หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติ
 

ปากคลองกะเปอร์


ที่ตั้ง : อำเภอกะเปอร์  จังหวัดระนอง
พื้นที่ : 17,218.75  ไร่  (27.55 ตร.กม.)
ระวาง : 4627 I,II, 4628 II, 4728 III,IV 


แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

         บริเวณปากคลองกะเปอร์ คลองนาคา คลองลัดโนด และลำธารเล็กๆ หลายสาย เช่น คลองชาคลี คลองชีมีน้อย คลองชีมีใหญ่ เป็นต้น ปกคลุมด้วยป่าชายเลนเป็นบริเวณกว้าง น้ำจืดมาจากเทือกเขาด้านตะวันออกไหลลงสู่ลำคลองก่อนออกสู่ทะเลอันดามัน ป่าชายเลนบางแห่งอยู่ติดกับภูเขา และหาดเลน มีทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 เลียบผ่านด้านตะวันออกของพื้นที่ 

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

          พันธุ์พืชบริเวณป่าชายเลนพบเล็บมือนาง (Aegiceras corniculatumรังกะแท้(Kandelia candelอยู่ริมน้ำ ถัดไปพบโกงกางใบเล็ก (Rhizophora apiculataโกงกางใบใหญ่ (Rhizophora mucronataแสม (Avicennia spp.ตามด้วยโปรง (Ceriops spp.)บริเวณด้านในคลองพบจาก (Nypa fruticansบริเวณคลองนาคาฝั่งตะวันตก พบไม้ชนิดเด่น ได้แก่ โกงกางใบเล็ก โกงกางใบใหญ่ และโปรงขาว (Ceriops decandraมีรังกะแท้ขึ้นปะปนอยู่บ้าง ไม้ยืนต้นที่พบในบริเวณนี้เป็นไม้รุ่นเดียวกัน มีความสูง 3-6 เมตร ลำต้นมีขนาดเล็ก ไม้ใหญ่ถูกตัดเกือบหมดเหลือเพียงตอไม้ทิ้งร่องรอยเหลือไว้ให้เห็น ส่วนทางฝั่งขวา หรือทางฝั่งตะวันออกของคลอง ไม้เด่นเป็นโปรงขาว โกงกางใบใหญ่ โกงกางใบเล็ก รังกะแท้  และตะบูนขาว (Xylocarpus granatum) ไม้ยืนต้นส่วนใหญ่เป็นไม้รุ่นเดียวกันกับที่พบทางด้านฝั่งตะวันตก ไม้ใหญ่ถูกตัดหมดเช่นกัน ไม้ที่พบเป็นไม้เพิ่งปลูกใหม่  ป่าชายเลนในบริเวณปากคลองกะเปอร์ ผ่านการทำไม้มาแล้ว และมีการปลูกสร้างป่าทดแทนในพื้นที่ถัดเข้าไปในแผ่นดินใหญ่เป็นป่าดงดิบ บริเวณที่มีความลาดชันต่ำถูกบุกรุกทำลายเปลี่ยนสภาพไปเป็นเกษตรกรรม เช่น ไร่กาแฟ และสวนยางพารา แต่สภาพป่าส่วนใหญ่ยังมีความสมบูรณ์

          บริเวณป่าชายเลนและหาดเลนพบนกอย่างน้อย 50 ชนิด เป็นนกน้ำ นกชายเลนอย่างน้อย 20 ชนิด นกประจำถิ่น 38 ชนิด นกอพยพแต่มิใช่เพื่อการผสมพันธุ์ 1 ชนิด ชนิดที่อยู่ในสถานภาพถูกคุกคามของโลก (globally threatened) ได้แก่ นกหัวโตมลายู (Charadrius peroniiนกฟินฟุท (Heliopais personataชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ (endangered) ของประเทศไทย ได้แก่ นกหัวโตมลายู นกฟินฟุท ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ ได้แก่ นกกระเต็นใหญ่ปีกน้ำตาล (Halcyon amauropteraนกกระเต็นแดง (H. coromanda)นกหัวขขวานใหญ่สีดำ (Dryocopus javensisนกแต้วแล้วป่าโกงกาง (Pitta megarhynchaนกกินแมลงป่าโกงกาง (Trichastoma rostratumนกจับแมลงป่าโกงกาง(Cyornis rufigastraชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้ถูกคุกคาม ได้แก่ เป็ดคับแค (Nettapus coromandelianusนกออก (Haliaeetus leucogasterเหยี่ยวฮอบบี้ (Falco severusนกหัวขวานใหญ่สีเทา (Muelleripicus pulverulentus)

          พบสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ได้แก่ ลิงลม  (Nycticebus coucangลิงแสม (Macaca fascicularis)

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

         -ป่าชายเลนปากคลองกะเปอร์จัดได้ว่าเป็นปาชายเลนที่มีพรรณไม้หนาแน่นพอสมควร หากไม้เหล่านี้ไม่ถูกทำลายเสียก่อน อีก5-10 ปีข้างหน้าสภาพป่าแถบนี้คงเป็นพื้นป่าชายเลนอีกแห่งหนึ่งที่มีความอุดมสมบูรณ์มาก 

การจัดการและการคุกคาม  
 

         - เดิมมีการทับถมของดินตะกอนซึ่งเกิดจากการทำเหมืองแร่ดีบุกในบริเวณต้นน้ำ ก่อให้เกิดผลกระทบต่อระบบนิเวศของป่าชายเลน
         - สภาพลำคลองตื้นเขินมากจนเรือประมงไม่สามารถผ่านได้ ปริมาณสัตว์น้ำที่จับได้มีปริมาณน้อยลง บ้านท่ายางได้รับผลกระทบจากนากุ้งอย่างรุนแรง เนื่องจากมีการปล่อยน้ำลงสู่แหล่งน้ำโดยตรง
         - มีการบุกรุกพื้นที่ป่าชายเลนเพื่อเพิ่มพื้นที่ในการทำนากุ้งบริเวณบ้านสำหนัก บ้านบางหิน บ้านนาคา บ้านคำพ่วน และปล่อยน้ำเสียลงในแหล่งน้ำ ทำให้คุณภาพน้ำลดลง ปริมาณสัตว์น้ำลดจำนวนลง บ่อน้ำตื้นเพราะโดนน้ำเค็มรุกจึงไม่สามารถใช้ประโยชน์ได้

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า