หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติ
 

แอ่งเชียงแสน


ที่ตั้ง : ตั้งอยู่ใน ต.จอมสวรรค์ ต.จันจว้า ต.จันจว้าใต้ และต.ท่าข้าวเปลือก อ.แม่จัน และต.โยนก อ.เชียงแสน จ.เชียงราย
เนื้อที่ : 8,164 ไร่
ความสูงจากระดับน้ำทะเล : -
พิกัดกลางที่ 603733N 2232037E

แผนที่

 
 
อ้างอิง
โครงการสำรวจสถานภาพพื้นที่ชุ่มน้ำประเภทหนองบึงน้ำจืดของประเทศไทย(ภาคเหนือ) ปีงบประมาณ 2553 โดยสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย
 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

แอ่งเชียงแสน สภาพพื้นที่เป็นที่ลุ่มน้ำขัง ล้อมรอบด้วยเนินเขา ประกอบด้วยหนองน้ำหลายแห่ง ในบริเวณที่ลุ่มแอ่งเชียงแสน เช่น หนองยาง หนองหลวง หนองมน หนองบัว พื้นที่โดยรอบทำการเกษตรและเป็นที่อยู่อาศัยของชุมชน

ลักษณะทางกายภาพ
-ลักษณะธรรมชาติ เกิดขึ้นตามธรรมชาติ หน้าฝนจะมีน้ำท่วมขังบริเวณกว้าง หน้าแล้งเป็นที่ลุ่มชื้นแฉะ
-ประเภทหนองบึง หนองบึงในที่ลุ่ม
-ตั้งอยู่ในลุ่มน้ำ ลุ่มน้ำแม่กก  ลุ่มน้ำสาขาแม่กกตอนล่าง
-ลักษณะพิเศษ เป็นหนองบึงในแอ่งกะทะ

ทรัพยากรดิน
-ชุดดินที่พบ ส่วนใหญ่เป็นกลุ่มชุดดินที่ 30  บริเวณลูกคลื่นลอนชัน
-ดินอินทรีย์ ไม่พบกลุ่มดินอินทรีย์หรือสนุ่นตามธรรมชาติ

การใช้ที่ดิน
-การเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน พื้นที่ชุ่มน้ำมีขนาดลดลง 96 ไร่ มีการใช้พื้นที่เพาะปลูกมากขึ้น จาก 2,820 ไร่ ในปี พ.ศ.2544 ลดลงเหลือ 2,724 ไร่ ในปี พ.ศ. 2552
-สภาพการใช้ที่ดินส่วนใหญ่ เป็นพื้นที่ทะเลสาบและบึง

คุณภาพน้ำผิวดิน
-คุณภาพน้ำ ค่าความสกปรกต่ำ
-สภาพของน้ำ เกื้อกูลต่อระบบนิเวศสูง ปริมาณสารอาหารในน้ำต่ำถึงปานกลาง
-การจัดประเภทแหล่งน้ำ ประเภทที่ 3

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

พบพรรณไม้รวม 376 ชนิด 301 สกุล  110 วงศ์ แยกเป็นพรรณไม้น้ำ  218 ชนิด พรรณไม้ทั่วไป 158 ชนิด มีไม้ต้นที่นำเข้าไปปลูก 8 ชนิด  พบพรรณไม้หายาก 2 ชนิด คือ ไชยวาน (Cephalanthus tetrandra (Roxb.) Ridsdale & Bakh.f.)และสรัสจันทร (Burmania coelestis D.Don)

พบสัตว์ป่าอาศัยอยู่ไม่น้อยกว่า 94 ชนิด ประกอบด้วย สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 8 ชนิด นก 64 ชนิด สัตว์เลื้อยคลาน 14 ชนิด และสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 8 ชนิด มีสัตว์ป่าที่ใกล้สุญพันธุ์อย่างยิ่ง(CR) 1 ชนิด คือ เป็ดหงส์ (Sarkidiornis melanotos) สัตว์ป่าที่มีสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (Vulnerable, VU) 1 ชนิด ได้แก่ ตะพาบน้ำ (Amyda cartilaginea)

มีนกอาศัยอยู่ไม่น้อยกว่า 64 ชนิด ใน 34 วงศ์ ส่วนมากเป็น นกน้ำและ นกทุ่งที่พบเห็นได้ทั่วไป เช่น นกยางโทนน้อย (Mesophoyx intermedia) เป็ดแดง (Dendrocygna javanica) นกกระปูดใหญ่ (Centropus sinensis) นกกระปูดเล็ก (Centropus bengalensis) นกนางแอ่นบ้าน (Hirundo rustica) นกอุ้มบาตร (Motacilla alba) นกขมิ้นน้อยสวน (Aegithina tiphia) นกปรอดทอง (Pycnonotus atriceps) นกปรอดหัวสีเขม่า (Pycnonotus aurigaster) นกแซงแซวหางปลา (Dicrurus macrocercus) นกยอดข้าวหางแพนลาย (Cisticola juncidis) เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีรายงานการสำรวจพบนกชนิดใหม่ของไทยคือ นกแสกทุ่งหญ้า (Tyto capensis) เมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2549 โดยนายไชยวัฒน์ วงศ์ชัย ได้ถ่ายภาพนกแสกทุ่งหญ้า จำนวน 1 ตัว ณ ทุ่งหญ้ากลางพื้นที่ชุ่มน้ำ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย (ไชยยันต์และคณะ, 2551)

มีสัตว์เลื้อยคลานไม่น้อยกว่า 14 ชนิด ใน 8 วงศ์ เช่น กิ้งก่าหัวแดง (Calotes versicolor) จิ้งเหลนบ้าน (Mabuya multifasciata) งูเหลือม (Python reticulates)   งูสิงบ้าน (Ptyas korros) งูแสงอาทิตย์ (Xenopeltis unicolor) งูลายสาบคอแดง (Rhapdophis subminiatus) งูทางมะพร้าวลายขีด (Elaphe radiata) เป็นต้น

มีสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกอาศัยอยู่ไม่น้อยกว่า 8 ชนิด ใน 5 วงศ์ เป็นชนิดที่พบเห็นได้ทั่วไป เช่น คางคกบ้าน (Bufo melanostictus) กบนา (Hoplobatrachus rugulosa) กบหนอง (Fejervaya limnocharis) ปาดบ้าน (Polypedates leucomystax) อึ่งอ่างบ้าน (Kaloula pulchra) เป็นต้น

พบปลาจำนวน 19 ครอบครัว (families) 40 ชนิด (species) จัดอยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (Vulnerable,VU) จำนวน 2 ชนิด คือ ปลาดุกอุย (Clarias macrocephalus) และปลาดุกด้าน (Clarias batrachus) สถานภาพถูกคุกคามในแหล่งที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติ (Threatened in situ, TI) จำนวน 1 ชนิด คือ ปลากัดไทย (Betta splendens)

พบสัตว์หน้าดินทั้งหมด 3 ไฟลั่ม 14 ครอบครัว 14 ชนิด ประกอบด้วย ไฟลั่ม Annelida จำนวน 1 ครอบครัว 1 ชนิด Arthropoda จำนวน 10 ครอบครัว 10 ชนิด และ Mollusca จำนวน 3 ครอบครัว 3 ชนิด
คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

คุณค่าการใช้ประโยชน์์
แหล่งน้ำเพื่อใช้ทำการประมง เช่น จับปลาเพื่อบริโภค ทำการปศุสัตว์ เช่น เลี้ยงควาย 10 ราย จำนวน 300 ตัว ทำการเกษตร เช่น ทำนา และสวนส้ม

คุณค่าในระบบนิเวศ
เป็นที่อยู่อาศัยของนกประจำถิ่น แหล่งรองรับนกอพยพ เป็นที่เก็บกักน้ำใช้เพื่อการเกษตร แหล่งที่อยู่ของสัตว์น้ำ รวมทั้งเป็นแหล่งโบราณสถาน

การจัดการและการคุกคาม  
 

การมีส่วนในการอนุรักษ์
(1) ชุมชนมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การใช้น้ำอย่างประหยัด
(2) มีคณะกรรมการหมู่บ้านแต่ไม่มีองค์กรด้านอนุรักษ์ ประชากรที่อื่นไม่ได้เข้ามาใช้ประโยชน์จากหนอง/บึง

ภาวะการคุกคาม
(1) มีวัชพืชในแหล่งน้ำมากขึ้น
(2) การปิดกั้นระบบน้ำ
(3) การสะสมตะกอนทำให้ตื้นเขิน
(4) การจับสัตว์น้ำเพื่อทำประมงมากเกินไป

ปัญหาที่เกิดขึ้น
มีการยกคันกั้นน้ำเพื่อใช้กันแปลงเกษตรของตนเอง

รายละเอียดเพิ่มเติม >>