หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติ
 

เขตห้ามล่าสัตว์ป่าอ่างเก็บน้ำห้วยจรเข้มาก


ที่ตั้ง : ตำบลเสม็ด ตำบลบ้านบัว ตำบลนาสะแกโพรง อำเภอเมือง          จังหวัดบุรีรัมย์ 
พื้นที่ : 3,875.00  ไร่  (6.20 ตร.กม.)
ระดับความสูงจากน้ำทะเล : ประมาณ 160 เมตร
ระวาง : 5638 IV


แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

         อ่างเก็บน้ำห้วยจรเข้มาก เป็นอ่างเก็บน้ำชลประทาน สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2505 อยู่ห่างจากอ่างเก็บน้ำห้วยตลาดประมาณ 1 กิโลเมตร สภาพพื้นที่โดยรอบค่อนข้างราบเรียบ อ่างเก็บน้ำทั้งหมดเป็นพื้นที่ลุ่ม รับน้ำจากพื้นที่ข้างเคียง ในฤดูแล้งน้ำแห้ง ส่วนที่ลึกที่สุดเพียง 2 เมตร ในฤดูฝนมีน้ำลึกที่สุดประมาณ 5-7 เมตร ทั้งสองข้างมีหมู่บ้านต่างๆ ล้อมรอบ ลักษณะดินที่พบมีความอุดมสมบูรณ์ค่อนข้างต่ำ บริเวณที่ลุ่มที่ไม่มีน้ำขังทำนา 

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

          เป็นที่อยู่อาศัยของนกจำนวนมาก พบนกอย่างน้อย 11 ชนิด ชนิดที่อยู่ในสถานภาพถูกคุกคามของโลก (globally threatened) ได้แก่เป็ดดำหัวดำ (Aythya baeri) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ (endangered) ของประเทศไทย ได้แก่ นกกระสาแดง (Ardea purpurea)พบประมาณ 100 ตัว ชนิดที่อยู่ในสภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable) ได้แก่เป็ดดำหัวดำ  ชนิดที่พบเป็นจำนวนมากได้แก่ นกยางโทนน้อย (Egretta intermedia) ประมาณ 2500 ตัว นกเด้าดินอกแดง (Anthus cervinus) ประมาณ 700 ตัว นกนางแอ่นทรายสร้อยคอดำ (Riparia riparia) ประมาณ 464 ตัว และนกเด้าดินทุ่ง (Anthus novaeseelandiae) ประมาณ 200 ตัว นอกจากนี้ยังพบเหยี่ยวทุ่ง (circus spilonotus) เหยี่ยวด่างดำขาว (C. melanoleucos) นกหัวโตหลังจุดสีทอง (Pluvialis fulva) นกจาบปีกอ่อนอกเหลือง (Emberiza aureola) เป็นต้น
            พบปลาอย่างน้อย 18 ชนิด เป็นปลาในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae) 8 ชนิด ได้แก่ปลากระสูบขีด (Hampala macrolepidota) ปลาตะโกก  (Cyclocheilichthys enolops) ปลายี่สกเทศ (Labeo rohita) ปลาสร้อยขาว (Henicorhynchus siamensis) เป็นต้น
        
   พืชริมอ่างเก็บน้ำได้แก่ กกสามเหลี่ยม (Scirpus grossus) หญ้าหวาย (Panicum repens) ถัดเข้าไปเป็นบัวหลวง (Nelumbo nucifera) กลางน้ำมีพืชใต้น้ำ ได้แก่ สาหร่ายหางกระรอก (Hydrilla verticillata) พืชลอยน้ำได้แก่ จอกหูหนู (Salvinia cucullata) ผักตบชวา (Eichornia crassipes) ผักบุ้ง (Ipomoea aquatica)

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

         - อ่างเก็บน้ำห้วยจรเข้มากมีความสำคัญต่อนกอพยพ เคยเป็นแหล่งชุมชนนกมากที่สุดแห่งหนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
         - เป็นแหล่งประมงท้องถิ่น เป็นแหล่งผลิตน้ำประปาเพื่อใช้ในการอุปโภค บริโภคของจังหวัดบุรีรัมย์ รอบอ่างเป็นที่ตั้งถิ่นฐานชุมชนจำนวน 8 หมู่บ้าน อายุประมาณ 250 ปี ประชากรเป็นกลุ่มวัฒนธรรม ไทย-ลาว และไทยเขมร รายได้ของชุมชนสัมพันธ์กับพื้นที่ชุ่มน้ำ ประมาณร้อยละ 10

การจัดการและการคุกคาม  
 

         - ได้รับการประกาศเป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่า ในราชกิจจานุเบกษาเล่ม 97 ตอนที่ 111 ลงวันที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2523
         - พื้นที่อ่างน้ำที่เป็นสาธารณะประโยชน์ ที่ดินบริเวณรอบอ่างเก็บน้ำเป็นที่ดินที่มีโฉนดร้อยละ 100
         - มีการใช้น้ำสำหรับการประปา จังหวัดบุรีรัมย์
         - มีการจับปลาโดยใช้ไฟฟ้า ทำให้จำนวนพันธุ์ปลาลดลงจำนวนมาก 

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า