หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติ
 

อุทยานแห่งชาติเขาสก  


ที่ตั้ง : ตั้งอยู่ใน อ.บ้านตาขุน อ.พนม จ.สุราษฎร์ธานี
เนื้อที่อุทยานฯ : ประมาณ 738.8 ตารางกิโลเมตร (461,7516 ไร่)
ระดับความสูงจากน้ำทะเล : ประมาณ 200-960 เมตร

แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

             พื้นที่ของอุทยานแห่งชาติเขาสกประกอบด้วยภูเขาสูงชันเป็น ส่วนใหญ่และมีป่าไม้หนาแน่น มีลำธารใหญ่
น้อยจำนวนมาก ลำธารทางด้านทิศเหนือไหลลงคลองแสง ส่วนลำธารทางด้าน ทิศใต้ไหลลงคลองสก น้ำในคลองสก
และในคลองแสงไหลมารวมกันเป็นต้นกำเนิดของคลองพุมดวง ซึ่งเป็นสาขาหนึ่งที่สำคัญของแม่น้ำตาปี ลำน้ำ
คลองแสงและคลองสกมีความกว้างประมาณ 10-50 เมตร ความลึกประมาณ 2-8 เมตร น้ำในลำคลองเหล่านี้ส่วนใหญ่
ไหลตลอดปีและมีปริมาณมากในช่วงฤดูฝน ทางด้านทิศใต้ของอุทยานฯ มีลำธารเล็กๆ หรือห้วยที่ไหลลงคลองสก
เป็นแหล่งที่ทำให้เกิดน้ำตกสวยงามขึ้นหลายแห่ง ได้แก่ น้ำตกสิบเอ็ดชั้น น้ำตกบางหัวแรด น้ำตกโตนกลอย น้ำตก
โตนไทร น้ำตกธารสวรรค์ น้ำตกแม่ยาย น้ำตกบางพ่อตา และน้ำตกบางเลียบน้ำ เป็นต้น สำหรับบริเวณแก่งเชี่ยวหลาน
ซึ่งการไฟฟ้าฝ่ายผลิตได้สร้างเขื่อนเชี่ยวหลาน และได้เริ่มกักเก็บน้ำตั้งแต่ปี พ.ศ. 2529 เป็นต้นมาทำให้บริเวณ
เหนือเขื่อนเป็นทะเลสาบขนาดใหญ่มีพื้นที่ประมาณ 164.8 ตารางกิโลเมตร (103,000 ไร่) และก่อให้เกิดเกาะเล็ก
เกาะน้อยประมาณ 162 เกาะ คิดเป็นพื้นที่ประมาณ 14.06 ตารางกิโลเมตร (8,787.5 ไร่)

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

             สังคมพืชธรรมชาติประกอบด้วย ป่าดงดิบชื้นระดับต่ำ เป็นป่าไม่ผลัดใบที่มีความเขียวชอุ่มตลอดปี สภาพทั่วไปรกทึบทั้งชั้นเรือนยอดไม้ใหญ่และพืชชั้นล่างขึ้นปกคลุมพื้นที่ของอุทยานแห่งชาติเขาสกประมาณร้อยละ
98 พันธุ์ไม้ที่สำคัญ ได้แก่ ยางเสี้ยน (Dipterocarpus gracilis) นากบุตร (Mesua nervosa) จิกเขา (Barringtonia fusiformis) กะปะ (Canthium nitidum) เข็มแดง (Chassalia ophioxyloides) และโสกน้ำ (Saraca pierreana) ป่าตามสันเขาหินปูน เป็นสังคมพืชที่ขึ้นตามสันเขาและหน้าผาที่สูงชันบนภูเขาหินปูน เป็นไม้ยืนต้นที่ทนแล้ง และพืช
ล้มลุกที่มีระบบรากยึดเกาะตามหน้าผาได้ดี ได้แก่ จันทน์ผา (Dracaena loureiri) กำลังหนุมาน (D. conferta)
เตยเขา (Pandanus monotheca) มะนาวผี (Atalantia monophylla) ตะเคียนหิน (Hopea ferrea) ทลายเขา
(Celtis philippensis) พลับพลา (Grewia paniculata) และสลัดไดป่า (Euphorbia antiquorum) เป็นต้น 
                พบนกอย่างน้อย 170 ชนิด ชนิดที่อยู่ในสถานภาพถูกคุกคามของโลก (globally threatened) ได้แก่ นกชนหิน (Rhinoplax vigil) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (critically endangered) ของประเทศไทย
ได้แก่ นกกระสาคอขาวปากแดง (Ciconia stormi) เหยี่ยวปลาใหญ่หัวเทา (Ichthyophaga ichthyaetus) ไก่นวล
(Rhizothera longirostris) นกกระทาดงปักษ์ใต้ (Arborophila charltonii) ไก่ฟ้าหน้าเขียว (Lophura ignita)
นกเงือกปากย่น (Rhyticeros corrugatus) นกแต้วแล้วท้องดำ (Pitta gurneyi) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์
(endangered) ได้แก่ เหยี่ยวปลาเล็กหัวเทา (Ichthyophaga humilis) เหยี่ยวหงอนสีน้ำตาลท้องขาว (Spizaetus
nanus) ไก่จุก (Rollulus rouloul) นกหว้า (Argusianus argus) นกกระแตหาด (Vanellus duvaucelii) นกขุนแผน
ตะโพกสีน้ำตาล (Harpactes orrhophaeus) นกเงือกดำ (Anthracoceros malayanus) นกชนหิน นกโพระดก
หลากสี (Megalaima rafflesii) นกหัวขวานสามนิ้วหลังสีไพล (Dinopium rafflesii) นก แต้วแล้วยักษ์ (Pitta
caerulea) นกกินแมลงหัวสีคล้ำ (Malacopteron affine) นกกินแมลงหัวแดงใหญ่ (M. magnum) นกจู๋เต้นตีนใหญ่
(Napothera macrodactyla) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable) ได้แก่ นกปากกบพันธุ์ชวา
(Batrachostomus javensis) นกเงือกหัวหงอก (Berenicornis comatus) นกหัวขวานใหญ่สีดำ (Dryocopus
javensis
) นกพญาปากกว้างท้องแดง (Cymbirhynchus macrorhynchos) นกพญาไฟเล็กคอดำ (Pericrocotus
igneus
) นกกินแมลงป่าโกงกาง (Trichastoma rostratum) นกกินแมลงป่าสีน้ำตาลแดง (T. bicolor) นกกินแมลง
คอดำ (Stachyris nigricollis) นกกิน แมลงหลังฟู (Macronous ptilosus) นกคอสามสี (Eupetes macrocerus)
นกเดินดงหัวน้ำตาลแดง (Zoothera interpres) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้ถูกคุกคาม (near threatened) ได้แก่
นกยางลายเสือ (Gorsachius melanolophus) นกยางไฟหัวเทา (Ixobrychus eurhythmus) เหยี่ยวกิ้งก่าสีน้ำตาล
(Aviceda jerdoni) เหยี่ยวแดง (Haliastur indus) นกอินทรีดำ (Ictinaetus malayensis) เหยี่ยวภูเขา (Spizaetus
nipalensis
) เหยี่ยวฮอบบี้ (Falco severus) นกคุ่มสี (Coturnix chinensis) นกลุมพู (Ducula aenea) นกเค้าป่า
หลังจุด (Strix seloputo) นกแอ่นกินรัง (Aerodramus fuciphagus) นกกะเต็นน้อยแถบอกดำ (Alcedo euryzona)
นกเงือกปากดำ (Anorrhinus galeritus) นกเงือกกรามช้าง (Rhyticeros undulatus) นกกกหรือนกกาฮัง (Buceros
bicorni) นกหัวขวานใหญ่สีเทา (Muelleripicus pulverulentus) นก ปรอดโอ่งแก้มเทา (Criniger bres)
นกขมิ้นหัวดำเล็ก (Oriolus xanthonotus
                พบปลา 80 ชนิด ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ (endangered) ได้แก่ ปลาสะตือ (Chitala lopis)
ปลาตะพัดหรือปลาหางเข้ (Scleropages formosus) ปลากระต่าย (Cyclocheilichthys heteronema) ปลาบึก
(Pangasianodon gigas) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์(vulnerable) ได้แก่ ปลาแปบหางดอก
(Oxygaster maculicauda) ปลาจิ้งจอก (Epalzeorhynchos kallopterus) ปลาชะโอนหินหรือปลาลิ้นแมว
(Silurichthys hasselti) ปลาดุกด้าน (Clarias batrachus) ปลาดุกลำพันภูเขา (Prophagorus cataractus)
ปลาจิ้มฟันจระเข้ (Doryichthys martensii)

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

           เป็นตัวแทนของป่าบกทางภาคใต้ ที่จัดได้ว่ามีความหลากหลาย ของทรัพยากรธรรมชาติค่อนข้างสูง เป็นแหล่ง
ต้นน้ำลำธารของลุ่มน้ำที่สำคัญของจังหวัดสุราษฎร์ธานี ได้แก่ แม่น้ำตาปีมีภูมิประเทศที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวเป็น
เทือกเขาหินปูน ที่มีความโดดเด่นเป็นพิเศษ ก่อให้เกิดทัศนียภาพที่สวยงามเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่นักท่องเที่ยว
ทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศจำนวนมากนิยมมาท่องเที่ยว

การจัดการและการคุกคาม  
 

            ได้รับการประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 97 ตอนที่ 197 ลงวันที่ 22 ธันวาคม
พ.ศ. 2523 มีการบุกรุกยึดถือครอบครองพื้นที่อุทยานฯ เพื่อทำสวนยาง การลักลอบตัดไม้ การล่าสัตว์และการเก็บหา
ของป่า

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า