หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติ
 

อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะลันตา


ที่ตั้ง : ตำบลเกาะลันตาน้อย เกาะลันตาใหญ่ และตำบลเกาะกลาง          อำเภอเกาะลันตา  จังหวัดกระบี่
พื้นที่ : 83,750.00  ไร่  (134.00 ตร.กม.)
ระวาง : 4823 IV ,4824 II, IV 


แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

         อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะลันตาประกอบด้วยกลุ่มเกาะต่างๆในท้องทะเลอันดามัน กลุ่มใหญ่ๆ คือกลุ่มเกาะรอก กลุ่มเกาะไหง กลุ่มเกาะห้าหรือเกาะตุกนลิมา และกลุ่มเกาะลันตา รวมพื้นที่ที่เป็นพื้นน้ำทะเลประมาณร้อยละ 81 ของพื้นที่ทั้งหมด สภาพพื้นที่ดดยทั่วไปประกอบด้วยโขดหิน ผาสูงชัน มีที่ราบน้อย ส่วนใหญ่มีสภาพทางธรณีเป็นหินปูนจึงมีแหล่งน้ำจืดสำหรับอุปโภค และบริโภคอย่างเพียงพอ ในบริเวณเกาะลันตาใหญ่มีแหล่งน้ำที่สำคัญ ได้แก่คลองจาก คลองหิน คลองน้ำจืด และคลองนิน ซึ่งมีต้นกำเนิจากเทือกเขาลันตาในตอนกลางของพื้นที่ และส่วนใหญ่จะมีน้ำไหลตลอดทั้งปี เนื่องจากอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะลันตามีพื้นน้ำมากกว่าพื้นดิน ทรัพยากรธรรมชาติใต้ท้องทะเลจึงมีอยู่มาก โดยเฉพาะสิ่งมีชีวิตในแนวปะการัง และปลาชนิดต่างๆ 

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

           สังคมพืชตามธรรมชาติประกอบด้วยป่าชายหาด พบอยู่ตามชายหาดของเกาะต่างๆ มีสภาพเป็นป่าโปร่ง พันธุ์ไม้ที่พบเห็นทั่วไป ได้แก่ สนทะเล (Casuarina equisetifolia) จิกเล (Barringtonia asiatica) หยีน้ำ (Derris indica) ทองหลางป่า (Erythrina subumbrans) ปอทะเล (Cycas rumphii) รักทะเล (Scaevola taccada) ยอ (Morinda sp.) ปรงทะเล (Cycas rumphii) พลึงเล (Crinum northianum) และลำเจียก (Pandanus odoratissimus) ป่าชายเลนมีพันธุ์ไม้ที่สำคัญได้แก่ โกงกางใบใหญ่ (Rhizophora mucronata) โกงกางใบเล็ก (R. apiculata) ตะบูนขาว (Xylocarpus granatum) ตะบูนดำ (X. moluccensis) และแสม (Aegialitis) ป่าเขาหินปูนพบบริเวณเกาะรอกและเกาะห้ามีลักษณะดินร่วนที่มีหน้าดินตื้นมากและไม่อุดมสมบูรณ์ มีปริมาณความชื้นต่ำ ส่วนใหญ่จะขึ้นอยู่บนหินที่มีดินสะสมอยู่เป็นหย่อมๆ จะพบพรรณไม้หนาแน่นเป็นจุดๆ กระจัดกระจาย บางแห่งเป็นป่าโปร่งประกอบด้วยไม้พุ่มเล็กๆ ไม้เลื้อยขึ้นอยู่ทั่วไป ป่าชนิดนี้พบตามแนวเขาที่มีความลาดชันสูง พันธุ์ไม้ที่ขึ้นอยู่ได้แก่ จันทน์แดง (Myristica iners) สลัดไดป่า (Euphorbia antiquorum) ขี้หนอน (Schoepfia acuminata) และจันทน์ผา ป่าดงดิบเป็นป่าทึบแน่นไปด้วยพรรณไม้นานาชนิด พบทางบริเวณตอนใต้ของเกาะลันตาและบนเกาะไหง พันธุ์ไม้สำคัญได้แก่ ไม้ยาง (Dipterocarpus spp.) กระบาก (Anisoptera costata) ไข่เขียว (Parashorea stellata) หลุมพอ (Intsia palembanica) พลอง (Memecylon garcinioides) ตะเคียนทราย (Hopea avellanea) ทุ้งฟ้า (Alstonia macrophylla) หวาย (Calamus spp.) เข็มแดง (Ixora lobbii) บอน (Colocasia esculenta) และเฟิน และทุ่งหญ้าพบอยู่บริเวณที่ราบบนเขาของเกาะห้าหรือเกาะตุกนริมา พืชที่พบ ได้แก่ หญ้าคา (Imperata cylindrica) และย่านลิเภา (Lygodium sp.) เป็นต้น

          พบนกอย่างน้อย 185 ชนิด เป็นนกน้ำ นกชายเลนอย่างน้อย 49 ชนิด นกประจำถิ่น 129 ชนิด นกอพยพย้ายถิ่นแต่มิใช่เพื่อการผสมพันธุ์ 47 ชนิด นกอพยพผ่านเฉพาะฤดูกาล 5 ชนิด ได้แก่ เหยี่ยวนกเขาพันธุ์ญี่ปุ่น (Accipiter gularis) นกเดินดงสีเทาดำ (Zoothera sibirica)  นกจับแมลงตะโพกเหลือง  (Ficedula zanthopygia) นกอีเสือลายเสือ (Lanius tigrinus) นกกิ้งโครงแกลบหลังม่วงดำ (Sturnus sturninus) และนกอพยพมาเพื่อการผสมพันธุ์ 1 ชนิด ได้แก่ นกแต้วแล้วธรรมดา (Pitta moluccensis) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพถูกคุกคามของโลก (globally threatened) ได้แก่ นกโจรสลัดเกาะคริสต์มาส (Fregata andrewsi) นกตะกรุม (Leptoptilos javanicus) นกจับแมลงอกสีน้ำตาล (Muscicapa muttui) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (critically endangered) ของประเทศไทย ได้แก่ นกตะกรุม ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ (endangered) ได้แก่ นกโจรสลัดเกาะคริสต์มาส ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable) ได้แก่ นกลุมพู (Ducula aenea) นกกระเต็นใหญ่ปีกสีน้ำตาล (Halcyon amauroptera) นกหัวขวานใหญ่สีดำ  (Dryocopus javensis) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้ถูกคุกคาม (near threatened) ได้แก่ นกออก (Haliaeetus leucogaster) เหยี่ยวฮอบบี้ (Falco severus) นกนางนวลแกลบเล็ก (Sterna albifrons) นกลุมพูขาว (Ducula bicolor) นกแอ่นกินรัง (Aerodramus fuciphagus) นกแอ่นหางสี่เหลี่ยม (A. maximus) นกเงือกกรามช้าง (Rhyticeros undulatus) นกกกหรือนกกาฮัง (Buceros bicornis) นกหัวขวานใหญ่สีเทา (Muelleripicus pulverulentus) ป่าชายเลนเป็นที่อยู่อาศัยของนกตะกรุม นกแต้วแล้วป่าโกงกาง (Pitta megarhyncha) นกกระเต็นแดง (Halcyon coromanda)นกกินเปี้ยว (H. chloris) เป็นต้น หาดทรายและหาดโคลนเป็นแหล่งหาอาหารของนกชายเลน และนกทะเลหลายชนิด ได้แก่ นกอีก๋อยเล็ก (Numenius phaeopus) นกหัวโตสีเทา (Pluvialis squatarola) นกนางนวลแกลบเล็ก ท้องทะเลเป็นแหล่งหากิน ท้องทะเลเป็นแหล่งหากินของนกกินปลา ที่พบบ่อย ได้แก่ นกโจรสลัดเล็ก (Fregata ariel) นกนางนวลแกลบคิ้วขาว (Sterna anaethetus) นกสกัว (Stercorarius pomarinus) เป็นต้น

           พบปลาในคลองน้ำจืด 4 แห่ง ได้แก่ คลองหิน คลองนิน คลองน้ำจืด และคลองจาก พบปลาน้ำจืด 3 ชนิด ได้แก่ ปลาซิวใบไผ่เล็ก (Brachydanio kerri) ปลาช่อนก้าง (Channa limbata) และปลาตะเพียนจุด (Systomus binotatus) ส่วนในคลองจากพบปลาน้ำจืด 19 ชนิด ได้แก่ ปลาดุกด้าน (Clarias batrachus) ซึ่งอยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable) ปลาตูหนา (Anguilla bicolor) ปลาสะแงะ (A.bengalensis) ปลาซิวควายแถบดำ (Rasbora sumatrana) ปลาค้อ (Schistura robertsi) ปลาบู่เจ็ดสี (Ophieleotris sp.) เป้นต้น บริเวณชายฝั่งหาดหินและปากคลองพบปลาอย่างน้อย 60 ชนิด บริเวณแนวปะการังพบปลาอย่างน้อย 200 ชนิด ได้แก่ ปลาสลิดหิน (Siganus canaliculatus) ปลาสินสมุทร (Pomacanthus spp.) ปลาผีเสื้อ (Chaetodon auriga) ปลากะรัง (Plectropoma maculatus) ปลากะพง(Lutjanus spp.)

          ปะการังที่เกาะรอกนอก เกาะรอกใน เกาะ ไหง มีสภาพสมบูรณ์ปานกลางถึงสมบูรณ์มาก ปะการังที่พบมาก ได้แก่ ปะการังเขากวาง (Acropora spp.) ปะการังโขด (Porites lutea) ปะการังดอกกะหล่ำ (Pocillopora spp.) ปะการังไฟ (Millepora spp.) ปะการังเห็ด (Fungia spp.) ปะการังดอกไม้ (Goniopora spp.) เป็นต้น นอกนั้นพบกัลปังหาดาวขนนก ปะการังอ่อน และแส้ทะเล

           สัตว์เลื้อยคลานและสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ ได้แก่ เหี้ย (Varanus salvator) และงูพังกา (Trimeresurus purpureomaculatus) พบในป่าชายเลน งูปล้องทอง (Boiga dendrophila) กบหนอง (Rana limnocharis) กบทูด (R. blythii) เขียดตะปาด (Rhacophorus leucomystax) พบในลำห้วย คลอง

          พบสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็ก ได้แก่ หมูป่า (Sus scrofa) กระจงเล็ก (Tragulus javanicus) กระแตธรรมดา (Tupaia glis) ในป่ารุ่นสอง ในป่าดงดิบพบค่างแว่นถิ่นใต้ (Presbytis obscura) อีเห็นเครือ (Paguma larvata) กระรอกปลายหางดำ (Callosciurus caniceps) 
 
คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

         - ในบริเวณเกาะลันตาเป็นศูนย์กลางแห่งหนึ่งของชาวเล มีประเพณีที่สำคัยคือ ประเพณีลอยเรือ ซึ่งปีหนึ่งจะมี 2 ครั้งคือ คืนเพ็ญเดือน 6 และเดือน11 นอกจากนี้ยังมีสถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจหลายแห่ง เช่น เกาะลันตาใหญ่ แหลมโตนด หาดทะลุเป็นต้น

การจัดการและการคุกคาม  
 

         - ได้รับการประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ ในราชกิจจานุเบกษาเล่ม 107 ตอนที่ 146 ลงวันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ.2533 
         - มีปัญหาการบุกรุกแผ้วถางป่าเชิงเขา การล่าสัตว์ การใช้สารเคมีจับสัตว์น้ำ ปัญหาจากการท่องเที่ยวที่เห็นชัด คือ การทิ้งของเสียลงทะเล เช่น น้ำมัน ขยะ การจอดเรือในแนวปะการัง ซึ่งเป็นการทำลายแนวปะการัง 

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า