หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับชาติ
 

แก่งละว้า


ที่ตั้ง : ตำบลโคกสำราญ อำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น 
พื้นที่ : 7,000.00  ไร่  (11.20 ตร.กม.)
ระดับความสูงจากน้ำทะเล : ประมาณ 160 เมตร
ระวาง : 5541III 


แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

         แก่งละว้ามีลักษณะเป็นหนองน้ำขนาดใหญ่ที่มีน้ำขังตลอดปี มีรูปร่างเป็นแนวยาววางตัวในทิศเหนือ - ใต้ มีความยาวประมาณ 10 กิโลเมตร ช่วงกว้างสุดของหนองประมาณ 4 กิดลเมตร เป็นที่ราบน้ำท่วมถึงของลุ่มแม่น้ำชี พื้นที่โดยรวมเป็นพื้นที่ราบเรียบมีความลดชันเล็กน้อย รอบแก่งละวาเป็นที่นา 

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

          พบนก 40 ชนิด จัดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง 37 ชนิด และใน 40 ชนิด พบนกที่จัดอยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ ตาม TRD อยู่ในสถานภาพเป็นกังวลเล็กน้อย ตาม IUCN และมีรายชื่ออยู่ในบัญชีที่ II ของ CITES 1 ชนิด คือ เหยี่ยวดำ (Milvus migrans) เป็นนกประจำถิ่น 32 ชนิด นกอพยพ 1 ชนิด นกประจำถิ่นและนกอพยพ 6 ชนิด และนกอพยพมาเพื่อผสมพันธุ์ 1 ชนิด พบนกแอ่นทุ่งใหญ่ (Glareola maldivarum) มากที่สุด รองลงมา คือ เป็ดแดง (Dendrocygna javanica)
            พบปลา 57 ชนิด/ 18 วงศ์ ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (Vulnerable) ได้แก่ ปลาดุกอุย (Clarias macrocephalus) และปลาดุกด้าน (Clarias batrachus)  ชนิดที่อยู่ในสถานภาพถูกคุกคามในแหล่งที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติ (Threatened in situ) ได้แก่ ปลากัดเขียว (Betta smaragdina)  และชนิดที่อยู่ในสถานภาพข้อมูลไม่เพียงพอ (Data Deficient)ได้แก่  ปลาซิวเจ้าฟ้า (Amblypharyngodon chulabhornae)
                  
ปลาเศรษฐกิจ ได้แก่ ปลาสร้อยนกเขา (Osteochilus hasseltiปลาตะเพียนขาว (Puntius gonionotus) ปลานิล (Oreochromis niloticus) ปลาช่อน (Ophiocephalus striatus) ปลาสร้อยขาว (Cirrhinus jullieni) ปลาแขยงข้างลาย (Mystus vittatus) ปลากดเหลือง (Mystus nemurus) ปลากระสูบจุด (Hampala dispar) และ ปลาชะโอน (Ompok bimaculatus)
           สัตว์น้ำชนิดอื่นๆ ได้แก่ กุ้งฝอยน้ำจืด กุ้งก้ามกราม กุ้งฝอยก้ามขน หอยขม ปูนา กบนา หอยเชอรี่ ปลิง จระเข้ และ เต่านา
        
  พบพันธุ์ไม้น้ำ 58 ชนิด 35 วงศ์พบกกสามเหลี่ยม มากที่สุดขึ้นอยู่ตามริมบึง รองลงมา ได้แก่  ผักตบชวาและธูปฤาษี  พืชใต้น้ำพบมากที่สุด คือ สาหร่ายหางกระรอก และพันธุ์ไม้ที่ลอยน้ำพบมากที่สุดคือ จอกหูหนู บริเวณรอบบึงส่วนใหญ่ทำนาข้าว

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

         - ชุมชนอาศัยแก่งละว้าโดยการจับปลาและทำการเกษตร ส่วนวัฒนธรรมที่สัมพันธ์กับพื้นที่และยังคงอยู่ในปัจจุบัน ได้แก่ ดอนปู่ตา แหล่งประกอบพิธีบุญบั้งไฟ และที่ประกอบพิธีแรกนา รายได้ของชุมชนต่อพื้นที่ชุ่มน้ำประมาณครอบครัวละ 15 , 000 บาทต่อปี หรือร้อยละ 60 ของรายได้ทั้งหมด ศักยภาพเชิงการท่องเที่ยวนอกจากการล่องแก่ง การตกปลาแล้ว ยังมีทัศนียภาพของทิวเขา ภูผาแดง ภูผาดำ เป็นแหล่งพักผ่อนของนักท่องเที่ยวท่องถิ่น 

การจัดการและการคุกคาม  
 

         - มีการก่อสร้างทำนบคันดินรอบหนองน้ำเพื่อกักเก็บและหรือระบายน้ำสำหรับใช้ประโยชน์ มีโครงการชลประทานโดยกรมชลประทาน/กรมทรัพยากรน้ำ
         - กำหนดเขตอนุรักษ์พันธุ์ปลาโดยกรมประมง/ ชุมชน/ อบต.
         - มีการปล่อยพันธุ์ปลาโดยหน่วยงานรัฐโดยกรมประมง/ชุมชน/ อบต.
         - มีศูนย์ศึกษาเรียนรู้ด้านความหลากหลายทางชีวภาพของชุมชนโดยทสจ./ ชุมชน
         - มีการส่งเสริมกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์โดยโดยชุมชน/ อบจ./ อบต. 
         - การแพร่ระบาดของวัชพืช ส่งผลให้แหล่งน้ำตื้นเขินทำให้แหล่งน้ำเก็บกักน้ำได้น้อยลง มีวัชพืชหนาแน่นขึ้น จึงอาจจะส่งผลทำให้ปริมาณปลาลดลง
         - การแพร่ระบาดของหอยเชอรี่ 
         - จำนวนผู้เข้าใช้ประโยชน์เพิ่มมากขึ้น
         -
การปล่อยน้ำเสียจากฟาร์มสุกรลงสู่แหล่งน้ำฝั่งด้านอำเภอชนบทซึ่งอาจส่งผลให้คุณภาพน้ำแย่ลง

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า