หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติ
 

ลำปลายมาศ


ที่ตั้ง : อำเภอลำปลายมาศ อำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์ 
พื้นที่ : 11,875.00  ไร่  (19.00 ตร.กม.)
ระดับความสูงจากน้ำทะเล : ประมาณ 160-170 เมตร
ระวาง : 5538 I


แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

         ลำปลายมาศเป็นลำน้ำสาขาของแม่น้ำมูล ต้นน้ำอยู่ในเขต อำเภอลำปลายมาศ ปลายลำนำอยู่ในเขตอำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์ ที่ลุ่มริมฝั่งลำปลายมาศมีน้ำท่วมล้นตลิ่งในฤดูฝน เป็นพื้นที่กว้างขวางก่อให้เกิดพื้นที่ชุ่มน้ำริมฝั่ง บางแห่งเป็นพรุหญ้าและหนองน้ำเล็กๆ หลายแห่ง เมื่อถึงฤดูแล้งน้ำจะลดลงเหลือเพียงบริเวณลำปลายมาศ และหนองน้ำบางแห่ง เช่น หนองเอียน และหนองยาง พื้นที่ค่อนข้างราบเรียบ ความกว้างของพื้นที่ชุมน้ำประมาณ 1-2 กิโลเมตร ตามลำน้ำมีป่าริมน้ำบริเวณสองฝั่งลำน้ำเป็นบริเวณแคบๆ 

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

          บริเวณสองฝั่งลำปลายมาศเป็นพื้นที่ป่าริมน้ำ จึงมีความหลากหลายของสัตว์และพืชพรรณ
          เคยมีรายงานว่าพบนกกระเรียน (Grus antigone) ในปี พ.ศ. 2508 และเป็ดหงส์ (Sarkidiornis melanotos) ในปี พ.ศ. 2523 พบนกอย่างน้อย 5 ชนิด ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ (endangered) ได้แก่เป็ดหงส์ ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ (near threatened) ได้แก่ นกจาบปีกอ่อนอกเหลือง (Emberiza aureola) นกชนิดอื่นได้แก่ นกชายเลนน้ำจืด (Tringa glareola) นกปากซ่อมหางเข็ม (Gallinago stenura) นกเด้าดินทุ่ง (Anthus novaeseelandiae
            พบปลาประมาณ 37 ชนิด ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable) ได้แก่ปลาดุกด้าน (Clarias batrachus) ปลาในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae) พบประมาณ 11 ชนิด เช่น ปลาแปปขาว (Oxygaster siamensis) ปลายี่สกเทศ (Labeo rohita) ปลาตะเพียนขาว (Barbodes gonionotus) เป็นต้น ปลาในวงศ์ปลากด (Bagridae) และปลาในวงศ์ปลาแขยง (Channidae) ปลาเศรษฐกิจที่สำคัญได้แก่ ปลาสลาด (Notopterus notopterus) ปลาสร้อยขาว  (Henicorhynchus siamensis) ปลากะมัง (Puntioplites waandersii,P. proctozysron) ปลาเนื้ออ่อนหรือปลาปีกไก่หนวดยาว (Kryptopterus limpok) และปลาช่อน (Channa striatus)
        
  พบพันธุ์ไม้ประมาณ 16 ชนิด ริมฝั่งเป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กหรือไม้พุ่ม ได้แก่ หว้า (Eugenia cumini) เสียว (Phyllanthus collinsae) เบ็นน้ำ (Combretum trifoliatum) กระโดนน้ำ (Barringtonia acutangula) หูลิง (Hymenocardia wallichii) มีดงกกสามเหลี่ยม (Scirpus grossus) หนาแน่นกลางนา มีบัวน้ำ (Nymphoides indicum) บัวสาย (Nymphaea lotus) บัวหลวง (Nrlumbo nucifera) พังพวยน้ำ (Jussiaea repens)  จอกหูหนู (Salvinia cucullata) เป็นต้น

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

         - เป็นแหล่งน้ำสำหรับชลประทาน มีการทำคลองส่งน้ำในส่วนล่างของพื้นที่ นอกจากนั้นสูบน้ำไปเพื่อใช้ประโยชน์ในการทำนา บ่อเลี้ยงปลา ไร่นาสวนผสม
         - สองฝั่งเป็นที่ตั้งของชุมชนจำนวน 8 หมู่บ้าน มีอายุประมาณ 80 ปี ประชากรเป็นกลุ่มวัฒนธรรม ไทย-ลาว การใช้ประโยชน์ของที่ดินส่วนใหญ่เพื่อการกสิกรรม รายได้สัมพันธ์กับพื้นที่ชุ่มน้ำมีประมาณร้อยละ 40 ของรายได้ทั้งหมด พื้นที่ป่าริมน้ำเป็นแหล่งอนุรักษ์พันธุ์พืชและพันธุ์สัต

การจัดการและการคุกคาม  
 

         - ลำปลายมาศเป็นลำน้ำสาธารณะ พื้นที่ริมฝั่งมีโฉนดประมาณร้อยละ 30 ของพื้นที่ นส.3 ประมาณร้อยละ 30 ของพื้นที่ และ สปก.ประมาณร้อยละ 40 40 ของพื้นที่ นอกจากนี้มีโครงการประปาหมู่บ้านโดยอาศัยพลังแสงอาทิตย์การอนุรักษ์พันธุ์ปลา ห้ามตัดต้นไม้หรือพืชริมน้ำ และห้ามจับไก่ป่า
         - การบุกรุกที่ดินทำกิน และการลักลอบตัดต้นไม้ ทำให้ฝั่งน้ำบางแห่งทรุดตัวและลำน้ำตื้นเขิน มีการจับปลาอย่างกว้างขวางพันธุ์ปลาลดลงเป็นจำนวนมาก มีการปล่อยสัตว์เลี้ยงเข้าไปหากิน ชุมชนนิยมล่าสัตว์ทุกชนิด รวมทั้งเก็บไข่นก และเก็บพืชน้ำ เป็นการทำลายพื้นที่อยู่อาศัยของนก และแหล่งเพาะพันธุ์ของสัตว์น้ำ 

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า