หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มนํ้าที่มีความสำคัญระดับชาติ
 

หนองอมเกาะ


ที่ตั้ง : อยู่ในเขตตำบลหนองกอมเกาะ อำเภอเมือง จังหวัดหนองคาย
                   : มีขนาดพื้นที่ประมาณ 2,500 ไร่
                   : พิกัดภูมิศาสตร์ละติจูดที่ 17° 50' 52" N และลองจิจูดที่ 102° 43' 18" E พิกัด UTM 48 Q TE 586730แผนที่ภูมิประเทศมาตราส่วน 1: 50000 ระวาง 5544 IV
                  


แผนที่
 
 
อ้างอิง
โครงการสำรวจสถานภาพพื้นที่ชุ่มน้ำประเภทพรุของประเทศไทย ปีงบประมาณ 2552 โดยสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย
 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

       หนองกอมเกาะเป็นพื้นที่ลุ่มน้ำท่วมถึงของแม่น้ำโขง สภาพพื้นที่โดยรอบค่อนข้างราบเรียบ ความลาดชันประมาณร้อยละ 0-2 วางตัวอยู่แนวเหนือ-ใต้ แนวยาวที่สุดประมาณ 5.5 กิโลเมตร แนวกว้างที่สุดประมาณ 1.8 กิโลเมตร ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยรายปีประมาณ 1,614 มิลลิเมตร       ปัจจุบันมีโครงการสูบน้ำด้วยไฟฟ้าเพื่อนำน้ำจากหนองกอมเกาะมาใช้ประโยชน์เพื่อการอุปโภคบริโภคและการเกษตร

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

ทรัพยากรป่าไม้


        พบพันธุ์ไม้น้ำจำนวนทั้งสิ้น 39 ชนิด พืชเด่นในพื้นที่ชื้นแฉะริมหนอง ได้แก่ ผือหรือกกสามเหลี่ยม (Actinoscirpus grossus) และไมยราบยักษ์ (Mimosa  pigra) พื้นที่น้ำท่วมขังคือบัวหลวง (Nelumbo  nucifera) ผือหรือกกสามเหลี่ยม (Actinoscirpus grossus) ธูปฤาษี (Tyhpa  angustifolia) หญ้าไซ (Leersia  hexandra)   หญ้าปล้อง (Hymenachne  acutigluma)  และบัวสาย (Nymphaea  lotus) พืชลอยน้ำเด่นคือ บัวบา (Nymphoides   indicum) และจอกหูหนู (Salvinia cucullata) พืชใต้น้ำเด่นคือ สาหร่ายหางกระรอก (Hydrilla   verticillata) และสาหร่ายเส้นด้าย (Najas  graminea)
       ไม้ยืนต้นพบทั้งหมด 26 ชนิดไม้เด่น ได้แก่ ขี้เหล็กไทย (Senna siamea) กระถินณรงค์ (Acacia auriculaeformis) สะเดา (Azadirachta  indica) ยูคาลิปตัส (Eucalyptus camaldulensis) และนนทรีย์ (Peltophorum    pterocarpum)

นก

       พบนกจำนวน 40 ชนิด จัดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง 37 ชนิด เป็นนกประจำถิ่น 31 ชนิด นกอพยพ 3 ชนิด นกประจำถิ่นและนกอพยพ 6 ชนิด เช่น เป็ดแดง (Dendrocygna javanica ) นกยางกรอกพันธุ์จีน(Ardeola bacchus) นกยางควาย (Bubulcus ibis) และนกเด้าดิน (Actitis hypoleucos) เป็นต้น

ทรัพยากรปลา

       พบปลาอย่างน้อย 33 ชนิด เป็นปลาในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae) มากที่สุด ได้แก่ ปลาแปบ (Oxygaster oxygastroides) ปลากระสูบจุด (Hampala dispar) ยี่ปลาสกเทศ (Labeo rohita) ปลากะมัง (Puntioplites proctozysron) และปลาตะเพียนขาว (Puntius gonionotus) เป็นต้น ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (Vulnerable) ได้แก่ ปลาดุกด้าน (Clarias batrachus) และปลาดุกอุย (Clarias macrocephalus)
       กลุ่มปลาเศรษฐกิจ ได้แก่ ปลาช่อน (Ophiocephalus striatus) ปลาหมอช้างเหยียบ (Pristolepis fasciatus) ปลานิล (Oreochromis niloticus) ปลาสร้อยขาว (Cirrhinus jullieni) ปลาสร้อยนกเขา (Osteochilus hasselti) ปลาสลิด (Trichogaster pectroralis) ปลาแขยงข้างลาย (Mystus vittatus) และปลากระสูบจุด (Hampala dispar)
สัตว์น้ำอื่นๆ ที่สำรวจพบ ได้แก่ กุ้งฝอย (Macrobranchium sp.) หอยขม (Sinotaia ingallsiana) ปูนา (Esanthelphusa spp.) กบนา (Rana spp.) เขียด (Rana spp.) ปลิง (Hirudinea spp.) ตะพาบ (Amyda cartilaginea)  และเต่านา (Malayemys macrocephala)  โดยสัตว์น้ำเศรษฐกิจอื่นๆ คือ กุ้งฝอยน้ำจืด (Macrobranchium lanchesteri)

   
           

          

           


          

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

         หนองกอมเกาะมีคุณค่าและความสำคัญต่อการดำรงชีพของชุมชนท้องถิ่นอย่างชัดเจน น้ำจากหนองกอมเกาะเป็นแหล่งน้ำดิบสำหรับผลิตประปาชุมชน เป็นแหล่งน้ำแหล่งหากินสำหรับสัตว์เลี้ยง และเป็นแหล่งน้ำสำหรับเพาะปลูกพืช ในส่วนของคุณค่าด้านผลผลิต (Wetland product value) ก็เห็นได้ชัดเจน ซึ่งหนองกอมเกาะจัดเป็นแหล่งเก็บหาพืชพรรณ เป็นแหล่งจับหาปลาและสัตว์น้ำ และเป็นแหล่งรายได้และ/หรือตลาดสดของชุมชน โดยเฉพาะปลาและพืชพรรณ ที่ชาวบ้านได้เก็บหามาเพื่อการบริโภคในครัวเรือนและจำหน่ายเพื่อเป็นรายได้แก่ครัวเรือน นอกเหนือจากคุณค่าที่ชุมชนได้รับประโยชน์โดยตรงเหล่านี้แล้ว หนองกอมเกาะยังมีคุณค่าที่ชุมชนได้รับประโยชน์โดยอ้อม เช่น การที่พื้นที่ชุ่มน้ำเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตนานาชนิด ช่วยกรองของเสีย/มลพิษจากการเพาะปลูก และ/หรือ เป็นแหล่งสะสมของตะกอนดินเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ให้กับพื้นที่เพาะปลูก เป็นต้น

การจัดการและการคุกคาม  
 

การจัดการที่เกิดขึ้นภายในพื้นที่

  1. มีการก่อสร้างทำนบคันดินรอบหนองน้ำเพื่อกักเก็บและหรือระบายน้ำสำหรับใช้ประโยชน์(กรมชลประทาน/กรมทรัพยากรน้ำ)
  2. มีการปล่อยพันธุ์ปลาโดยหน่วยงานรัฐ (กรมประมง/ชุมชน/อบต.)
  3. มีการพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวของท้องถิ่น (ทสจ. /ชุมชน/ อบจ. /อบต.)

การคุกคามที่เกิดมาจากภายนอกพื้นที่

  1. การแพร่ระบาดของวัชพืชน้ำ หรือแม้กระทั่งพืชน้ำที่ขึ้นหนาแน่น ส่งผลกระทบต่อชนิดและปริมาณปลาในหนองน้ำ
  2. การพัฒนาและขยายตัวของชุมชนเมือง ที่ส่งผลให้ความต้องการใช้ทรัพยากรน้ำ พื้นที่เพาะปลูก ที่อยู่อาศัย และทรัพยากรพื้นที่ชุ่มน้ำเพิ่มขึ้น อาจส่งผลกระทบเชิงลบต่อระบบนิเวศหนองกอมเกาะ


           

รายละเอียดเพิ่มเติม >>