หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับชาติ
 

แม่น้ำนครนายก


อำเภอเมือง อำเภอบ้านนา อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก อำเภอบ้านสมิง จังหวัดปราจีนบุรี  
ความยาวรวมประมาณ 130 กิโลเมตร
ระดับความสูงจากน้ำทะเลโดยเฉลี่ย : 20เมตร
ระวาง : 5137 I, II, 5236 IV, 5237 III 


แผนที่

 

 

 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

          เกิดจากเขาเขียวซึ่งอยู่ในดงเขาพญาเย็น และเขาใหญ่ ไหลผ่านอำเภอเมือง อำเภอบ้านนา และอำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก ไปลงแม่น้ำบางปะกงที่ตำบลบางแตน อำเภอบ้านสร้าง จังหวัดปราจีนบุรี มีความลึกสูงสุด 4.7 เมตร น้ำในแม่น้ำส่วนใหญ่เป็นน้ำนิ่ง จึงมีการสะสมสารอินทรีย์และของเสียในน้ำค่อนข้างมาก 

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

           พบปลาอย่างน้อย 45 ชนิด ปลาเศรษฐกิจ ได้แก่ ปลาบู่ (Oxyeleotris marmorata) ปลากดเหลือง (Mystus nemurus) ปลากาดำ (Morulius chrysophekadion) ปลากระทิง (Mastacembelus armatus) ปลาเค้า (Wallago spp.) ปลาแก้มช้ำ (Systomus orphoides) ปลากระสูบขีด (Hampala macrolepidota) ปลาสร้อย (Henicorhynchus spp.) ปลาเนื้ออ่อน (Ompok spp.) ปลาชะโด (Channa micropeltes) ปลากะสง (C. lucius) ปลาช่อน (C. striatus) ปลาดุก (Clarias sp.) ปลาหมอช้างเหยียบ (Pristolepis fasciata) ปลาหมอไทย (Anabas testudineus) ปลาสลาด (Notopterus notopterus) ปลาแขยงข้างลาย (Mystus mysticetus) ปลาตะเพียน (Puntius sp.) ปลาแขยง (Leiocassis spp.) ปลากะมัง (Puntioplites proctozysron) ปลาก้าง (Channa limbata) นอกจากนั้นมีกุ้งก้ามกราม (Macrobrachium rosenbergii) ชุกชุม
          พบหอย 9 ชนิด มีทั้งหอยฝาเดียวและหอยสองฝา ชนิดเด่นคือ หอยเจดีย์ (Melanoides tuberculata) พบบริเวณน้ำไหลและพื้นที่ท้องน้ำเป็นกรวดทราย รองลงมาที่พบมากคือ หอยเล็บม้า (Corbicula sp.) ซึ่งบริโภคได้
           พบพันธุ์พืชน้ำอย่างน้อย 36 ชนิด ตั้งแต่บริเวณเขื่อนนครนายก บ้านท่าหุบ ตำบลท่าช้าง อำเภอเมือง จนถึงบริเวณฝายท่าด่าน ตำบลหินตั้ง อำเภอเมือง จังหวัดนครนายก มีพืชโผล่พ้นน้ำประมาณ 25 ชนิด พืชใต้น้ำประมาณ 6 ชนิด และพืชลอยน้ำประมาณ 5 ชนิด  พืชน้ำที่พบกระจายอยู่มากที่สุด คือ เทา (Spirogyra spp.) สาหร่ายหางกระรอก (Hydrilla verticillata) เอื้องเพ็ดม้า (Polygonum tomentosum) ผักปราบ (Commelina spp.) หญ้าขน (Brachiaria mutica) อ้อ (Arundo donax) และแขม (Phragmitis karka)

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

        เป็นแม่น้ำสายหลักในระบบอุทกวิทยาของลุ่มน้ำบางปะกงเป็นแหล่งน้ำ แหล่งอาหารพื้นบ้าน เป็นเส้นทางคมนาคม มีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตของชุมชน มีการทำประมงแบบยังชีพและเป็นอาชีพในแม่น้ำ นอกจากนี้ยังมีการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ได้แก่ การเลี้ยงกบ และตะพาบ ฟาร์มกุ้งก้ามกามเป็นแหล่งน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคและการเกษตร คุณภาพน้ำโดยทั่วไปอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน เว้นเฉพาะช่วงที่ไหลผ่านชุมชน 

การจัดการและการคุกคาม  
 

        -มีประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เรื่องกำหนดฤดูปลามีไข่และกำหนดชนิด ขนาด และวิธีใช้เครื่องมือทำการประมง รวมถึงปล่อยพันธุ์ปลาลงแม่น้ำเพื่อผลผลิต มีเขตอนุรักษ์พันธุ์สัตว์น้ำบริเวณหน้าวัดเจดีย์ทอง ตำบลท่าช้าง อำเภอเมือง จังหวัดนครนายก และเขตสงวนพันธุ์สัตว์น้ำของกรมชลประทานบริเวณเหนือฝายท่าด่าน
       -มีโครงการเขื่อนคลองด่าน
       -มีการทำการประมงผิดกฎหมาย สร้างและล้อมรั้ว ใช้ยาเบื่อ ใช้ไฟฟ้า ใช้ข่ายแห ฉมวกยิง เก็บหอย และช้อนกุ้งฝอย ปริมาณน้ำในแม่น้ำลดลง และคุณภาพน้ำเสื่อมโทรมลง 

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า