคลานเพียง 3 ชนิดเท่านั้น คือ งูปล้องทอง (Boiga dendrophila) จิ้งเหลนต้นไม้ (Dasia olivacea) และจิ้งจกหางหนาม (Hemidactylus frenatus)

สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก
           
สำรวจพบสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 4 ชนิด ได้แก่ คางคกบ้าน (Duttaphrynus melanostictus) กบหนอง (Fejervaya limnocharis) กบเขาหลังตอง (Hylarana labialis) แลเขียดตะปาด (Polypedates leucomystax)

ทรัพยากรปลา
           ทรัพยากรปลาที่พบในบริเวณพรุท่าปอมคลองสองน้ำ ตำบลเขาคราม อำเภอเมือง จังหวัดกระบี่ วันที่ 18 ตุลาคม 2551 พบความหลากชนิดของปลาจำนวน 14 ครอบครัว (families) 18 ชนิด (species) ปลาที่พบมีความหลากชนิดมากที่สุดในครอบครัว Cyprinidae จำนวน 3 ชนิด คิดเป็นร้อยละ 16.67 รองลงมาเป็นครอบครัว Ambassidae และ Gobiidae จำนวนครอบครัวละ 2 ชนิด แต่ละครอบครัวคิดเป็นร้อยละ 11.11 และอีก 11 ครอบครัว พบเพียงครอบครัวละ 1 ชนิด แต่ละครอบครัวคิดเป็นร้อยละ 5.56 ตามลำดับ

           ปลาที่พบหลายชนิดสามารถปรับตัวเข้ามาอาศัยในบริเวณพรุน้ำจืดและอาศัยอยู่ร่วมกันกับปลาน้ำจืดได้กว่า 5 ชนิด ได้แก่ ปลาแป้น (Ambassis vachelli) ปลาแป้น (Ambassis interruptus) ปลาซิวข้าวสารชวา (Oxyzias javanicus) ปลาเสือพ่นน้ำ (Toxotes jaculatrix) ปลาดอกหมากครีบสั้น (Gerras abbreviatus) และปลาข้างตะเภา (Terapon jarbua) เป็นต้น และปลาเหล่านี้จะอพยพเข้ามาในพื้นที่มากขึ้นในกรณีที่น้ำทะเลขึ้น

           ทรัพยากรปลาที่พบบริเวณพื้นที่พรุท่าปอมคลองสองน้ำมีความสำคัญทางด้านเศรษฐกิจ โดยเฉพาะด้านอาหารกว่า 2 ชนิด ได้แก่ ปลากระบอก (Liza subviridis) และปลาตะกรับ (Scatophagus argus) เป็นต้น และเป็นปลาสวยงามกว่า 5 ชนิด ได้แก่ ปลาเข็มหม้อ (Dermogynys pusilus) ปลาซิวควาย (Rasbora sumatrana) ปลาแขยงภูเขา (Batasio havmolleri) และปลาเสือพ่นน้ำ (Toxotes jaculatrix) เป็นต้น

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

คุณค่าในระบบนิเวศ
           1) การเก็บกักน้ำฝนและน้ำท่า พื้นที่พรุมีลักษณะเป็นที่ราบลุ่มใกล้ปากแม่น้ำเป็นที่รับน้ำขึ้น-ลงของน้ำในคลองท่าปอม
           2) การดักตะกอนและแร่ธาตุ ชั้นดินอินทรีย์ของพื้นที่พรุดักตะกอนและแร่ธาตุจากน้ำขึ้น-ลง
           3) แหล่งทรัพยากร/ผลผลิตธรรมชาติ พบพรรณไม้ทั้งสิ้น 273 ชนิด จาก 203 สกุล 79 วงศ์
พบสัตว์ 44 ชนิด ประกอบด้วย สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 12 ชนิด นก 18 ชนิด สัตว์เลื้อยคลาน 11 ชนิด และสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 4 ชนิด พบปลา 14 ครอบครัว 18 ชนิด สำหรับทรัพยากรปลาที่พบ บริเวณพื้นที่พรุท่าปอมคลองสองน้ำมีความสำคัญทางด้านเศรษฐกิจ โดยเฉพาะด้านอาหารกว่า 2 ชนิด ได้แก่ ปลากระบอก (Liza subviridis) และปลาตะกรับ (Scatophagus argus) เป็นต้น และเป็นปลาสวยงามกว่า 5 ชนิด
           4) แหล่งรวบรวมสายพันธุ์พืช/สัตว์ เป็นพืชหายาก 13 ชนิด พบสัตว์ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ 4 ชนิด
           5) ด้านนิเวศวิทยาและห่วงโซ่อาหาร สภาพทางนิเวศวิทยาแหล่งน้ำนี้มีสองแบบ คือ เป็นนิเวศวิทยาน้ำจืด กับนิเวศวิทยาน้ำกร่อย ซึ่งเป็นพื้นที่มีลำน้ำขนาดเล็ก มีน้ำไหลเร็วตลอดปีผสมกับน้ำทะเลที่ขึ้นลงทุกวัน ทำให้มีความหลากทรัพยากรปลาที่พบมีทั้งปลาน้ำจืดและน้ำกร่อยหรือปลาทะเลที่ชุกชุมมาก

การใช้ประโยชน์
           พรุท่าปอมคลองสองน้ำเป็นระบบนิเวศที่มีลักษณะเฉพาะ มีป่าไม้และแหล่งน้ำที่สวยงาม มีคุณค่าด้านนันทนาการ ได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยว อบต.ได้จัดให้มีการใช้ประโยชน์เส้นทางศึกษาธรรมชาติ

การจัดการและการคุกคาม  
 

การคุกคามที่เกิดขึ้นภายในพื้นที่พรุ
           การปรับปรุงเปลี่ยนแปลงพื้นที่ เพื่อการพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยว โดยการเปิดหน้าดินพัฒนา เป็นพื้นที่ให้บริการที่จอดรถและบริการ กระทบต่อแหล่งธรรมชาติ และเกิดการชะล้างดินลงในคลองท่าปอม กระทบต่อคุณภาพน้ำ รวมทั้งปัญหาการทิ้งขยะของนักท่องเที่ยวทำให้เกิดทัศนอุจจาดในแหล่งน้ำธรรมชาติ

การคุกคามที่เกิดมาจากภายนอกพรุ
           1) การพัฒนาชุมชนและบริการ จากการพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวทำให้มีการพัฒนาบริการร้านค้ากระทบต่อสภาพแวดล้อมบริเวณทางเข้าพื้นที่พรุ
           2) การใช้ที่ดิน การขยายตัวของพื้นที่นากุ้ง บริเวณตอนล่างของพื้นที่ส่งผลกระทบ ต่อคุณภาพน้ำในคลองท่าปอม
           3) การใช้ทรัพยากรน้ำร่วม  พื้นที่พรุซึ่งได้รับน้ำจากน้ำขึ้น-ลง มีผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมแหล่งน้ำ

รายละเอียดเพิ่มเติม >>