หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติ
 

อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่


ที่ตั้ง : ตั้งอยู่ใน จ.สระบุรี จ.นครราชสีมา จ.ปราจีนบุรี จ.นครนายก
เนื้อที่อุทยานฯ ประมาณ : 2,168.64 ตารางกิโลเมตร (1,355,396.96 ไร่)
ระดับความสูงจากน้ำทะเล : ประมาณ 20-1,351 เมตร

แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

             ผืนป่าเขาใหญ่มีทุ่งหญ้าสลับกับป่าไม้ อยู่ทางตะวันตกของเทือกเขาพนมดงรัก เป็นแหล่งกำเนิดต้นน้ำ
ลำธารที่สำคัญหลายสาย โดยเฉพาะแม่น้ำปราจีนบุรีและแม่น้ำนครนายก แม่น้ำสองสายพบกันที่จังหวัดฉะเชิงเทรา
กลายเป็นแม่น้ำบางปะกงไหลลงสู่อ่าวไทย และยังเป็นแหล่งต้นน้ำลำธารของแม่น้ำลำตะคอง ลำพระเพลิง และห้วย
มวกเหล็ก ซึ่งไหลลงแม่น้ำป่าสัก พื้นที่ชุ่มน้ำในบริเวณอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ประกอบด้วยแม่น้ำลำธารทั้งที่มีน้ำ
ไหลตลอดปี และมีน้ำบางฤดู มีน้ำตกสวยงาม เช่น น้ำตกสาริกา น้ำตกนางรอง น้ำตกตาดหินกอง มีอ่างเก็บน้ำ
ขนาดเล็ก มีหนองน้ำ ได้แก่ หนองผักชี ซึ่งเป็นแหล่งน้ำของสัตว์ป่า ซึ่งไหลลงแม่น้ำมูล

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

             สังคมพืชประกอบด้วยป่าดงดิบและป่าเบญจพรรณ พืชพรรณที่พบเห็นได้บริเวณน้ำตก ลำธารใกล้เคียง
ได้แก่ ไผ่ กล้วยไม้ เห็ดป่า 
             พบนกอย่างน้อย 198 ชนิด เป็นนกประจำถิ่น 162 ชนิด นกอพยพตามฤดูกาล 31 ชนิด และที่เป็นทั้งนก
ประจำถิ่น และนกอพยพ 5 ชนิด ชนิดที่อยู่ในสถานภาพถูกคุกคามของโลก (globally threatened) อย่างน้อย 7 ชนิด ได้แก่ นกตะกรุม (Leptoptilos javanicus) ไก่ฟ้าพญาลอ (Lophura diardi) นกกระทุง (Pelecanus philippensis)
นกตะกราม (Leptoptilos dubius) นกขมิ้นขาว (Oriolus mellianus) นก ฟินฟุท (Heliopais personata)
และนกลุมพูแดง (Columba punicea) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (critically endangered)
ของประเทศไทย ได้แก่ นกตะกรุม นกตะกราม นกกระทุง นกฟินฟุท เหยี่ยวปลาใหญ่หัวเทา (Ichthyophaga
ichthyaetus) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ (endangered) ได้แก่ นกกระสาดำ (Ciconia nigra)
ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable) ได้แก่ ไก่ฟ้าพญาลอ นกขมิ้นขาว นกโกโรโกโส
(Carpococcyx renauldi) นกหัวขวานใหญ่สีดำ (Dryocopus javensis) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้ถูกคุกคาม
(near threatened) หลายชนิด ได้แก่ เหยี่ยวปีกแดง (Butastur liventer) เหยี่ยวภูเขา (Spizaetus nipalensis)
นกอินทรีดำ (Ictinaetus malayensis) เหยี่ยวฮอบบี้ (Falco severus) นกยางลายเสือ (Gorsachius melanolophus)
นกเปล้าหน้าเหลือง (Treron pompadora) นกเปล้าอกสีม่วงน้ำตาล (T. bicincta) นกลุมพู (Ducula aenea)
นกเค้าใหญ่พันธุ์เนปาล (Bubo nipalensis) นกเงือกสีน้ำตาล (Ptilolaemus tickelli) นกเงือกกรามช้าง (Rhyticeros
undulatus) นกกาฮัง (Buceros bicornis) นกหัวขวานใหญ่สีเทา (Muelleripicus pulverulentus
             พบสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกอย่างน้อย 11 ชนิด เกือบ ทั้งหมดพบในลำธารน้ำไหล เช่น ลำตะคอง ห้วยสาริกา
ห้วยนางรอง และในแอ่งน้ำนิ่ง 
             พบสัตว์เลื้อยคลานอย่างน้อย 20 ชนิด ชนิดพันธุ์เฉพาะถิ่น (endemic) ได้แก่ งูคอขวั้นหัวลายสามเหลี่ยม
(Sibynophis triangularis) งูปี่แก้วใหญ่ (Oligodon joynsoni)

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

           เป็นแหล่งต้นน้ำลำธารที่มีความสำคัญต่อการเกษตร เป็นแหล่งอาหารและที่อยู่อาศัยที่สำคัญของสัตว์ป่า เป็นมรดกทางธรรมชาติที่สำคัญแหล่งหนึ่งของประเทศไทยและกลุ่มประเทศอาเซียน เป็นสถานที่ท่องเที่ยวธรรมชาติ
ที่ดีที่สุดแห่งหนึ่ง มีเส้นทางเดินชมธรรมชาติอย่างน้อย 12 เส้นทาง มีทรัพยากรการท่องเที่ยวที่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจ
สูง และเป็นสถานที่ศึกษาวิจัยระบบนิเวศ นกและสัตว์ป่าได้ตลอดทั้งปี

การจัดการและการคุกคาม  
 

           ได้รับการประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 79 ตอนที่ 86 ลงวันที่ 18 กันยายน พ.ศ.
2505 นับเป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 1 ของประเทศไทย รวมเนื้อที่ 2,168.75 ตารางกิโลเมตร (1,355,468.75 ไร่)
ปัจจุบันสถานีโทรคมนาคมของกองทัพอากาศ เข้ามาก่อสร้างในพื้นที่ส่วนหนึ่ง เหลือพื้นที่อุทยานแห่งชาติ
2,168.6351ตารางกิโลเมตร (1,355,396.96 ไร่) และได้รับการประกาศเป็นอุทยานมรดกทางธรรมชาติแห่งประเทศ
กลุ่มอาเซียน (ASEAN Heritage Park) เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2527 คุณภาพน้ำมีแนวโน้มเสื่อมโทรม
แต่ละปีปริมาณน้ำลดลง การเกิดไฟไหม้ป่า การลักลอบล่าสัตว์ รูปแบบกิจกรรมการพัฒนาการท่องเที่ยวที่ไม่เหมาะสม
คุกคามธรรมชาติ และความเป็นอยู่ของสัตว์ป่า โครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดใหญ่ ทำให้เกิดน้ำท่วมพื้นที่บางส่วน
และเปลี่ยนแปลงสภาพตามธรรมชาติ

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า