หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนตามมติคณะรัฐมนตรี
 

หนองหล่ม (เวียงหนองหล่ม)


ที่ตั้ง : ตั้งอยู่ในตำบลโยนก อำเภอเชียงแสน ตำบลจันจว้าและ    ตำบลท่าข้าวเปลือก อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย
เนื้อที่ : 11,068 ไร่
พิกัดกลางที่ 605653N 2235072E

แผนที่

 
 
อ้างอิง
โครงการสำรวจสถานภาพพื้นที่ชุ่มน้ำประเภทหนองบึงน้ำจืดของประเทศไทย(ภาคเหนือ) ปีงบประมาณ 2553 โดยสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย
 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

ลักษณะทางกายภาพ
- ลักษณะธรรมชาติ หนองบึงที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ ตั้งอยู่ตอนบนของพื้นที่ลุ่มน้ำแม่น้ำกก
- ประเภทหนองบึง ตั้งในที่ลุ่ม
- ตั้งอยู่ในลุ่มน้ำ ลุ่มน้ำสาขาแม่น้ำกกตอนล่าง
- ลักษณะพิเศษ สัญลักษณ์ท้องถิ่น ระบบเก็บกักน้ำ

ทรัพยากรดิน
- ชุดดินที่พบ ประกอบด้วยกลุ่มชุดดินที่ 3, 5, 6, 22, 29 และ 30
- ดินอินทรีย์ ยังมีสนุ่นหรือปึ๋งเหลืออยู่

การใช้ที่ดิน
- มีขนาดพื้นที่เพิ่มขึ้นจาก 3,311 ไร่ ในปี พ.ศ.2544 เพิ่มขึ้นเป็น 11,068 ไร่ ในปี พ.ศ.2552 เนื่องจากการกำหนดเขตพื้นที่
- สภาพการใช้ที่ดินส่วนใหญ่ เป็นที่ลุ่มชื้นแฉะและบึงน้ำ และมีการทำการเกษตรด้านขอบบึงโดยรอบ

คุณภาพน้ำผิวดิน
- คุณภาพน้ำ ค่าความสกปรกค่อนข้างต่ำ
- สภาพของน้ำ การเกื้อกูลต่อระบบนิเวศสูง และมีปริมาณสารอาหารต่ำถึงสูง
- การจัดประเภทแหล่งน้ำ ประเภทที่ 3

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

พบพรรณไม้รวม 311 ชนิด 255 สกุล  94 วงศ์ แยกเป็นพรรณไม้น้ำ  179 ชนิด พรรณไม้ทั่วไป 132 ชนิด และมีไม้ต้นที่นำเข้าไปปลูกอีก 8 ชนิด พบพรรณไม้หายาก 2 ชนิด คือ ไชยวาน (Cephalanthus tetrandra (Roxb.) Ridsdale & Bakh.f.)และสรัสจันทร(Burmania coelestis D.Don)

มีสัตว์ป่าอาศัยอยู่ไม่น้อยกว่า 89 ชนิด ประกอบด้วย สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 6 ชนิด นก 66 ชนิด สัตว์เลื้อยคลาน 9 ชนิด และสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 8 ชนิด มีสัตว์ป่าที่มีสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (VU) 1 ชนิด คือ นกกระสาแดง (Ardea purpurea)

พบปลาจำนวน 19 ครอบครัว (families) 42 ชนิด (species) จัดอยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (Vulnerable,VU) จำนวน 2 ชนิด คือ ปลาดุกอุย (Clarias macrocephalus) และปลาดุกด้าน (Clarias batrachus) สถานภาพถูกคุกคามในแหล่งที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติ (Threatened in situ, TI) จำนวน 1 ชนิด คือ ปลากัดไทย (Betta splendens) และสถานภาพข้อมูลไม่เพียงพอ (Data Deficient, DD) จำนวน 1 ชนิด คือ ปลาซิวเจ้าฟ้าจุฬาภรณ์ (Amblypharyngodon chulabhornae)

พบสัตว์หน้าดินทั้งหมด 3 ไฟลั่ม 13 ครอบครัว 13 ชนิด ประกอบด้วย ไฟลั่ม Annelida จำนวน 1 ครอบครัว 1 ชนิด Arthropoda จำนวน 7 ครอบครัว 7 ชนิด และ Mollusca จำนวน 5 ครอบครัว 5 ชนิด

มีสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมไม่น้อยกว่า 6 ชนิด ใน 4 วงศ์ ได้แก่ หนูท้องขาว (Rattus tanezumi) หนูจิ๊ด (Rattus exulans) หนูพุกใหญ่ (Bandicota indica) อีเห็นข้างลาย (Paradoxurus hermaphroditus) พังพอนเล็ก (Herpestes javanica) และค้างคาวขอบหูขาวกลาง (Cynopterus sphinx)

มีนกอาศัยอยู่ไม่น้อยกว่า 66 ชนิด ใน 31 วงศ์ ส่วนมากเป็นนกน้ำและนกทุ่งที่พบเห็นได้ทั่วไป เช่น นกยางโทนน้อย (Mesophoyx intermedia) เป็ดแดง (Dendrocygna javanica) นกกระปูดใหญ่ (Centropus sinensis) นกกระปูดเล็ก (Centropus bengalensis) นกนางแอ่นบ้าน (Hirundo rustica) เป็นต้น

มีสัตว์เลื้อยคลานไม่น้อยกว่า 9 ชนิด ใน 6 วงศ์ เช่น กิ้งก่าหัวแดง (Calotes versicolor) จิ้งเหลนบ้าน (Mabuya multifasciata) งูเหลือม (Python reticulates) งูสิงบ้าน (Ptyas korros) งูปลิง (Enhydris plumbea) เป็นต้น   

มีสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกอาศัยอยู่ไม่น้อยกว่า 8 ชนิด ใน 5 วงศ์ เป็นชนิดที่พบเห็นได้ทั่วไป เช่น คางคกบ้าน (Bufo melanostictus) กบนา (Hoplobatrachus rugulosa) กบหนอง (Fejervaya limnocharis) ปาดบ้าน (Polypedates leucomystax) อึ่งอ่างบ้าน (Kaloula pulchra) เป็นต้น

ความหลากหลายทางชีวภาพของสาหร่ายในหนองหล่ม (เวียงหนองหล่ม) สำรวจพบและสามารถจัดจำแนก สาหร่ายได้ 3 ดิวิชัน 6 สกุล 10 ชนิด ดิวิชันที่สำรวจพบ ได้แก่ yanophyta 1 สกุล Chlorophyta 4 สกุล Euglenophyta 1 สกุล สำรวจพบสาหร่ายที่เป็นดัชนีบ่งบอกคุณภาพของน้ำต่ำจำนวน 1 สกุล ได้แก่ Trachelomonas ที่มีความหลากหลายของชนิดสูงถึง 3 ชนิด ซึ่งแสดงให้เห็นว่าน้ำมีธาตุอาหารสูงและพบสาหร่ายที่ผลิตโปรตีนสูง ซึ่งเป็นสาหร่ายสีเขียวในสกุล Scenedesmus ซึ่งมีความหลากหลายของชนิดสูงรองลงมาจำนวน 2 ชนิด

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

คุณค่าการใช้ประโยชน์
แหล่งน้ำเพื่อใช้ทำการเกษตร การทำประมง (ขุดบ่อเลี้ยงปลา) เลี้ยงสัตว์ แหล่งน้ำเพื่อการประปา

คุณค่าในระบบนิเวศ
พื้นที่กักเก็บน้ำที่อยู่อาศัยของนกประจำถิ่น แหล่งรองรับนกอพยพ และสัตว์น้ำ

การจัดการและการคุกคาม  
 

ปัญหาและการคุกคาม
จากการสำรวจภาวการณ์คุกคามพื้นที่ชุ่มน้ำ พบว่ามีการคุกคามทางด้านการขุดลอกทำลายสังคมพืชน้ำ การปิดกั้นระบบน้ำ การแพร่ระบาดของพันธุ์พืชต่างถิ่น น้ำจะแห้งในฤดูแล้ง

รายละเอียดเพิ่มเติม >>