หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติ
 

แม่น้ำแม่กลอง


ที่ตั้ง : ตั้งอยู่ใน อ.ท่าม่วง อ.ท่ามะกา อ.เมือง จ.กาญจนบุรี
         อ.บ้านโป่ง อ.โพธาราม อ.เมือง อ.ดำเนินสะดวก จ.ราชบุรี          อ.บางคนที อ.อัมพวา อ.เมือง จ.สมุทรสงคราม
ความยาวประมาณ : 140 กิโลเมตร 
ระดับความสูงจากน้ำทะเล : ประมาณ 0-600 เมตร



แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

              แม่น้ำแม่กลองเป็นแม่น้ำสายสำคัญสายหนึ่งของประเทศ มีต้นน้ำเกิดจากเทือกเขาตะนาวศรีเขตแดน
ประเทศไทยกับสหภาพเมียนมาร์ และภูเขาในเขตอำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก ไหลผ่านอำเภอสังขละบุรี อำเภอศรีสวัสดิ์
อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี เรียกช่วงนี้ว่าแม่น้ำแควใหญ่ แล้วรวมกับแม่น้ำแควน้อยที่อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี
เป็นแม่น้ำแม่กลอง ไหลลงทะเลอ่าวไทยที่อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสงคราม ปัจจุบันมีเขื่อนกั้นน้ำปิดกั้นสี่เขื่อน คือ
เขื่อนวชิราลงกรณ์ เขื่อนท่าทุ่งนา เขื่อนศรีนครินทร์ และเขื่อนเขาแหลม 

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

             พบปลาอย่างน้อย 102 ชนิด ชนิดสำคัญที่อยู่ในสถานภาพสูญพันธุ์ในธรรมชาติ (extinct in the wild)
ได้แก่ ปลา เสือตอลายใหญ่ (Coius microlepis) ชนิดที่อยู่ใน สถานภาพใกล้สูญพันธุ์ (endangered) ได้แก่ ปลากระโห้ (Catlocarpio siamensis) ปลาทรงเครื่องหรือปลาฉลามหางแดง (Epalzeorhynchos bicolor)
ปลาสะตือ (Chitata lopis) ปลาเนื้ออ่อนหรือปลาปีกไก่หนวดยาว (Kryptopterus limpok) ปลาค้อถ้ำ
(Nemacheilus trogocataractus) ปลาแขยงหิน (Leiocassis poecilopterus) ปลาค้อจารุธาณินทร์ (Schistura jaruthanini) ชนิดพันธุ์เฉพาะถิ่น (endemic) ได้แก่ ปลาค้อถ้ำ และปลาค้อจารุธาณินทร์ ชนิดที่อยู่ในสถานภาพ
มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable) ได้แก่ ปลานวลจันทร์น้ำจืด (Cirrhinus microlepis) ปลาดุกด้าน (Clarias
batrachus
) ปลาหางไก่ (Coilia macrognathus) ปลากดโพหรือปลากดโป๊ะหรือปลาอุกขาว (Hemipimelodus
borneensis
) ปลากระเบนราหูหรือปลากระเบนน้ำจืดยักษ์ (Himantura chaophraya) ปลากดหัวโตหรือปลากดหัวหิน
(Ketengus typus) ปลาแมวหูยาว (Lycothrissa crocodilus) ปลายี่สกหรือปลายี่สกทองหรือปลาเอิน (Probarbus
jullieni
) ปลาที่น่าสนใจคือ ปลาจิ้มฟันจระเข้ยักษ์ (Doryichthys boaja) ปลาหนวดพราหมณ์ (Polynemus
longipectoralis
) และปลาในสกุลปลาเวียน (Tor spp.) ปลาที่พบมากและพบ ตลอดปี ได้แก่ ปลาตะเพียนขาว
(Barbodes gonionotus) ปลากดเหลือง (Hemibagrus nemurus) ปลาดุกอุย (Clarias macrocephalus) ปลาไหล
(Monopterus albus) ปลาหมอไทย (Anabas testudineus) ปลาช่อน (Channa striatus) และกุ้งก้ามกราม
(Macrobrachium rosenbergii) ส่วน ปลาน้ำกร่อยและปลาทะเลที่พบ ได้แก่ ปลาอีกง (Mystus gulio) ปลาดุกทะเล
(Plotosus canius) ปลากดทะเล (Tachysurus sp.) ปลาดอกหมาก (Gerres filamentosus) ปลาม้า (Nibea
soldado

                พบสัตว์เลื้อยคลานที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ (endangered) ได้แก่ ตะพาบม่านลาย (Chitra
chitra
)พบพันธุ์พืชที่บริเวณริมตลิ่งในแม่น้ำแม่กลองอย่างน้อย 45 ชนิด ชนิดที่พบมากได้แก่ ผักตบชวา (Eichornia
crassipes
) ในตอนล่างเขตจังหวัดสมุทรสงคราม พันธุ์ไม้ที่ได้รับอิทธิพล ของน้ำทะเล ได้แก่ ปรงทะเล (Acrostichum
aureum) โพทะเล (Thespesia populnea) ลำพู (Sonneratia caseolaris) เหงือกปลาหมอดอกขาว (Acanthus
ebracteatus
) แสมดำ (Avicennia officinalis) แสมขาว (A. alba) โกงกางใบใหญ่ (Rhizophora mucronata)
โกงกางใบเล็ก (R. apiculata)

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

           เป็นแม่น้ำสายหลักในระบบอุทกวิทยาของลุ่มน้ำแม่กลอง คุณภาพน้ำแม่น้ำแม่กลองอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน
เหมาะสำหรับการอุปโภคบริโภค มีการใช้เครื่องมือ เช่น โพงพาง เบ็ดตกกุ้งก้ามกราม แห อวนลอย (ข่ายลอย)
เฝือกรัง กร่ำ เบ็ดราว เบ็ดตก เบ็ดสาย ชะนาง เป็นต้น เป็นแหล่งน้ำที่สำคัญของชุมชน เกษตรกรรม การประมง
การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ อุตสาหกรรม เป็นเส้นทางคมนาคมทางน้ำ เป็นแหล่งท่องเที่ยว และที่สำคัญอีกประการ คือ
เป็นที่ตั้งถิ่นฐานของชุมชนที่เก่าแก่ มีวัฒนธรรมพื้นบ้าน

การจัดการและการคุกคาม  
 

            มีประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่องกำหนดฤดูปลามีไข่และกำหนดชนิด ขนาด และวิธีใช้เครื่องมือ
ทำการประมง วันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2507 มีโครงการอนุรักษ์ปลาหน้าวัดที่อยู่ริมแม่น้ำ กรมประมงปล่อยพันธุ์ปลา
ลงในแม่น้ำเพื่อเพิ่มผลผลิต การทำการประมงในแม่น้ำมีแนวโน้มลดลง เพราะคุณภาพ น้ำและความอุดมสมบูรณ์ของ
สัตว์น้ำลดลง มีการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินสองฝั่งแม่น้ำ มีการขยายตัวของชุมชน และปศุสัตว์เชิงพาณิชย์ มีโรงงาน
อุตสาหกรรมซึ่งหนาแน่นที่สุดในจังหวัดราชบุรี รองลงมาในจังหวัดกาญจนบุรี และสมุทรสงคราม การทำการประมง
ที่ผิดกฎหมาย การใช้เครื่องมือทำการประมงผิดกฎหมาย ทำให้พันธุ์สัตว์น้ำขนาดเล็กที่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจ และ
สัตว์น้ำวัยอ่อนถูกทำลาย ความอุดมสมบูรณ์ของสัตว์น้ำลดลง ทำลายแหล่งเพาะพันธุ์สัตว์น้ำ นอกจากนี้ยังมี
การระบายน้ำทิ้งจากโรงงานอุตสาหกรรม เกษตรกรรมและชุมชน ทำให้เกิดน้ำเน่าเสียขึ้น

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า