หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนตามมติคณะรัฐมนตรี
 

หนองสิ


ที่ตั้ง : ตั้งอยู่ติดกับตัวอำเภอขุนหาญ จังหวัดศรีสะเกษ
       : มีขนาดพื้นที่ประมาณ 1,533 ไร่

       : พิกัดภูมิศาสตร์ ละติจูดที่ 14° 36' 19" N  และลองจิจูดที่ 104° 25' 28" E
         พิกัด UTM 48 P VB 380150 แผนที่ภูมิประเทศ มาตราส่วน 1 : 50000 ระวางที่ 5838


แผนที่
 
 
อ้างอิง
โครงการสำรวจสถานภาพพื้นที่ชุ่มน้ำประเภทพรุของประเทศไทย ปีงบประมาณ 2552 โดยสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย
 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

ชื่อหนองสิ เป็นภาษาส่วย หมายถึง ตัวริ้น หนองสิเป็นอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ อยู่ในลุ่มน้ำมูล-ห้วยขผุง (ห้วยทา) ได้รับน้ำจากห้วยสิ หนองน้ำมีถนนล้อมรอบ และมีการจัดสรรน้ำจากหนองสิเพื่อการชลประทานในพื้นที่เกษตรกรรมรอบข้าง สภาพพื้นที่โดยรอบค่อนข้างราบเรียบ ความลาดชันประมาณร้อยละ 1-2 วางตัวอยู่แนวเหนือ-ใต้ แนวยาวที่สุดประมาณ 2.6 กิโลเมตร แนวกว้างที่สุดประมาณ 1.5 กิโลเมตร มีน้ำขังตลอดปี ปริมาณความจุของอ่างเก็บน้ำ 3.8 ล้านลูกบาศก์เมตร ปริมาณน้ำระดับกักเก็บต่ำสุด 0.65 เมตร ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยรายปีประมาณ 1,258 มิลลิเมตร


สถานภาพทางชีวภาพ  
 

พรรณไม้

      พบพันธุ์ไม้น้ำทั้งหมด 31 ชนิด บริเวณขอบหนองพันธุ์ไม้เด่น ได้แก่ บัวหลวง (Nelumbo  nucifera) รองลงมา ได้แก่  ผักตบชวา (Eichhornia crassipes) และ บัวบา (Nymphoides   indicum) พืชใต้น้ำเด่น ได้แก่ สาหร่ายหางกระรอก (Hydrilla verticillata) และสาหร่ายเส้นด้าย (Najas  graminea)
      พบไม้ยืนต้นทั้งหมด 7 ชนิด ได้แก่ ยูคาลิปตัส (Eucalyptus camaldulensis)  สะแกนา (Combretum quadr) กระถินณรงค์ (Acacia auriculaeformis) กุ่มน้ำ (Crateva magna) ข่อย (Streblus asper) ตาล (Borassus  flabellifer) กันเกรา  (Fagraea fragrans) และคางฮุง (Albizzia   lebbeckoides)

นก

     จากการสำรวจนกในพื้นที่ชุ่มน้ำ หนองสิ พบนกทั้งหมด 35 ชนิด ได้แก่ นกเป็ดผีเล็ก (Tachybaptus ruficollis) นกยางกรอกพันธุ์จีน (Ardeola bacchus) นกยางไฟธรรมดา (Ixobrychus cinnamomeus) นกอีโก้ง (Porphyrio porphyria) นกเขาไฟ (Streptopelia tranquebarica) นกตะขาบทุ่ง (Coracias benghalensis) นกกระรางหัวขวาน (Upupa epops)
นกตีทอง (Megalaima haemacephala) นกแอ่นตาล (Cypsiurus balasiensis)นกจาบฝนปีกแดง (Mirafra marionae) นกเด้าดินทุ่งใหญ่ (Anthus novaeseelandiae) นกปรอดหัวสีเขม่า (Pycnonotus aurigaster) นกแอ่นพง (Artamus fuscus) นกกิ้งโครงคอดำ (Sturnus  nigricollis) และนกแซงแซวหางปลา (Dicrurus macrocercus) เป็นต้น จัดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง 31 ชนิด ไม่ใช่สัตว์ป่าคุ้มครอง 4 ชนิด และใน 35 ชนิด เป็นนกประจำถิ่น 28 ชนิด นกอพยพ 1 ชนิด นกประจำถิ่นและนกอพยพ 6 ชนิด ในส่วนของการตรวจสอบสถานภาพการอนุรักษ์

 ทรัพยากรปลา

      พบปลาอย่างน้อย 29 ชนิด ได้แก่ ปลาสลาด(Notopterus notopterus) ปลากะมัง (Puntioplites proctozysron) ปลารากกล้วย (Acanthopsis choirorhynchos) ปลาอีด (Lepidocephalus hasselti) ปลากดเหลือง (Mystus nemurus) ปลาเนื้ออ่อน (Kryptopterus bleeker)  ปลาiเค้าขาว (Wallagonia attu) ปลากระทุงเหว (Xenentodon cancila) ปลาสลิด
(Trichogaster pectroralis) ปลากริมสี (Trichopsis pumilus) ปลาชะโด (Ophiocephalus micropeltes) ปลาปักเป้า
(Tetrodon leiurus) เป็นต้น ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (Vulnerable) ได้แก่ ปลาดุกด้าน (Clarias batrachus)
      กลุ่มปลาเศรษฐกิจที่สำคัญที่สำรวจพบ ได้แก่ ปลาช่อน (Ophiocephalus striatus) ปลาตะเพียนขาว (Puntius gonionotus) ปลานิล (Oreochromis niloticus) ปลากระสูบจุด (Hampala dispar) และปลาหมอไทย (Anabas testudineus) เป็นต้น
สำหรับสัตว์น้ำอื่นๆ ที่สำรวจพบ ได้แก่ กุ้งฝอยน้ำจืด(Macrobranchium lanchesteri) ปูนา (Esanthelphusa spp.) กบนา
(
Rana spp.) เขียด (Rana spp.) เต่านา (Malayemys macrocephala) และหอยเชอรี่ (Pomacea canaliculata) โดยสัตว์น้ำเศรษฐกิจ คือ กุ้งฝอยน้ำจืด

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

     หนองสิ มีคุณค่าและความสำคัญต่อการดำรงชีพของชุมชนท้องถิ่นเช่นเดียวกับพื้นที่ชุ่มน้ำแห่งอื่นๆ ที่ทำการศึกษาสำรวจ น้ำจากหนองสิเป็นแหล่งน้ำสำหรับการเพาะปลูกพืช มีโครงการชลประทานดำเนินการอย่างชัดเจน น้ำจากหนองสิเป็นแหล่งน้ำดิบสำหรับผลิตน้ำประปาชุมชน และเป็นแหล่งน้ำแหล่งหากินสำหรับสัตว์เลี้ยง ในส่วนของคุณค่าด้านผลผลิต หนองสิจัดเป็นแหล่งเก็บหาพืชพรรณ เป็นแหล่งจับหาปลาและสัตว์น้ำ และเป็นแหล่งรายได้และ/หรือตลาดสดของชุมชน โดยเฉพาะปลาและพืชพรรณ ที่ชาวบ้านได้เก็บหามาเพื่อการบริโภคในครัวเรือนและจำหน่ายเพื่อเป็นรายได้แก่ครัวเรือน นอกเหนือจากคุณค่าที่ชุมชนได้รับประโยชน์โดยตรงเหล่านี้แล้ว หนองสิยังเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตนานาชนิด ช่วยกรองของเสีย/มลพิษจากการเพาะปลูก และ/หรือ เป็นแหล่งสะสมของตะกอนดินเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ให้กับพื้นที่เพาะปลูก เป็นต้น

การจัดการและการคุกคาม  
 

การจัดการที่เกิดขึ้นภายในพื้นที่

  1. มีการก่อสร้างทำนบคันดินรอบหนองน้ำเพื่อกักเก็บและหรือระบายน้ำสำหรับใช้ประโยชน์ มีโครงการชลประทาน(กรมชลประทาน/กรมทรัพยากรน้ำ)
  2. มีการปล่อยพันธุ์ปลาโดยหน่วยงานรัฐ (กรมประมง/ชุมชน/อบต.)

การคุกคามที่เกิดมาจากภายนอกพื้นที่

     พบเห็นการแพร่ระบาดของวัชพืชน้ำ จำพวกผักตบชวา ที่ขึ้นหนาแน่นตามบริเวณขอบหนองแม้จะมีการกำจัดออกไปบ้างแล้วก็ตาม โดยเฉพาะฝั่งที่ติดกับโรงงานอุตสาหกรรมซึ่งมีโอกาสเป็นไปได้ที่จะปล่อยน้ำเสียจากโรงงานลงสู่หนองสิ รวมทั้งจากการที่หนองสิอยู่ติดกับชุมชนเมืองอำเภอขุนหาญ มีบ้านเรือนที่ตั้งอาศัยอยู่ติดกับหนองน้ำ จึงมีโอกาสที่จะปล่อยน้ำเสียจากชุมชนลงสู่หนองน้ำเช่นกัน สิ่งเหล่านี้มีส่วนทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศแหล่งน้ำทั้งด้านกายภาพและคุณภาพน้ำ ซึ่งท้ายสุดจะส่งผลกระทบต่อชนิด ปริมาณของสิ่งมีชีวิตและโครงสร้างของระบบนิเวศ โดยเฉพาะปลาซึ่งจะมีแนวโน้มลดลงของปริมาณและการเปลี่ยนแปลงไปของชนิดพันธุ์


           

รายละเอียดเพิ่มเติม >>