หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนตามมติคณะรัฐมนตรี
 

บึงใหญ่


ที่ตั้ง : ตั้งอยู่ในตำบลบ้านสวนและตำบลตาลเตี้ย อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย
เนื้อที่ : 1,897 ไร่
พิกัดกลางที่ 595609N 1887675E

แผนที่

 
 
อ้างอิง
โครงการสำรวจสถานภาพพื้นที่ชุ่มน้ำประเภทหนองบึงน้ำจืดของประเทศไทย(ภาคเหนือ) ปีงบประมาณ 2553 โดยสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย
 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

ลักษณะทางกายภาพ
- ลักษณะธรรมชาติ หนองบึงที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ มีลักษณะเป็นต้นน้ำ รับน้ำบ่าทุ่ง ตั้งอยู่ตอนกลางของลุ่มน้ำยม
- ประเภทหนองบึง หนองบึงในที่ลุ่ม
- ตั้งอยู่ในลุ่มน้ำ ลุ่มน้ำยม ลุ่มน้ำสาขาแม่น้ำยมตอนล่าง
- ลักษณะพิเศษ ต้นน้ำของคลองตะเคียน

ทรัพยากรดิน
- ชุดดินที่พบ ประกอบด้วยกลุ่มชุดดินที่ 7
- ดินอินทรีย์ ไม่พบสนุ่นหรือปึ๋ง เนื่องจากถูกทำลายจากผลกระทบต่างๆ คือการขุดลอก การเผาป่า การหาสัตว์น้ำ และการเลี้ยงสัตว์

การใช้ที่ดิน
- การเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน เปลี่ยนแปลงลดลงเล็กน้อย จาก 1,947 ไร่ ในปี พ.ศ.2544 ลดลงเหลือ 1,897 ไร่ ปี พ.ศ. 2552 เนื่องจากการขุดลอกบริเวณไม้พุ่ม หรือทุ่งหญ้าสลับไม้พุ่ม เป็นบึงน้ำ
- สภาพการใช้ที่ดินวนใหญ่ เป็นบึงน้ำ และที่ลุ่มชื้นแฉะ

คุณภาพน้ำผิวดิน
- คุณภาพน้ำ มีค่าความสกปรกค่อนข้างต่ำ
- สภาพของน้ำ การเกื้อกูลต่อระบบนิเวศต่ำ และมีปริมาณสารอาหารปานกลางถึงสูง
- การจัดประเภทแหล่งน้ำ ประเภทที่ 3

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

พบพรรณไม้รวม 139 ชนิด 118 สกุล  56 วงศ์ แยกเป็นพรรณไม้น้ำ  114 ชนิด พรรณไม้ทั่วไป 25 ชนิด และมีไม้ต้นที่นำเข้าไปปลูกอีก 10 ชนิด

มีสัตว์ป่าอาศัยอยู่ไม่น้อยกว่า 83 ชนิด ประกอบด้วย สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 5 ชนิด นก 64 ชนิด สัตว์เลื้อยคลาน 9 ชนิด และสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 5 ชนิด มีสัตว์ป่าใกล้สูญพันธุ์ (EN) 1 ชนิด คือ นกกาน้ำใหญ่ (Phalacrocorax carbo) มีสัตว์ป่าที่มีสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (VU) 2 ชนิด ได้แก่ นกกระสาแดง (Ardea purpurea)และเต่านา (Malayemys subtrijuga)

พบปลาจำนวน 19 ครอบครัว (families) 49 ชนิด (species) จัดอยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (Vulnerable,VU) คือ ปลาดุกอุย (Clarias macrocephalus) และสถานภาพถูกคุกคามในแหล่งที่อยู่อาศัย ตามธรรมชาติ (Threatened in situ, TI) จำนวน 1 ชนิด คือ ปลาสวาย (Pangasianodon hypophthalmus)

พบสัตว์หน้าดินทั้งหมด 3 ไฟลั่ม 11 ครอบครัว 11 ชนิด ประกอบด้วย สัตว์หน้าดินในไฟลั่ม Annelida จำนวน 1 ครอบครัว 1 ชนิด Arthropoda จำนวน 8 ครอบครัว 8 ชนิด และ Mollusca จำนวน 2 ครอบครัว 2 ชนิด

มีสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมไม่น้อยกว่า 5 ชนิด ใน 2 วงศ์ จากการดักกรงสำรวจสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็กจำนวน 38 กรง สำรวจพบ 5 ชนิด คือ หนูพุกใหญ่ (Bandicota indica) หนูหริ่งนาหางยาว (Mus calori) หนูหริ่งนาหางสั้น (Mus cervicolor) และหนูท้องขาว (Rattus tanezumi) สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดอื่น ที่สำรวจพบ คือ หนูผีบ้าน (Suncus murinus

มีนกอาศัยอยู่ไม่น้อยกว่า 64 ชนิด ใน 34 วงศ์ ส่วนมากเป็น   นกน้ำและนกทุ่งที่พบเห็นได้ทั่วไป เช่น นกตีนเทียน (Himantopus himantopus) นกกวัก (Amaurornis phoenicurus) นกอีลุ้ม (Gallicrex cinerea) นกกระจิบหญ้าสีเรียบ (Prinia inornata) นกกระจิบสวน (Orthotomus sutorius) นกกางเขนบ้าน (Copsychus saularis) จากการสำรวจพบว่าบึงใหญ่เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยที่สำคัญของนกเป็ดแดง (Dendrocygna javanica) โดยมีจำนวนประชากรประมาณ 3,000 - 5,000 ตัว และเป็นที่พักอาศัยของนกปากห่าง (Anastomus oscitans) โดยมีจำนวนประชากรประมาณ 2,000 - 3,000 ตัว เป็นต้น

มีสัตว์เลื้อยคลานไม่น้อยกว่า 9 ชนิด ใน 6 วงศ์ ได้แก่ จิ้งจกหางหนาม (Hemidactylus frenatus) เหี้ย (Varanus salvator) งูเหลือม (Python reticulatus) งูสิงบ้าน (Ptyas korros) สายรุ้งลายขีด (Enhydris enhydris) งูไซ (Enhydris bocourti) และงูเห่าหม้อ (Naja kaouthia)

สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกอาศัยอยู่ไม่น้อยกว่า 5 ชนิด ใน 2 วงศ์ เป็นชนิดที่พบเห็นได้ทั่วไป ได้แก่ กบนา (Hoplobatrachus rugulosa) กบหนอง (Fejervaya limnocharis) เขียดจิก (Hylarana erythraea) เขียดจะนา (Occidozyga lima) และเขียดลื่น (Occidozyga laevis)

ความหลากหลายทางชีวภาพของสาหร่ายในบึงใหญ่ สำรวจพบและสามารถจัดจำแนกสาหร่ายได้ 5 ดิวิชัน 9 สกุล 12 ชนิด ดิวิชันที่สำรวจพบ ได้แก่ Cyanophyta 1 สกุล Chlorophyta 5 สกุล Euglenophyta 1 สกุล Cryptophyta 1 สกุล Chrysophyta (สาหร่ายสีเหลืองทอง) 1 สกุล พบสาหร่ายเป็นดัชนีบ่งชี้คุณภาพน้ำต่ำจำนวน 3 สกุล ได้แก่ Oscillatoria ,Trachelomonas และ Cryptomonas จากความหลากหลายของสาหร่ายที่พบแสดงให้เห็นว่าน้ำในแหล่งนี้มีแนวโน้มสะสมธาตุอาหารสูง แม้ว่าสาหร่ายที่พบจะมีความหลากหลายในระดับดิวิชันเนื่องจากสาหร่ายที่พบในปริมาณสูงส่วนใหญ่เป็นสาหร่ายที่เป็นดัชนีชี้บ่งคุณภาพน้ำต่ำ

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

คุณค่าการใช้ประโยชน์
แหล่งน้ำเพื่อใช้ทำการเกษตร การทำประมง และการท่องเที่ยว

คุณค่าในระบบนิเวศ
พื้นที่กักเก็บน้ำ ที่อยู่อาศัยของนกประจำถิ่น และแหล่งรองรับนกอพยพ

การจัดการและการคุกคาม  
 

ภาวะการคุกคาม
1) การปิดกั้นระบบน้ำ
2) การจับสัตว์น้ำหรือทำประมงมากเกินไป

การมีส่วนในการอนุรักษ์
ที่ผ่านมาชุมชนมีส่วนร่วมใน การปลูกป่า ปล่อยปลา อนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ป้องกันการบุกรุกที่ดิน และใช้น้ำอย่างประหยัด ในชุมชนไม่มีองค์กรด้านการอนุรักษ์

รายละเอียดเพิ่มเติม >>