หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับชาติ
 

เขตห้ามล่าสัตว์ป่าหนองแวง


ที่ตั้ง : บ้านหนองแดงน้อย ตำบลโคกมั่งงอบ อำเภอคอนสวรรค์          จังหวัดชัยภูมิ
พื้นที่ : 109.00  ไร่  (0.17 ตร.กม.)
ระดับความสูงจากน้ำทะเล : ประมาณ 170 เมตร
ระวาง : 5440 I 


แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

         หนองแวงเป็นหนองน้ำขนาดเล็ก พื้นที่โดยรอบค่อนขางราบเรียบ เป็นที่ราบขั้นบันไดระดับต่ำ ลักษณะดินที่ความอุดมสมบูรณ์ต่ำ

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

          พบพันธุ์ไม้น้ำ 35  ชนิด  22  วงศ์ พบไม้ยืนต้น 17  ชนิด  10  วงศ์  พืชเด่นพบธูปฤาษีพบมากที่สุดบริเวณริมน้ำ รองลงมา คือ แห้วทรงกระเทียม และกกสามเหลี่ยม พืชที่ลอยน้ำพบมากที่สุด คือจอกหูหนู พืชใต้น้ำที่พบมากที่สุดคือสาหร่ายหางกระรอกและดีปลีน้ำ
          
พบนก 43 ชนิด จัดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง 39 ชนิด ไม่ใช่สัตว์ป่าคุ้มครอง ชนิด และใน 43ชนิดนี้ มีสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ตาม TRD ชนิดคือ นกกระสาแดง (Ardea purpurea และมีแนวโน้มใกล้ถูกคุกคามตาม TRD  ชนิด คือ นกกระจาบทอง (Ploceus hypoxanthusและนกกระจาบธรรมดา(Ploceus philippinus) เป็นนกประจำถิ่น 32 ชนิด นกอพยพ ชนิด นกประจำถิ่นและนกอพยพ ชนิด
           พบปลา 23 ชนิด/ 12 วงศ์ ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (Vulnerable) ได้แก่ ปลาดุกด้าน (Clarias batrachus)  และชนิดที่อยู่ในสถานภาพถูกคุกคามในแหล่งที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติ (Threatened in situ) ได้แก่ ปลากัดเขียว (Betta smaragdina) 
               - ปลาเศรษฐกิจ ได้แก่ ปลาสร้อยนกเขา (Osteochilus hasseltiปลาตะเพียนขาว (Puntius gonionotus) ปลาช่อน (Ophiocephalus striatus) ปลานิล (Oreochromis niloticus) และปลาสร้อยขาว (Cirrhinus jullieni
               - สัตว์น้ำอื่นๆ ได้แก่ กุ้งฝอยน้ำจืด หอยเชอรี่ หอยขม ปูนา กบนา ตะพาบ เขียดจะนา เต่านา และเหี้ย 

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

        มีความสำคัญด้านนิเวศวิทยาเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของนกน้ำนานาชนิดใจกลางชุมชนเมืองคอนสวรรค์ โดยเฉพาะนกเป็ดน้ำซึ่งกลายเป็นสัญลักษณ์สำคัญอย่างหนึ่งของหนองแวง ที่ช่วยดึงดูดนักท่องเที่ยวทั้งในท้องถิ่นและจากต่างจังหวัดให้แวะเข้าไปเยี่ยมชม นอกจากนี้ถึงแม้ว่าการประกาศให้หนองแวงเป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่าจะทำให้การเข้าใช้ประโยชน์เพื่อเก็บหาผลผลิตจากหนองน้ำจำกัดลง แต่ก็มีชาวบ้านในตำบลคอนสวรรค์ โคกมั่งงอย และตำบลใกล้เคียง เช่น ช่องสามหมอ เดินทางมาจับหาปลาและสัตว์น้ำ รวมทั้งยังพบเห็นการนำสัตว์มาเลี้ยงบริเวณหนองแวงได้อยู่บ้างเช่นกัน ดังนั้นเมื่อพิจารณาจากรายการดัชนีคุณค่าและความสำคัญของพื้นที่ชุ่มน้ำ หนองแวงจึงมีคุณค่าและความสำคัญเชิงเกษตรกรรม (Agricultural value) ในการเป็นแหล่งน้ำแหล่งหากินสำหรับสัตว์เลี้ยง และคุณค่าด้านผลผลิต (Wetland product value)โดยหนองแวงจัดเป็นแหล่งจับหาปลาและสัตว์น้ำ เก็บพืชพรรณ และ/หรือเป็นตลาดสดสำหรับหลายครัวเรือน 
 

การจัดการและการคุกคาม  
 

         - ห้ามล่าสัตว์ป่าและควบคุมการเข้าใช้ประโยชน์
         - มีการก่อสร้างทำนบคันดินรอบหนองน้ำเพื่อกักเก็บและหรือระบายน้ำสำหรับใช้ประโยชน์
         - กำหนดเขตอนุรักษ์พันธุ์ปลา
         - มีการปล่อยพันธุ์ปลาโดยหน่วยงานรัฐ
         - มีการพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ มีเส้นทางศึกษาระบบนิเวศและจุดชมนกรอบเขตห้ามล่าฯ 
         - มีแนวโน้มที่จะมีน้ำเสียจากชุมชนปล่อยลงสู่แหล่งน้ำ รวมทั้งการก่อสร้างถนนคอนกรีตรอบหนองซึ่งจะมีผลกระทบต่อเส้นทางไหลของน้ำ และคุณภาพน้ำในหนองแวง และท้ายสุดเมื่อระบบนิเวศเปลี่ยนแปลงไปก็ย่อมจะมีผลกระทบต่อชนิดและปริมาณของสิ่งมีชีวิตที่อยู่อาศัย ซึ่งก็ได้แก่ ปลาและนกน้ำ ที่มีแนวโน้มจะลดลงอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ในอนาคต ปัญหาสำคัญอีกประการหนึ่งที่จะส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพของการอนุรักษ์และจัดการพื้นที่หนองแวง ได้แก่ แนวโน้มของความขัดแย้งที่จะเกิดขึ้นระหว่างการอนุรักษ์กับการพัฒนาชุมชนเมือง

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า