หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติ
 

บึงเกลือ บ่อแก


ที่ตั้ง : ตั้งอยู่ใน อำเภอสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด
เป็นพื้นที่ชุ่มน้ำประเภทอ่างเก็บน้ำกึ่งธรรมชาติ มีพืชน้ำที่ราบน้ำท่วมถึง

แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

           เดิมเป็นส่วนหนึ่งของที่ราบน้ำท่วมถึงหรือที่ “ ทาม ” ลุ่มน้ำยังปัจจุบันเป็นอ่างเก็บน้ำที่มีสันฝายและที่ระบาย
น้ำล้น จึงเป็นแหล่งน้ำกว้างใหญ่ มีลักษณะเป็นบริเวณลานตะพักลำน้ำระดับต่ำ ที่มีสภาพพื้นที่โดยรอบค่อนข้าง
ราบเรียบถึงมีความลาดชันเล็กน้อย บึงเกลือมีทางระบายติดต่อลำน้ำยัง

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

             พบนกอย่างน้อย 28 ชนิด เป็นนกน้ำ นกชายเลน 5 ชนิด นกประจำถิ่น 16 ชนิด ได้แก่ เหยี่ยวขาว (Elanus
caeruleus
) รกอีโก้ง (Porphyrio porpyhrio) นกอพยพที่มิใช่เพื่อการผสมพันธุ์ 12 ชนิด ได้แก่ นกกระยางกรอก
พันธุ์จีน (Ardeola bacchus) เป็ดลาย (Anas querquedula) นกอีล้ำ (Gallinula chloropus) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพ
ใกล้ถูกคุกคาม (near threatened) ได้แก่ เหยี่ยวแดง (Haliastur indus) ชนิดที่พบจำนวนมาก ได้แก่ เป็ดแดง 
(Dendrocygna javanica)

             พบปลาอย่างน้อย 54 ชนิด ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ (endangered) ได้แก่ ปลาเค้าดำ 
(Wallagonia sp.) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable) ได้แก่ ปลาดุกด้าน (Clarias
batrachus) 
ปลาในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae) พบอย่างน้อย 16 ชนิด ปลาในวงศ์ปลาหมอ (Anabantidae)
พบอย่างน้อย 5 ชนิด และปลาในวงศ์ปลาเนื้ออ่อน (Siluridae) พบอย่างน้อย 6 ชนิด ปลาเศรษฐกิจ ได้แก่
ปลาสลาด (Notopterus notopterus siamnsis) ปลาสร้อยนกเขา (Osteochilus hasselti) ปลาแขยงข้างลาย 
(Mystus mysticetus) ปลากดเหลือง (M. nemurus) ปลาเนื้ออ่อน (Ompok hypophthalmus) ปลาชะโอน 
(O. bimaculatus) ปลาดุกอุย (Clarias macrocephalus) ปลาหมอช้างเหยียบ (Pristolepis fasciata) ปลาบู่ 
(Oxyeleotris marmoratus) ปลาช่อน (Channa striatus) และปลาหลด (Macrognathus siamensis)

             ขอบบึงมีดงแขม (Phragmitis karka) ผือ (Scirpus grossus) ธูปฤาษี (Typha angustifolia) หนา
และพืชล้มลุก ได้แก่ หญ้าขน (Brachiaria mutica) ขลู (Pluchea indica) ถัดออกไปเป็นไม้พุ่ม ได้แก่ เบ็นน้ำ
(Co,bretum trifoliatum) สะแก (C.quadrangulare) หูลิง (Hymenocardia wakkichii) และไม้ยืนต้น ได้แก่
ไผ่ (Bambusa arundinacea) ในบึงมีผักตบชวา (Eichornia crassipes) มาก

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

           เป็นแหล่งน้ำที่มีความอุดมสมบูรณ์ จึงมีชุมชนตั้งถิ่นฐานอยู่โดยรอบ 5 หมู่บ้าน บ้านบ่อแก้เป็นบ้านที่มีอายุ
เก่าแก่ที่สุดประมาณ 180 ปี สำหรับวัฒนธรรมที่สัมพันธ์กับพื้นที่ชุ่มน้ำ ได้แก่ ประเพณีสงกรานต์ ลอยกระทง และ
บุญบั้งไฟ บริเวณที่ดินรอบบึงยังเป็นสถานที่ปลูกพืชผักสวนครัว พืชไร่ และผือ ซึ่งเป็นแหล่งวัตถุดิบในการทอเสื่อ
ขนาดใหญ่ที่สุดของหมู่บ้านแถบนี้ รายได้ของหมู่บ้านที่เกิดจากบึงเกลือประมาณร้อยละ 69 ต่อรายได้ทั้งหมด
ปัจจุบันเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่นิยมในละแวกนี้ และอำเภอใกล้เคียง

การจัดการและการคุกคาม  
 

           พื้นที่บึงเกลือเป็นแหล่งน้ำสาธารณะจากการพัฒนาบึงทามธรรมชาติของกรมชลประทาน พื้นที่โดยรอบเป็นที่
นส. 3ก ประมาณร้อยละ 40 ที่โฉนดร้อยละ 30 และไม่มีเอกสารสิทธิ์หรือใบจับจอง ภบท. 5-6 ประมาณร้อยละ 30
ถูกคุกคาม เนื่องจาก มีต้นกก ผือ กระจับมากเกินไปทำให้เกิดความยากลำบากในการทำนาและการออกเรือจับปลา
ในฤดูปลังปริมาณน้ำมีน้อยจึงไม่เพียงพอในการทำนาปรัง ในช่วงฤดูฝนหรือฤดูน้ำหลากปริมาณน้ำมีมากทำให้น้ำท่วม
นาข้าว นอกจากนี้ยังมีปัญหาการแย่งที่ดินทำกินการบุกรุกที่ดินสาธารระ น้ำเสียจากร้านอาหารตางๆ สัตว์น้ำมีจำนวน
ลดลงและปัญหาในการจับสัตว์น้ำไม่ถูกวิธี ปัจจุบันมีมาตรการอนุรักษ์ โดยห้ามยิงนกเป็ดน้ำ ห้ามใช้อวนลากจับสัตว์น้ำ
อนุรักษ์พันธุ์ ปลาพันธุ์นกเป็ดน้ำ และให้ชุมชนช่วยดูแลรักษาความสะอาด

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า