หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติ
 

อุทยานแห่งชาติเขาแหลมหญ้า-หมู่เกาะเสม็ด 


ที่ตั้ง : ตำบลบ้านเพ อำเภอเมือง ตำบลแกลง อำเภอแกลง จังหวัดระยอง
เนื้อที่ประมาณ : 81,875.00  ไร่  (131.00 ตร.กม.)
ระวาง : 5234 II



แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

          อุทยานแห่งชาติเขาแหลมหญ้า-หมู่เกาะเสม็ด มีภูมิประเทศแบ่งเป็น 3 ส่วน คือส่วนที่อยู่บนแผ่นดินใหญ่ รวมเนื้อที่ประมาณ 1.28 ตารางกิโลเมตร (800 ไร่) ได้แก่บริเวณเขาแหลมหญ้า เขาแหลมเทียน เขาเปล็ด และชายหาดแม่รำพึง บางส่วนเป็นแหลมยื่นออกไปในทะเล มีชายทะเลเป็นอ่าวเล็กๆ มีหาดทรายกว้างยาว หาดแม่รำพึงเป็นหาดทรายขาวสะอาดกว้างไกลที่สุดของฝั่งทะเลภาคตะวันออก มีความยาวประมาณ 12 กิโลเมตร ส่วนที่เป็นผืนน้ำมีเนื้อที่ประมาณ 119.096 ตารางกิโลเมตร (74,435 ไร่) และส่วนที่เป็นเกาะในทะเล 8 เกาะ มีเนื้อที่รวมประมาณ 10.4 ตารางกิโลเมตร (6,500 ไร่) มีเกาะเสม็ดเป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุดในหมู่เกาะเสม็ด เนื้อที่ประมาณ 5 ตารางกิโลเมตร (3,125 ไร่) เป็นเกาะหินปูนรูปสามเหลี่ยม ฝั่งตะวันตกเป็นหน้าผาสูงชัน ลาดลงสู่ฝั่งตะวันออก มีชายหาดเว้าแหว่งสวยงาม บนเกาะเสม็ดมีสระน้ำเนื้อที่ประมาณ 0.0072 ตารางกิโลเมตร (4.5 ไร่) ชื่อหนองอโนดาษ ซึ่งน้ำจะแห้งในฤดูแล้ง และเกาะเล็กๆ ที่สำคัญอีกแห่ง คือ เกาะทะลุ ด้านเหนือของเกาะเป็นแหลมมีผาหินคล้ายสะพานธรรมชาติ มีช่องน้ำทะเลลอดทะลุ บริเวณหน้าผามีนกนางนวลนับร้อยมาวางไข่ เกาะทะลุเป็นแหล่งวางไข่เต่าทะเล และเป็นที่อาศัยของค้างคาวแม่ไก้จำนวนมาก

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

             สังคมพืชธรรมชาติได้แก่ ป่าดิบแล้ง ป่าดิบแล้งบนเขาหินปูน หรือป่าเขาหินปูน ป่าชายหาด ป่าเสม็ดบนเกาะเสม็ด ซึ่งมีต้นเสม็ดขาวและเสม็ดแดงขึ้นอยู่มาก
             พบนกอย่างน้อย 109 ชนิด มีถิ่นที่อยู่หากินในทะเล เกาะโขดหิน ชายฝั่งที่เป็นโขดหิน ชายหาด ป่าละเมาะบนเกาะ  ป่าละเมาะบนแผ่นดิน ทุ่งหญ้า  และพื้นที่เกษตรกรรม มีทั้งนกประจำถิ่น นกอพยพ ทั้งเพื่อการผสมพันธุ์ และไม่ผสมพันธุ์ รวมทั้งนกเดินทางผ่าน ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (critically endangered) ได้แก่นกน็อดดี้ (Anous stolidus) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ (endangered) ได้แก่ นกนางนวลแกลบหงอนใหญ่ (Sterna bergii) นกนางนวลแกลบสีกุหลาบ (S. dougallii) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้ถูกคุกคาม (near threatened) ได้แก่นกนางนวลแกลบเล็ก (Sterna albifrons) นกลุมพู (Ducula aenea) นกลุมพูขาว (D. bicolor) นกกาฮังหรือนกกก (Buceros bicornis) นอกจากนี้ยังมีนกอื่นๆ ได้แก่เหยี่ยวนกเขา (Accipiter spp.) นกยางทะเล (Egretta sacra) นกชายเลนเขียว (Tringa ochropus) นกนางนวลแกลบท้ายทอยดำ (Sterna sumatrana) บริเวณหน้าผาบนเกาะต่างๆ เช่น เกาะจันทร์ เกาะสันฉลาม เกาะหินขาว ซึ่งเป็นหินล้วนไม่มีต้นไม้ เป็นที่อาศัยและวางไข่ของนกนางนวลจำนวนมาก
              มีแนวปะการังรอบเกาะเสม็ด ปะการังที่พบ ได้แก่ ปะการังแผ่นตั้ง (Montipora sp.) ปะการังเขากวางพุ่ม (Acropora spp.) ปะการังเห็ด (Fungia spp.) ปะการังก้อน (Porites lutea) ปะการังเขากวาง (Acropora sp.) ปะการังอ่อน (Xenia spp.) และยังพบดอกไม้ทะเล หนอนดอกไม้ หนอนฉัตร ปลาการ์ตูน บริเวณที่เกาะทะลุเป็นแหล่งวางไข่ของเต่าทะเล

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 
การจัดการและการคุกคาม  
 

              - ได้รับการประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 98 ตอนที่ 162 ลงวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2524 พื้นน้ำชายฝั่งในเขต 3 กิโลเมตร ได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญํติการประมง พ.ศ. 2490 ที่ดินส่วนหนึ่งมีเอกชนครอบครอง
              - พื้นที่บางส่วนเป็นพื้นที่เกษตรกรรมและที่อยู่อาศัย โดยเฉพาะตามแนวชายหาด บริเวณชายเขามีการปลูกไม้ผลและยางพารา และเมื่อประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติฯ เกษตรกรจำนวนมากจึงเปลี่ยนมาประกอบอาชีพเกี่ยวกับการท่องเที่ยวแทน  
             - มีการบุกรุกที่ดินเพื่อสร้างที่พักนักท่องเที่ยว ร้านอาหาร ร้านค้าต่างๆ มีการเก็บทรัพยากรในทะเล เช่น หิน เปลือกหอย ปะการัง กัลปังหา มาวางขาย มีการลักลอบทำการประมงโดยผิดกฎหมาย มีการทอดสมอเรือทำลายปะการัง เกิดมลภาวะทางน้ำ และปัญหาขยะมูลฝอยมากเกินจำกัด

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า