หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับชาติ
 

หนองกอมเกาะ


ที่ตั้ง : ตำบลหนองกอมเกาะ อำเภอเมือง จังหวัดหนองคาย  
พื้นที่ : 2,500.00  ไร่  (4.00 ตร.กม.)
ระดับความสูงจากน้ำทะเล : ประมาณ 170 เมตร
ระวาง : 5544 IV 


แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

         หนองกอมเกาะมีลักษณะเป็นพื้นที่น้ำท่วมถึงตรงส่วนที่เป็นลุ่ม (back-swamp) ซึ่งได้รับอิทธิพลจากแม่น้ำโขง มีตะกอนลำน้ำมาทับถมทุกปี สภาพพื้นที่โดยรอบค่อนข้างราบเรียบ ความลาดชันประมาณร้อยละ 0-2 ตัวหนองตั้งอยู่ในแนวเหนือ-ใต้ ยาวประมาณ 5.5 กิโลเมตร ส่วนกว้างที่สุดประมาณ 1.8 กิโลเมตร  ดินเกิดจากการทับถมของตะกอนลำน้ำ ปัจจุบันมีคันดินรอบหนอง 

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

          พบพันธุ์ไม้น้ำ 39 ชนิด 24 วงศ์ พบไม้ยืนต้น 26 ชนิด 11 วงศ์ พืชเด่นพบกกสามเหลี่ยมจำนวนมาก รองลงมาคือ   ธูปฤาษี พืชลอยน้ำพบหญ้าไซจำนวนมากรองมาคือจอกหูหนู

            พบพันธุ์ปลา 33 ชนิด/ 15 วงศ์ ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (Vulnerable) ได้แก่ ปลาดุกด้าน (Clarias batrachus) และปลาดุกอุย (Clarias macrocephalus)
                  
- ปลาเศรษฐกิจ ได้แก่ ปลาช่อน (Ophiocephalus striatus) ปลาหมอช้างเหยียบ (Pristolepis fasciatus) ปลานิล (Oreochromis niloticus) ปลาสร้อยขาว (Cirrhinus jullieni) ปลาสร้อยนกเขา (Osteochilus hasselti) ปลาสลิด (Trichogaster pectroralis) ปลาแขยงข้างลาย (Mystus vittatus) และปลากระสูบจุด (Hampala dispar)
                  - สัตว์น้ำเศรษฐกิจอื่นๆ ได้แก่ กุ้งฝอยน้ำจืด (Macrobranchium lanchesteri)

         พบนก 40 ชนิด จัดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง 37 ชนิด ไม่ใช่สัตว์ป่าคุ้มครอง ชนิด  เป็นนกประจำถิ่น 31 ชนิด นกอพยพ ชนิด นกประจำถิ่นและนกอพยพ ชนิด  ไม่พบนกที่มีสถานภาพการอนุรักษ์

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

        น้ำจากหนองกอมเกาะเป็นแหล่งน้ำดิบสำหรับผลิตประปาชุมชน เป็นแหล่งน้ำแหล่งหากินสำหรับสัตว์เลี้ยง และเป็นแหล่งน้ำสำหรับเพาะปลูกพืช ในส่วนของคุณค่าด้านผลผลิต(Wetland product value) ซึ่งหนองกอมเกาะจัดเป็นแหล่งเก็บหาพืชพรรณ เป็นแหล่งจับหาปลาและสัตว์น้ำ และเป็นแหล่งรายได้และ/หรือตลาดสดของชุมชน โดยเฉพาะปลาและพืชพรรณ ที่ชาวบ้านได้เก็บหามาเพื่อการบริโภคในครัวเรือนและจำหน่ายเพื่อเป็นรายได้แก่ครัวเรือน และหนองกอมเกาะยังมีคุณค่าที่ชุมชนได้รับประโยชน์โดยอ้อม เช่น การที่พื้นที่ชุ่มน้ำเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตนานาชนิด ช่วยกรองของเสีย/มลพิษจากการเพาะปลูก และ/หรือ เป็นแหล่งสะสมของตะกอนดินเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ให้กับพื้นที่เพาะปลูก เป็นต้น

การจัดการและการคุกคาม  
 

         - มีการก่อสร้างทำนบคันดินรอบหนองน้ำเพื่อกักเก็บและหรือระบายน้ำสำหรับใช้ประโยชน์
         - มีการปล่อยพันธุ์ปลาโดยหน่วยงานรัฐ
         - มีการพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวของท้องถิ่น
         - มีการแพร่ระบาดของวัชพืชน้ำ และพืชน้ำที่ขึ้นหนาแน่น เช่น บัวหลวง ทำให้แหล่งน้ำตื้นเขิน และส่งผลกระทบต่อชนิดและปริมาณปลาในหนองน้ำ
         - การพัฒนาและขยายตัวของชุมชนเมือง ที่ส่งผลให้ความต้องการใช้ทรัพยากรน้ำ พื้นที่เพาะปลูก ที่อยู่อาศัย และทรัพยากรพื้นที่ชุ่มน้ำเพิ่มขึ้น 

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า