หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติ
 

เขตห้ามล่าสัตว์ป่าหมู่เกาะลิบง


ที่ตั้ง   : ตำบลนาเกลือ ตำบลลิบง อำเภอกันตัง ตำบลหาดสำราญ            อำเภอปะเหลียน จังหวัดตรัง
พื้นที่  : 447.50  ไร่  (0.72 ตร.กม.)
ระวาง : 4823 I,II 


แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

         เกาะลิบงอยู่บริเวณทิศตะวันออกของแม่น้ำตรัง พื้นที่เกาะประกอบด้วยชั้นหินตะกอนหลายประเภท มีทั้งตะกอนน้ำทา ตะกอนน้ำชะวากทะเล และตะกอนลุ่มที่ราบชายเลน ซึ่งประกอบด้วยตะกอนดิน ทรายแข็ง ทรายและโคลน คลอบคลุมพื้นที่ร้อยละ 28 ขอเกาะ ตะกอนชายหาดที่ประกอบด้วยกรวดทราย และเศษเปลือกหอย คลอบคลุมพื้นที่ร้อยละ 30 ของเกาะ และหินโคลน หินโคลนปนกวด หินทรายปนกรวด ครอบคลุมพื้นที่ร้อยละ 40 ของเกาะ ที่เหลือเป็นหินปูนและหินโดโลไมต์อีกเล็กน้อย สองในสามของพื้นที่ที่ด้านตะวันออก ของเกาะลิบงมีป่าชายเลนล้อมรอบด้วยหาดเลนยาวไปจรดด้านใต้ของเกาะ ส่วนชายหาดอยู่ทางด้านเหนือ ด้านตะวันออกเป็นโขดผาที่ปกคลุมด้วยป่าปก เกาะหาดตูบประกอบด้วยเส้นทรายและหาดเลน และป่าชายเลนบริเวณเล็กๆ อยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของเกาะลิบง ในห้วงทะเลมีปะการังที่เกาะกวาง 

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

           ป่าบกพบบนเกาะลิบง เกาะค้อ เกาะแลน เกาะเหลาตำ พบพันธุ์ไม้ ได้แก่ ยางนา (Dipterocarpus alatus) นากบุตร (Mesua nervosa) เคียนทราย (Shorea gratissima) พิกุลป่า (Mimusops elengi) ป่าชายเลนพบตามชายฝั่งยังคงสภาพสมบูรณ์ พบพันธุ์ไม้ ได้แก่ โกงกางใบเล็ก (Rhizophora apiculata) โกงกางใบใหญ่ (R. mucronata) หลุมพอทะเล (Insia biguga) พังกาหัวสุมดอกขาว (Bruguiera sexangula) ลำพู (Sonneratia caseolaris)

           เป็นแหล่งชุมนุมนกอพยพสำคัญที่สุดแห่งหนึ่งในประเทศไทย พบนกอย่างน้อย 101 ชนิด เป็นนกประจำถิ่นอย่างน้อย53 ชนิด เช่น นกยางเขียว (Butorides striatus ) นกนางนวลแกลบหงอนใหญ่ (Sterna bergii) เหยี่ยวขาว (Elanus caeruleus) เป็นต้น นกอพยพแต่มิใช่เพื่อการผสมพันธุ์ 44 ชนิด เช่นนกหัวโตขาดำ (Charadrius alexandrinus) นกปากแอ่นหลังลาย (Limosa lapponica) นกชายเลนปากแอ่น (Xenus cinereus) นกรัฟ (Philomachus pugnax) เป็นต้น นกอพยพเพื่อการผสมพันธุ์ 1 ชนิด ได้แก่ นกแต้วแล้วธรรมดา (Pitta moluccensis) ส่วนนกที่ผ่านมาตามฤดูกาล พบ 2 ชนิด ได้แก่ นกซ่อมทะเลอกแดง (Limnodromus semipalmatus) นกจาบคาหัวเขียว (Merops philippinus) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพถูกคุกคามของโลก (globally threatened) ได้แก่ นกหัวโตมลายู (Charadrius peronii) นกฟินฟุท (Heliopais personata) นกซ่อมทะเลอกแดง ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (critically endangered) ของประเทศไทย ได้แก่ เหยี่ยวปลาใหญ่หัวเทา (Ichthyophaga ichthyaetus) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ ได้แก่ นกหัวโตมลายู นกฟินฟุท นกทะเลขาเขียวลายจุด (Tringa guttifer) นกนางนวลแกลบหงอนใหญ่ ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable) ได้แก่ นกซ่อมทะเลอกแดง นกกระเต็นใหญ่ปีกสีน้ำตาล (Halcyon amauroptera) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้ถูกคุกคาม (near threatened) ได้แก่ นกออก (Haliaeetus leucogaster) นกนางนวลแกลบเล็ก (Sterna albifrons) นกเค้าป่าหลังจุด (Strix aeloputo) นกกก (Buceros bicornis)
                 ทุกๆ ปีมีเหล่านกทะเลและนกชายเลนอพยพมาอาศัยอยู่บริเวณหมู่เกาะลิบงนับหมื่นตัว ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ที่หาดตูบ ซึ่งเป็นชายหาดทะเลโคลนที่เต็มไปด้วยอาหารของฝูงนก ชนิดที่พบเป็นประจำ ได้แก่ นกนางนวลแกลบ (Sterna spp.) หลายชนิด เหล่านกชายเลนที่มีทั้งนกหัวโต (Charadrius spp.) นกอีก๋อย (Numenius spp.) นกปากแอ่น (Limosa spp.) นกซ่อมทะเลอกแดง (Limnodromus semipalmatus) นกทะเลขาแดงธรรมดา (Tringa totanus) นกทะเลขาเขียว (T. nebularia) นกพลิกหิน (Arenaria interpres) และนกสติ้นท์ (Calidris spp.) นกชนิดที่หายากและอพยพมาจากทวีปอัฟริกา ได้แก่ นกหัวโตกินปู (Dromas ardeola) ปีหนึ่งๆ อาจพบเพียงไม่กี่ตัวหรือบางปีอาจไม่พบเลย

          แหล่งหญ้าทะเลขนาดใหญ่ ที่เกาะลิบง เป็นถิ่นที่อยู่อาศัยของพะยูน (Dugong dugon) ซึ่งเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (critically endangered) แหล่งหญ้าทะเลส่วนใหญ่กระจายตัวอยู่ด้านตะวันออกและด้านตะวันตกของเกาะ รวมพื้นที่ประมาณ 6 ตารางกิโลเมตร (3,750 ไร่) ประกอบด้วยหญ้าชะเงาใบมน (Cymodocea rotundata) หญ้าชะเงาใบฟันเลื่อย (C. serrulata) หญ้างอ (Enhalus acoroides) หญ้าผมนาง (Holodule pinifolia) หญ้าชะเงาสีเขียวปลายใบแฉก (H. uninervis) หญ้าเงา (Halophila ovalis) หญ้าใบสน (Syringodium isoetifolium) หญ้าเต่า (Thalassia hemprichii)

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

        เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีทิวทัศน์สวยงามมาก แหลมจูโหยมีหาดทรายขาว หาดตูบเป็นเกาะเล็กๆ อยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของแหลมจูโหย เป็นที่อยู่อาศัยของนกนับหมื่นตัว อ่าวตุงยังมีหาดทรายขาวสามารถเล่นน้ำได้ น้ำตกทุ่งหญ้าคาเป็นน้ำตกที่น้ำไหลลงสู่ทะเล เกาะกวางเป็นเกาะที่มีปะการังที่สวยงาม สมบูรณ์ ส่วนป่าไม้ยังคงความอุดมสมบูรณ์ มีสัตว์ป่าชุกชุม เป็นแหล่งประมงชายฝั่ง 

การจัดการและการคุกคาม  
 

         - ได้รับการประกาศเป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่า ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 96 ตอนที่ 44 ลงวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2522 พื้นที่เขตห้ามล่าสัตว์ป่าครอบคลุมเกาะลิบง และท้องทะเลชายฝั่งจังหวัดตรัง
         - ป่าบกได้แก่ ป่าพรุเตียว-คลองยาง ป่าเขาหวาง-ป่าควนแดง ป่าน้ำราบ ป่าควนกันตังและป่าควนจุปะ ป่าชายเลน ได้แก่ ป่าคลองกันตัง-คลองไหโล๊ะ และป่าควนแตะหรำ-บางแรด/ขาหนุ่ย และป่าบนเกาะเป็นป่าสงวนแห่งชาติ
         - มีชุมชนอยู่บนเกาะลิบงหลายหมู่บ้าน มีการหาหอย ปู สัตว์น้ำอื่นๆ และทำการประมง บริเวณหาดเลนของเกาะตูบยังคงมีการล่านกและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอื่นๆ บนเกาะ 

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า