หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับชาติ
 

เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาสอยดาว


อำเภอโป่งน้ำร้อน อำเภอมะขาม อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี 
มีพื้นที่ 640,675.00  ไร่  (1,025.08 ตร.กม.)
ระดับความสูงจากน้ำทะเล : ประมาณ 50-1,675 เมตร
ระวาง : 5434 I,IV, 5435 II,III 


แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

          เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาสอยดาว ประกอบด้วยภูเขาสลับซับซ้อน ยอดเขาสูงสุดคือยอดเขาสอยดาว เป็นป่าต้นน้ำลำธารมีหนองบึง และลำห้วยลำคลองหลายสาย และจากกระบวนการทางธรรมชาติของลำน้ำทำให้เกิดตะกอนรูปพัดติดต่อกัน มีลานตะพักน้ำซึ่งเดิมเป็นที่ราบน้ำท่วมถึง มีหนองบึงอยู่มากมายในป่านี้ เป็นแหล่งน้ำของสัตว์ป่า มีน้ำตกสูงๆ สวยงามหลายแห่ง เช่น น้ำตกเขาสอยดาว น้ำตกกระทิง น้ำตกทรายขาว ที่สำคัญคือมีแหล่งอาหารของสัตว์ป่ากระจายอยู่ทั่วไป เช่น มีโป่งดิน ลักษณะดินเป็นสีเทาเค็มมันคล้ายดินสอพอง โป่งบ้านทุ่งกร่าง และโปร่งคลองตารอง

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

          พบนกอย่างน้อย 276 ชนิด ชนิดที่อยู่ในสถานภาพถูกคุกคามของโลก (globally threatened) ได้แก่ ไก่ฟ้าพญาลอ (Lophura diardi) นกกระทาดงจันทบูรณ์ (Arborophila cambodiana) นกฟินฟุท (Helipais personata) นกลุมพูแดง (Columba puicea) นกขมิ้นขาว (Oriolus mellianus) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ (endangered) ของประเทศไทย ได้แก่ นกฟินฟุท นกกระทาดงจันทบูรณ์ เหยี่ยวดำ (Milvus migrans) นกแต้วแล้วใหญ่หัวสีน้ำเงิน (Pitta soror) นกสาริกาเขียวหางสั้น (Cissa hypoleuca) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable) ได้แก่ ไก่ฟ้าพญาลอ นกลุมพูแดง นกขมิ้นขาว นกเปล้าหางเข็มหัวปีกแดง (Treron seimundi) นกโกโรโกโส (Carpococcyx renauldi) นกมุ่นรกคอแดง (Alcippe rufogularis) นกปีกแพรสีเขียว (Cochoa viridis) นกนิลตวาท้องสีส้มพันธุ์จีน (Niltava davidi) นกแซวสวรรค์หางดำ (Terpsiphone atrocaudata) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้ถูกคุกคาม (near threatened) ได้แก่ นกยางลายเสือ (Gorsachius melanolophuas) เหยี่ยวภูเขา (Spizaetus nipalensis) นกอินทรีดำ (Ictinaetus malayensis) นกกระแตผีเล็ก (Burhinus oedicnemus) นกเปล้าหน้าเหลือง (Treron pompadora)
           พบปลาอย่างน้อย 63 ชนิด ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable) ได้แก่ ปลาแปปหรือปลาท้องพลุ (Chela laubuca) ปลาดุกด้าน (Clarias batrachus) ปลาแปปหางดอก (Oxygaster maculicauda) ปลาดุกลำพัน (Prophagorus nieuhofi) ปลาด้วงหรือปลาชะโอน (Silurus cochinchinensis) ปลาอื่นๆ ได้แก่ ปลาติดหิน (Homaloptera spp.) ปลาเลียหิน (Garra cambodgiensis) ปลาพลวง (Neolissochilus stracheyi) ปลาสร้อยลูกกล้วย (Labiobarbus siamensis) เป็นต้น
          
พบสัตว์เลื้อยคลานอย่างน้อย 68 ชนิด ชนิดพันธุ์เฉพาะถิ่น  (endemic)ได้แก่ งูคอขวั้นหัวลายสามเหลี่ยม (Sibynophis triangularis) จิ้งเหลนด้วงชลบุรี (Isopachys roulei) จิ้งเหลนที่เป็นสัตว์เฉพาะถิ่นและอยู่ในสภาพมีแนวโน้มใหล้สูญพันธุ์ด้วย คือ จิ้งเหลนเรียวลาย (Riopa haroldyoungi) ชนิดที่อยู่ในสถานสภาพใกล้สูญพันธุ์ ได้แก่ เต่าเดือย (Manouria impressa)  ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ ได้แก่ งูสายทองลายแกลบ (liopeltis baliodeirus) เต่าปูลู (Platysternon megacephalum) นอกจากนี้ยังมีเต่าห้วยคอลาย  (Cyclemys tscheponensis) ตุ๊กแกป่าตะวันออกหรือตุ๊กแกป่าลายพาดจันทบูรณ์ (Cyrtoductylus intermedius) และจิ้งเหลนห้วยเขมร (Tropidophorus microlepis)
          
พบสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกอย่างน้อย 29 ชนิด ชนิดพันธุ์เฉพาะถิ่น (endemic) ได้แก่ อึ่งกรายเขาสอยดาว (Megophrys sp.) กบเขาใหญ่ (Rana sp.) ชนิดที่เป็นสัตว์เฉพาะถิ่นและอยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ ได้แก่ กบอกหนาม (Rana fasciculispina) และกบเขาสอยดาวหรือเขียดเขาสอยดาว (R. montivaga) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ ได้แก่ อึ่งกรายขายาว(Megophrys longipes) อึ่งอันนัมหรืออึ่งเวียดนาม (Microhyla annamensis) และปาดตะปุ่มจันทบุรี(Theloderma stellatum)

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

         เป็นป่าต้นน้ำลำธารที่หล่อเลี้ยงแม่น้ำจันทบุรี ซึ่งเป็นแม่น้ำสายสำคัญของภาคตะวันออก เป็นแหล่งรวบรวมพันธุกรรมและทรัพยากรชีวภาพ ที่มีคุณค่ายิ่งต่อการพัฒนาผลผลิตเชิงพาณิชย์ในอนาคต เป็นมรดกทางธรรมชาติที่สำคัญ รวมทั้งเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญโดยมีพื้นที่ชุ่มน้ำเป็นจุดเด่น เช่น น้ำตกเขาสอยดาว เป็นน้ำตกที่สูงและสวยงามยิ่ง และน้ำตกตะเคียนทองสูง 9 ชั้น บนยอดเขาตะเคียนทองร่มรื่นด้วยแมกไม้ธรรมชาติสวยงามมาก 

การจัดการและการคุกคาม  
 

         - ได้รับการประกาศเป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 115 ตอนที่ 64 ลงวันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2515 เดิมเป็นป่าสงวนแห่งชาติเขาสอยดาว ปัจจุบันมีโครงการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่าอันเนื่องมาจากพระราชดำริของสมเด็จพระบรมราชินีนาถ ในพื้นที่รอยต่อห้าจังหวัดภาคตะวันออก
         - มีการขยายตัวของชุมชนและการแสวงหาพื้นที่ทำกิน และโครงการพัฒนาที่จะส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินบริเวณโดยรอบ  

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า