หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


โครงการจัดการและคุ้มครองพื้นที่ชุ่มน้ำ : การดำเนินงานตามอนุสัญญาว่าด้วยพื้นที่ชุ่มน้ำ
 


ความเป็นมาของโครงการ

   โครงการจัดการและคุ้มครองพื้นที่ชุ่มน้ำ : การดำเนินงานตามอนุสัญญาว่าด้วยพื้นที่ชุ่มน้ำ 
(Implementation of the Ramsar Convention, Management and Protection of Wetland Areas)

 ความเป็นมาของโครงการ

พื้นที่ชุ่มน้ำเป็นระบบนิเวศที่มีความอุดมสมบูรณ์ของสรรพชีวิตเป็นแหล่งน้ำ แหล่งทรัพยากรที่มนุษย์สามารถนำมาใช้ประโยชน์ อาทิ เป็นแหล่งอาหาร
ที่อยู่อาศัย ยารักษาโรค และเชื้อเพลิง ด้วยความสำคัญและคุณค่าของพื้นที่ชุ่มน้ำนานาประเทศจึงได้จัดทำข้อตกลงระหว่างประเทศขึ้นฉบับหนึ่ง เรียกว่า "อนุสัญญาว่าด้วยพื้นที่ชุ่มน้ำ" ที่เมืองแรมซาร์ ประเทศอิหร่าน อนุสัญญาฉบับนี้จึงมีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า "อนุสัญญาแรมซาร์" เป็นข้อตกลงร่วมกันของ
นานาประเทศที่จะอนุรักษ์พื้นที่ชุ่มน้ำของตน โดยสนับสนุนให้มีการใช้ประโยชน์อย่างชาญฉลาด 

ประเทศไทยได้เข้าร่วมเป็นภาคีอนุสัญญานี้ เป็นลำดับที่ 110 โดยเสนอพรุควนขี้เสียน ในเขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลน้อย จังหวัดพัทลุง เป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่มี
ความสำคัญระหว่างประเทศหรือพื้นที่ชุ่มน้ำโลก (Ramsar Site) แห่งแรกของประเทศไทย ตั้งแต่วันที่ 13 กันยายน 2541

สถานการณ์พื้นที่ชุ่มน้ำของประเทศไทย กำลังตกอยู่ในภาวะถูกคุกคามด้วยการบุกรุก และกิจกรรมการพัฒนาในรูปแบบต่างๆ เช่น การเกษตร
การเพาะปลูก การประมง การขยายตัวของเมือง การพัฒนาอุตาสาหกรรม และการพัฒนาโครงการพื้นฐานในท้องถิ่นต่างๆ

สาเหตุสำคัญที่ทำให้พื้นที่ชุ่มน้ำของประเทศไทยเสื่อมโทรมและลดลง ได้แก่ 

การวางแผนและการจัดการที่เน้นภาคส่วนใดภาคส่วนหนึ่งโดยเฉพาะ
นโยบายและการบริหารจัดการที่แยกส่วน
ขาดข้อมูลพื้นฐานเพื่อการวางแผนและการจัดการ
ขาดบุคลากรและกำลังคนด้านเทคนิค เพื่อการจัดการอย่างมีประสิทธิภาพ
ขาดความตระหนักถึงคุณค่าและความสำคัญของพื้นที่ชุ่มน้ำ และการใช้ประโยชน์อย่างชาญฉลาด
ข้อจำกัดของทางเลือกเพื่อการประกอบอาชีพของชุมชน
ชุมชนขาดโอกาสในการมีส่วนร่วมวางแผนและจัดการพื้นที่ชุ่มน้ำ

ดังนั้นรัฐบาลเดนมาร์กจึงได้ให้การสนับสนุนรัฐบาลไทยภายใต้โครงการความร่วมมือด้านสิ่งแวดล้อมและการพัฒนาแห่งประเทศเดนมาร์ก
(Danish Cooperation on Environment and Development - DANCED) เพื่อดำเนินโครงการจัดการและคุ้มครองพื้นที่ชุ่มน้ำ : การดำเนินงานตามอนุสัญญาว่าด้วยพื้นที่ชุ่มน้ำ (Implementation of the Ramsar Convention, Management and Protection of Wetland Areas) 

 วัตถุประสงค์หลัก


เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนให้มีการจัดการและการใช้ประโยชน์พื้นที่ชุ่มน้ำในประเทศไทยอย่างชาญฉลาดและยั่งยืน

 วัตถุประสงค์รอง 

 เพื่อเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจในคุณค่า ความสำคัญและการใช้ประโยชน์พื้นที่ชุ่มน้ำอย่างชาญฉลาดให้แก่ประชาชนทุกระดับ
 เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะของเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งส่วนกลาง ส่วนภูมิภาคและส่วนท้องถิ่นในการบริหารจัดการพื้นที่ชุ่มน้ำอย่างมีส่วนร่วม
 ส่งเสริมความร่วมมือในการบริหารจัดการพื้นที่ชุ่มน้ำของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งภาครัฐและเอกชน
 สนับสนุนการมีส่วนร่วมในการจัดทำแผนการจัดการพื้นที่ชุ่มน้ำ ในพื้นที่โครงการนำร่อง 

 การดำเนินโครงการ 

การดำเนินโครงการฯ จะเน้นการใช้รูปแบบของการวางแผน การจัดการ การเสริมสร้างความตระหนัก และการดำเนินการร่วมกันระหว่างภาคการใช้ประโยชน์ต่างๆ การพัฒนาโครงสร้างทางสถาบัน การเสริมสรางความสามารถของบุคลากรและการดำเนินกิจกรรมตัวอย่างในพื้นที่ชุ่มน้ำที่ได้รับการคัดเลือกเป็นพื้นที่โครงการนำร่อง

พื้นที่ที่ได้รับการคัดเลือกเป็นพื้นที่โครงการนำร่อง 2 พื้นที่ ได้แก่ 
 แอ่งเชียงแสน รวมทั้งพื้นที่เขตห้ามล่าสัตว์ป่าหนองบงคาย จังหวัดเชียงราย
ปากแม่น้ำกระบี่ จังหวัดกระบี่ 

กิจกรรมหลักในการดำเนินงาน มีดังนี้ 
 กิจกรรมรณรงค์เพื่อเสริมสร้างความตระหนัก ความรู้ ความเข้าใจ และการใช้ประโยชน์อย่างชาญฉลาดในพื้นที่ชุ่มน้ำ ให้แก่ประชาชนทุกระดับ
ทั้งภาครัฐและเอกชน 
 กิจกรรมประสานความร่วมมือระหว่างหน่วยงานและภายในหน่วยงาน เพื่อสนับสนุนแนวทางการจัดการ การใช้ประโยชน์พื้นที่ชุ่มน้ำร่วมกัน การเสริมสร้างสมรรถนะของเจ้าหน้าที่จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถิ่น ในด้านวิชาการ การวางแผน และการจัดการ
ที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่ชุ่มน้ำ
 การดำเนินงานในพื้นที่โครงการนำร่อง ซึ่งประกอบด้วย การสำรวจสถานภาพสิ่งแวดล้อม การวิเคราะห์คุณค่าของพื้นที่ชุ่มน้ำในทางเศรษฐศาสตร์ (Economic Value) เพื่อแสดงคุณค่าและการสูญเสียทางเศรษฐกิจของพื้นที่ชุ่มน้ำ การวางแผนการจัดการ และการดำเนินงานตามแผนฯ โดยอาศัย
วิธีการมีส่วนร่วมของประชาชนในพื้นที่ในกระบวนการวางแผน
 การสนับสนุนการดำเนินกิจกรรมต่างๆ ที่ริเริ่มโดยท้องถิ่นในพื้นที่โครงการนำร่องที่เป็นตัวอย่างของการใช้ที่ดิน การเกษตรที่ยั่งยืน และการใช้
ประโยชน์พื้นที่ชุ่มน้ำอย่างชาญฉลาด ตลอดจนกิจกรรมสร้างรายได้เพื่อพัฒนาชีวิต ความเป็นอยู่และลดการคุกคามต่อทรัพยากรพื้นที่ชุ่มน้ำ

 หน่วยงานที่รับผิดชอบในการดำเนินงาน


สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม ในฐานะหน่วยงานกลางประสานการดำเนินงานภายใต้
อนุสัญญาว่าด้วยพื้นที่ชุ่มน้ำ (National Focal Point) ทำหน้าที่เป็นหน่วยงานประสานงานกลาง ร่วมกับ กรมป่าไม้ กรมประมง การพัฒนาที่ดิน
กรมการปกครอง และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เกี่ยวข้อง

 ระยะเวลาดำเนินโครงการ 


กรกฎาคม 2544 - มกราคม 2549 

 การบริหาร กำกับโครงการและการดำเนินงาน 

 บริหารและกำกับโครงการโดย คณะกรรมการกำกับโครงการ (Project Steering Committee)
 การดำเนินงาน แบ่งเป็น 2 ส่วน 
      - ในส่วนกลาง ดำเนินงานโดย กลุ่มบริหารโครงการ (Project Management Group)
      - ในพื้นที่โครงการนำร่อง ดำเนินงานโดย คณะกรรมการระดับจังหวัด และระดับท้องถิ่น (Pilot Area Management Team)

 ผู้รับผิดชอบดำเนินงาน

บริษัท แรมโบว์ ประเทศเดนมาร์ก โดยมีนายแบรี ฮอลล์ เป็นที่ปรึกษาใหญ่ (Chief Technical  Advisor) 

 
 
อ้างอิง  สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. โครงการจัดการและคุ้มครองพื้นที่ชุ่มน้ำ : การดำเนินงานตามอนุสัญญาว่าด้วยพื้นที่ชุ่มน้ำ