หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติ
 

แม่น้ำโขง


ที่ตั้ง : ส่วนผ่านประเทศไทยเป็นส่วนของแม่น้ำโขงตอนบน          ผ่านอำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย          ส่วนตอนกลางไหลผ่านจังหวัดเลย หนองคาย มุกดาหาร          นครพนม อำนาจเจริญ และอุบลราชธานี          ช่วงที่ไหลผ่านเขตแดนประเทศไทย 
พื้นที่ : 38,062,500.00  ไร่  (60,900.00 ตร.กม.)
ระดับความสูงจากน้ำทะเลโดยเฉลี่ย ณ อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย 357.11 เมตร และณ อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี 89.03 เมตร
ระวาง : 5049 II


แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

         แม่น้ำโขงเป็นระบบแม่น้ำสายใหญ่ของโลกที่มีความยาวเป็นอันดับที่ 11 มีต้นน้ำอยู่บนเทือกเขาหิมาลัย บริเวณชายแดน จีน-ธิเบต และไหลผ่าน 6 ประเทศ เป็นระยะทางกว่า 4200 กิโลเมตร ส่วนที่ผ่านประเทศไทยเป็นส่วนของแม่น้ำโขงตอนกลาง ซึ่งไหนผ่านอำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย และตอนล่างไหลผ่านจังหวัดเลย หนองคาย นครพนม มุกดาหาร อำนาจเจริญ และอุบลราชธานี รวมความยาวกว่า 2400 กิโลเมตร และเป็นพื้นที่รับน้ำที่กว้างที่สุด คือประมาณ 60900 กิโลเมตร (38,062,500 ไร่) คิดเป็นร้อยละ 77 ของพื้นที่รับน้ำทั้งหมด มีแม่น้ำสาขาสายที่สำคัญคือ แม่น้ำพอง ชี มูล และสงคราม ของประเทศไทย แม่น้ำงึม แม่น้ำเทิน ของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว และทะเลสาบเขมรของพระราชอาณาจักรกัมพูชา ซึ่งต่อเนื่องกับลำธารของทิวเขาสอยดาวฝั่งตะวันออกของจังหวัดจันทบุรี สภาพของแม่น้ำเป็นแก่งหินและหน้าผาในตอนบนและตอนกลางบางส่วน แต่ส่วนใหญ่เป็นชายฝั่งและสันทราย 

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

           ชนิดพันธุ์ปลาที่พบทั้งระบบแม่น้ำเกือบ 1000 ชนิด ที่พบในประเทศไทยอย่างน้อย 289 ชนิด ซึ่งมีความแตกต่างกันไปในแต่ละช่วงตอนของแม่น้ำ ในตอนกลางจะพบชนิดปลาคล้ายกับของเขตอบอุ่นในจีน ซึ่งได้พบเป็นครั้งคราวในแม่น้ำโขง เขตอำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย ส่วนแม่น้ำโขงแม่น้ำโขงตอนล่างมีชนิดปลาที่คล้ายกับของระบบแม่น้ำเจ้าพระยา และเขตซุนดาอิก ปลาที่มีเฉพาะถิ่นในแม่น้ำโขงมีตั้งแต่ปลาน้ำจืดที่ตัวใหญ่ที่สุดของโลก คือ ปลาบึก (Pangasianodon gigas) จนถึงปลาซิวที่มีขนาดเล็กเป็นอันดับ 3 ของโลก คือ ปลาซิวแคระ 3 จุด (Boraras micros) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์/หายาก และชนิดที่พบเฉพาะถิ่น (endemic) ในระบบแม่น้ำโขง มีอย่างน้อย 30 ชนิด เช่น ปลาหมากผาง (Tenualosa thibeaudaui) ปลาตองลาย (Chitala blanci) ปลายี่สกทอง (Probarbus jullieni) ปลาสะนากยักษ์ (Aaptosyax grypus) ปลาสะอี (Mekongina erythrospila) ปลาเสือตอลายเล็ก (Coius undecimradiatus)
           พบปลาประมาณ 289 ชนิด ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ (endangered) ได้แก่ปลาตองลาย ปลากระโห้ (Catlocarpio siamensis) ปลาตะโกกหน้าสั้น (Albuilchthys albuloides) ปลากะทิ(Cyclocheilichthys heteronema) ปลาบัว (Osteochilus schlegeli) ปลาหมูอารีย์ (Botia sidthimunki) ปลาแขยงหิน (Leiocassis siamensis) ปลาปีกไก่หนวดยาว (Kryptopterus limpok) ปลาหนวดแมว (Ompok eugeneiatus) ปลาเค้าดำ (Wallago leerii) ปลาบึก (Pangasianodon gigas) ปลาสังกะวาด (Pteropangaslus micronemus) ปลาเทพา (Pangasius sanitwongsei) ปลาเสือตอลายเล็ก (Coius undecimradiatus) ปลาบู่รำไพ (Mugilogobius rambaiae) ปลาปักเป้าขน (Tetraodon baileyi) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable) ได้แก่ปลากระเบนราหู (Himantura chaophraya) ปลาแมวหูดำ (Setipinna melanochir) ปลายี่สกทอง (Probarbus jullieni)ปลาแดงน้อย (Discherodontus ashmeadi) ปลาหมูหางแดง (Botia eos) ปลาหมูฮ่องเต้ (B. rostrata) ปลาหมูครีบหลังยาว (B. longidorsalis) ปลาแขยงธง (Heterobagrus bocourti) ปลาดุกมูนครีบสูง (Bagriichthys macracanthus) ปลาดุกด้าน (Clarias batrachus) ปลาจิ้มฟันจระเข้แคระ (Indostomus paradoxus) ปลาบู่กุดทิง ปลากระดี่มุก (Trichogaster leeri) ปลาปักเป้าสุวัตถิ (Tetraodon suvatti) ชนิดที่คุกคามในถิ่นที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติ (threatened in the wild) ได้แก่ปลาสวาย (Pangasianodon hypophthalmus) ปลากัดเขียว (Betta smaragdina)

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

          แม่น้ำโขงนับเป็นระบบน้ำที่มีความหลากหลายของชนิดปลามากเป็นอันดับ 3 ของโลก รองจากแม่น้ำอะเมซอนในอเมริกาใต้ และแม่น้ำแซร์ในอัฟริกาเท่านั้น 

การจัดการและการคุกคาม  
 

         แม่น้ำโขงในบริเวณประเทศไทยมีความต่างของระดับน้ำในฤดูแล้ง และฤดูน้ำหลากสูงถึง 10-20 เมตร แต่ในปัจจุบันมีความแตกต่างน้อยลงมาก เนื่องจากการสร้างเขื่อนกั้นแม่น้ำโขงในมณฑลยูนนานของจีน และสภาวะแล้งของต้นน้ำลำธาร

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า