หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติ
 

แม่น้ำสาละวิน


ที่ตั้ง : ตั้งอยู่ใน อ.ปาย จ.แม่ฮ่องสอน จนถึง อ.สบเมย จ.ตาก
ความยาวประมาณ : 120 กิโลเมตร
(ช่วงที่ไหลผ่านเขตแดนประเทศไทย)
ระดับความสูงจากน้ำทะเล : ประมาณ 0-8,000 เมตร

แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

             พื้นที่ลุ่มน้ำสาละวินครอบคลุมพื้นที่ในสาธารณรัฐประชาชนจีน สหภาพเมียนมาร์ และประเทศไทย
แม่น้ำสาละวินมีต้นกำเนิดจากเทือกเขาหิมาลัยประเทศธิเบต ไหลลงไปทางใต้ออกทะเลที่อ่าวมะตะมัน
ในสหภาพเมียนมาร์ มีความยาวทั้งสิ้น 3,151 กิโลเมตร ไหลผ่านพรมแดนประเทศไทยตั้งแต่อำเภอปาย
จังหวัดแม่ฮ่องสอนลงมาถึงอำเภอสบเมย จังหวัดตาก มีความยาวในส่วนของประเทศไทย คือ 120 กิโลเมตร
สาขาของแม่น้ำสาละวินในประเทศไทย ได้แก่ ห้วยแม่กะสะ และแม่น้ำสุริยะ ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า
ทุ่งใหญ่นเรศวร แม่น้ำปาย และแม่น้ำยม ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน แม่น้ำสาละวิน เป็นแม่น้ำที่มีสภาพพื้นที่
ริมฝั่งเป็นแก่งและหุบเหวมากที่สุด เมื่อเทียบกับแม่น้ำสายอื่นของโลก มีลักษณะพื้นท้องน้ำเป็นหิน บริเวณชายฝั่ง
เป็นหน้าผาชันมีหาดทรายปนโคลนและเนินทรายในบางตอน ระดับน้ำในฤดูน้ำและฤดูน้ำหลากอาจต่างกันถึง 30 เมตร
น้ำขุ่นมากในฤดูฝนและใสในฤดูแล้ง มีอุณหภูมิต่ำกว่า 24 องศาเซลเซียสเสมอ

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

             ชนิดพันธุ์ปลาในแม่น้ำสาละวินมีความโดดเด่น แตกต่างไปจากในลุ่มน้ำอื่นๆ ในประเทศไทย ชนิดพันธุ์ปลา
ในเขตนี้มีความคล้ายคลึงกับในระบบแม่น้ำ คงคาและแม่น้ำอิระวดี 
           พบปลาอย่างน้อย 94 ชนิด ชนิด ที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable) ได้แก่ ปลาผีเสื้อ
(Homaloptera thamicola) ปลาหมูฮ่องเต้ (Botia rostrata) ชนิดพันธุ์เฉพาะถิ่น (endemic) ของ แม่น้ำสาละวิน
ได้แก่ ปลาหางเหลือง (Mystacoleucus argenteus) ปลากดหัวเสียม (Aoriichthys seenghala) ปลาจิ้งจก
(Balitora brucei) ปลาแค้ขี้หมู (Erethistes maesotensis) ปลายะคุย (Gagata dolichonema) ปลาสัง
กะวาดหน้าหนู (Eutropiichthys vacha) เป็นต้น ปลาที่ สำคัญ ได้แก่ ปลาสะแงะ (Anguilla bengalensis)
ที่อาศัยได้ทั้งในน้ำจืดและน้ำทะเล เวลาปลาโตเต็มที่จะอพยพกลับไปวางไข่ในทะเล ตัวอ่อนเมื่อฟักออกจากไข่
จะลอยเข้าไปเติบโตในแหล่งน้ำจืด ในบางพื้นที่ของจังหวัดแม่ฮ่องสอนมีลำธารลอดผ่านถ้ำ ซึ่งเป็นที่อยู่ของปลา
ที่มีลักษณะพิเศษคือ ตาจะลดรูปไปคล้ายปลาตาบอด เป็นปลาในวงศ์ปลาจิ้งจก (Balitoridae) เรียกว่าปลาค้อ
ตาบอด (Schistura oedipus) ปลากลุ่มนี้ถือว่าเป็นปลาที่เปราะบางมาก ไม่สามารถเคลื่อนย้ายแหล่งที่อยู่อาศัย
ได้หากเกิดมลพิษ จึงถือว่าอยู่ในสถานภาพที่ถูกคุกคามในถิ่นที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติ (threatened in the wild)
ยังมีปลาหลายชนิดในแม่น้ำสาละวินที่เป็นปลาสวยงาม เช่น ปลากดหัวเสียม และปลาหมูฮ่องเต้ เป็นต้น ในแม่น้ำปาย
ซึ่งเป็นสาขาของแม่น้ำสาละวินยังมีสัตว์น้ำ ที่อยู่ในสถานะเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ ได้แก่ กบทูดหรือเขียดแลว (Rana
blythii) ซึ่งปัจจุบันกรมประมงสามารถเพาะพันธุ์ได้แล้ว

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

           จากลักษณะที่เป็นแม่น้ำสายยาวคดเคี้ยว และไหลผ่านภูมิประเทศ ที่เป็นป่าเขาและที่ลุ่ม ทำให้ระบบนิเวศ
ในลุ่มน้ำสายนี้มีลักษณะ โดดเด่น พันธุ์พืชและพันธุ์สัตว์เป็นกลุ่มสัตว์ที่เป็นสิ่งมีชีวิตเฉพาะถิ่นมากมาย โดยเฉพาะ
อย่างยิ่งปลา เช่น ปลาหางเหลือง ปลาสังกะวาดหน้าหนู เป็นต้น นอกจากนั้นแม่น้ำสายนี้ยังมีความสำคัญในฐานะ
ที่เป็นแม่น้ำนานาชาติ เป็นเส้นแบ่งพรม แดนของประเทศไทยและสหภาพเมียนมาร

การจัดการและการคุกคาม  
 

           มีแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงทางระบบนิเวศสองฝั่งแม่น้ำสาละวิน เนื่องจากการตัดไม้ทำลายป่า และการ
เจริญเติบโต ของเมืองระหว่างพรมแดนประเทศ การใช้ยาฆ่าแมลงในการเกษตร มีผลต่อการลดลงของประชากร
ลาในแม่น้ำสาละวิน

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า