หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนตามมติคณะรัฐมนตรี
 

บึงราชนก


ที่ตั้ง : ตั้งอยู่ในตำบลวังทอง และตำบลวังพิกุล อำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก
เนื้อที่ : 4,362 ไร่
พิกัดกลางที่ 605653N 2235072

แผนที่

 
 
อ้างอิง
โครงการสำรวจสถานภาพพื้นที่ชุ่มน้ำประเภทหนองบึงน้ำจืดของประเทศไทย(ภาคเหนือ) ปีงบประมาณ 2553 โดยสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย
 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

ลักษณะทางกายภาพ
- ลักษณะธรรมชาติ หนองบึงที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ มีลักษณะต้นน้ำ ตั้งอยู่ตอนบนของลุ่มน้ำน่าน
- ประเภทหนองบึง ตั้งอยู่ในที่ลุ่ม
- ตั้งอยู่ในลุ่มน้ำ ลุ่มน้ำสาขาแม่น้ำน่านตอนล่าง
- ลักษณะพิเศษ แหล่งรับน้ำบ่าทุ่ง

ทรัพยากรดิน
- ชุดดินที่พบ ประกอบด้วยกลุ่มชุดดินที่ 15
- ไม่พบสนุ่นหรือปึ๋ง เนื่องจากเป็นพื้นที่มีน้ำขังตลอดเวลา

การใช้ที่ดิน
- จาก 5,025ไร่ ในปี พ.ศ. 2544 ลดลงเหลือ 4,362 ไร่ ในปี พ.ศ. 2552 พื้นที่ลุ่มชื้นแฉะลดลงเนื่องจากถูกขุดลอกเป็นบึงน้ำ
- ส่วนใหญ่ เป็นที่ลุ่มชื้นแฉะ และบึงน้ำ

คุณภาพน้ำผิวดิน
- คุณภาพน้ำ ค่าความสกปรกต่ำมาก
- สภาพของน้ำ การเกื้อกูลต่อระบบนิเวศสูงและมีปริมาณสารอาหารต่ำ
- การจัดประเภทแหล่งน้ำ ประเภทที่ 2

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

พบพรรณไม้รวม 255 ชนิด 199 สกุล 80 วงศ์ แยกเป็นพรรณไม้น้ำ  184 ชนิด พรรณไม้ทั่วไป 71 ชนิด และมีไม้ต้นที่นำเข้าไปปลูกอีก 29 ชนิด

มีสัตว์ป่าอาศัยอยู่ไม่น้อย103 ชนิด ประกอบด้วย สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 4 ชนิด นก 75 ชนิด สัตว์เลื้อยคลาน 17 ชนิด และสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 7 ชนิด มีสัตว์ป่าที่มีสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (VU) เต่าหับ (Cuora amboinensis)และเต่าดำ (Siebenrockiella crassicolli) 4 ชนิด ได้แก่ นกกระสาแดง (Ardea purpurea) ตะพาบน้ำ (Amyda cartilaginea) เต่านา (Malayemys subtrijuga)

พบปลาจำนวน 17 ครอบครัว (families) 32 ชนิด (species) จัดอยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (Vulnerable,VU) คือ ปลาดุกอุย (Clarias macrocephalus)

พบสัตว์หน้าดินทั้งหมด 3 ไฟลั่ม 13 ครอบครัว 13 ชนิด ประกอบด้วย ไฟลั่ม Annelida จำนวน 1 ครอบครัว 1 ชนิด Arthropoda จำนวน 9 ครอบครัว 9 ชนิด และ Mollusca จำนวน 3 ครอบครัว 3 ชนิด

มีสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมไม่น้อยกว่า 4 ชนิด ใน 2 วงศ์ จากการดักกรงสำรวจสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็กจำนวน 34 กรง สำรวจพบ 3 ชนิด คือ หนูพุกใหญ่ (Bandicota indica) หนูท้องขาว (Rattus tanezumi) และหนูหริ่งบ้าน (Mus musculus) สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดอื่นที่สำรวจพบ คือ พังพอนเล็ก (Herpestes javanica

มีนกอาศัยอยู่ไม่น้อยกว่า 75 ชนิด ใน 36 วงศ์ ส่วนมากเป็นนกน้ำที่พบเห็นได้ทั่วไป เช่น นกปากห่าง (Anastomus oscitans) เป็ดคับแค (Nettapus coromandelianus) เป็ดแดง (Dendrocygna javanica) นกยางโทนใหญ่ (Casmerodius albus) นกยางเปีย (Egretta garzetta) นกยางไฟหัวดำ (Ixobrychus sinensis) เป็นต้น นกทุ่งที่พบเห็นได้ทั่วไป เช่น นกแอ่นพง (Artamus fuscus) นกเอี้ยงด่าง (Sturnus contra) นกยอดข้าวหางแพนลาย (Cisticola juncidis) นกกระจิบหญ้าสีเรียบ (Prinia inornata) นกกินปลีอกเหลือง (Nectarinia jugularis) นกกระจอกบ้าน (Passer montanus) เป็นต้น นอกจากนี้ยังพบว่า บึงราชนกเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยที่สำคัญของนกเป็ดแดง (Dendrocygna javanica) โดยมีจำนวนประชากรประมาณ 5,000 - 6,000 ตัว

มีสัตว์เลื้อยคลานไม่น้อยกว่า 17 ชนิด ใน 9 วงศ์ เช่น จิ้งจกหางหนาม (Hemidactylus frenatus) กิ้งก่าหัวแดง (Calotes versicolor) เหี้ย (Varanus salvator) งูก้นขบ (Cylindrophis ruffus) งูสิงบ้าน (Ptyas korros) งูเห่าหม้อ (Naja kaouthia) เป็นต้น

มีสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกอาศัยอยู่ไม่น้อยกว่า 7 ชนิด ใน 4 วงศ์ เป็นชนิดที่พบเห็นได้ทั่วไป ได้แก่ กบนา (Hoplobatrachus rugulosa) เขียดจิก (Hylarana erythraea) เขียดลื่น (Occidozyga laevis) เขียดจะนา (Occidozyga lima) ปาดบ้าน (Polypedates leucomystax) อึ่งเพ้า (Glyphoglossus molossus) และอึ่งอ่างบ้าน (Kaloula pulchra) เป็นต้น

ความหลากหลายทางชีวภาพของสาหร่ายในบึงราชนก สำรวจพบและสามารถจัดจำแนกสาหร่ายได้ 3 ดิวิชัน 19 สกุล 23 ชนิด ดิวิชันที่สำรวจพบได้แก่ Cyanophyta 8 สกุล Chlorophyta 9 สกุล Euglenophyta 2 สกุล พบสาหร่ายที่เป็นดัชนีบ่งชี้คุณภาพน้ำดีจำนวน 1 สกุล ได้แก่ Oocystis และพบสาหร่ายเป็นดัชนีบ่งชี้คุณภาพน้ำต่ำจำนวน 2 สกุล ได้แก่ Phormidium และ Trachelomonas เนื่องจากน้ำในแหล่งนี้มีความเป็นด่างอ่อนเหมาะสมต่อการเจริญเติบโต ของสาหร่ายในกลุ่มสีน้ำเงินแกมเขียว จึงสำรวจพบว่ามีหลากหลาย  ในระดับสกุลและหลายคุณลักษณะกว่าแหล่งน้ำอื่นๆ

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

คุณค่าการใช้ประโยชน์
เพื่อการท่องเที่ยวและพักผ่อน แหล่งน้ำเพื่ออุปโภคบริโภค ที่ตั้งหน่วยงาน การทำประมง และหาของป่า

คุณค่าในระบบนิเวศ
พื้นที่กักเก็บน้ำ ที่อยู่อาศัยของนกประจำถิ่น และแหล่งรองรับนกอพยพและสัตว์น้ำ

การจัดการและการคุกคาม  
 

ภาวะการคุกคาม
- การบุกรุกที่ดินของบึงสร้างสิ่งปลูกสร้าง
- การปิดกั้นระบบน้ำ
- การขุดลอกทำลายบึงธรรมชาติ
- การทิ้งขยะและ ของเสีย

การมีส่วนในการอนุรักษ์
- ในชุมชนไม่มีองค์กร ด้านการอนุรักษ์ แต่มีส่วนร่วมในการปลูกป่า ปล่อยปลา เคยมีการรวมกลุ่มต่อต้านการตัดไม้เพื่อปรับปรุงพื้นที่สร้างอาคาร สำนักงาน

รายละเอียดเพิ่มเติม >>