หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติ
 

อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน


ที่ตั้ง : ตำบลเกาะพระทอง อำเภอคุระบุรี  จังหวัดพังงา
พื้นที่ : 80,000.00  ไร่  (128.00 ตร.กม.)
ระวาง : 4829 III, IV 


แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

         หมู่เกาะสิมิลัน หรือหมู่เกาะเก้า ประกอบด้วยเกาะใหญ่น้อย 9 เกาะด้วยกัน เกาะทั้งเก้าเรียงตัวตามแนวทิศเหนือไปทิศใต้ ได้แก่ เกาะบอน เกาะบางู เกาะสิมิลัน เกาะปายู เกาะห้า เกาะเมียง เกาะปาหยัน เกาะปายัน และเกาะหูยง ครอบคลุมพื้นที่เกาะและห้วงน้ำทะเลรอบเกาะที่มีปะการังอุดมสมบูรณ์ มีพื้นที่เกาะซึ่งเป็นแผ่นดินประมาณ 14 ตารางกิโลเมตร (8,750 ไร่) ชายฝั่งทะเลในบริเวณหมู่เกาะสิมิลัน เป็นส่วนภาคตะวันออกของทะเลอันดามันในมหาสมุทรอินเดียที่มีการลดตัวลงของพื้นทะเล (submergent shoreline) จึงมีการกัดเซาะพังทลาย โดยมีน้ำทะเลเป็นตัวกระทำอย่างรุนแรง ทำให้บริเวณเกาะทั้ง 9 เกาะ เกิดเป็นลักษณะภูมิประเทศที่แปลกตา มีรูปร่างต่างๆ อันเป็นผลมาจากขบวนการกัดเซาะ 

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

          สังคมพืชธรรมชาติประกอบด้วยที่ลุ่มต่ำมีสภาพป่าที่สมบูรณ์ ป่าชายหาดอยู่บริเวณรอบเกาะในระดับพื้นที่ต่ำใกล้ทะเลบนชายหาดเป็นป่าโปร่ง และป่าดงดิบที่มีสภาพป่าที่สมบูรณ์ พันธุ์ไม้ที่สำคัญที่พบในป่าชายหาด ได้แก่ ละมุด (Manilkara achrasปอทะเล (Hibiscus tiliaceus)ซึ่งเป็นพันธุ์ไม้ที่หาพบได้ยากมีเฉพาะแห่งตามเกาะใหญ่ในฝั่งทะเลตะวันตกเท่านั้น และพันธุ์ไม้สำคัญบริเวณป่าดงดิบ ได้แก่ ยางปาย (Dipterocarpus costatus) ยางขน (D. baudii) เคียนทราย (Shorea gratissima) ขนุนนก (Palaquium obovatum) หยีน้ำ (Derris indica)สำโรง (Sterculia foetidaปออีเก้ง (Pterocymbium javanicum) ทุ่งฟ้า (Alstonia macrophylla) เนียนป่า (Diospyros wallichii) กะตังใบ  (Leea indica) ไผ่ป่า  (Bambusa arundinacea) เต่าร้างแดง (Caryota mitis)

          พบนกอย่างน้อย 66 ชนิด นกประจำถิ่น ได้แก่ เหยี่ยวแดง (Haliastur indus) นกกวัก(Amaurornis phoenicurus) เป็นต้น นกอพยพแต่มิใช่เพื่อการผสมพันธุ์ ได้แก่ นกปากซ่อมหางเข็ม (Gallinago stenura) นกเด้าลมหลังเทา (Motacilla cinerea) เป็นต้น ชนิดที่ประจำถิ่น และบางครั้งมีการอพยพย้ายถิ่น ได้แก่ นกนางแอ่นบ้าน (Hirundo rustica) นกยางควาย(Bubulcus ibis) นกอีลุ้ม (Gallicrex cinerea) และนกนางนวลแกลบสีกุหลาบ (Sterna dougallii) ชนิดที่พบได้บ่อยในเขตอุทยานฯ ได้แก่ นกยางทะเล (Egretta sacra) นกชาปีไหน(Caloenas nicrobarica) นกลุมพูขาว (Ducula bicolor) นกออก (Haliaeetus leucogaster) นกกินเปรี้ยว (Halcyon chloris) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพถูคุกคามของโลก(globally threatened) ได้แก่ นกกระสาใหญ่ (Ardea sumatrana) นกลุมพูแดง (Columba punicea) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (critically endangered) ของประเทศไทย ได้แก่ นกกระสาใหญ่ ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ (endangered) ได้แก่ นกนางนวลแกลบธรรมดา (Sterna hirundo) นกนางนวลแกลบหงอนใหญ่ (S. bergii) นกจับแมลงดำอกสีส้ม (Ficedula mugimaki) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์(vulnerable) ได้แก่นกลุมพูแดง นกลุมพู (Ducula aenea) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้ถูกคุกคาม (near threatened) ได้แก่ นกออก เหยี่ยวฮอบบี้ (Falco severus) เหยี่ยวแดง นกอีลุ้ม นกลุมพูขาว นกแอ่นกินรัง (Aerodramus fuciphagus) นกยางลายเสือ (Gorsachius melanolophus)

           พบปลาอย่างน้อย 110 ชนิด เช่นฉลามวาฬ (Rhincodon typus) ฉลามกบ (Chiloscyllium spp.) ฉลามหูดำ (Carcharinus sp.) โรนัน (Rhinobatus djiddensis) ปลากระเบนราหู(Mobula  brevirostris) เป็นต้น และปลาในแนวปะการังหลายชนิด

          พบแนวปะการังบริเวณด้านตะวันออกของหมูเกาะสิมิลันเป็นปะการังริมฝั่ง มีความหลากหลายของชนิดปะการังมากอย่างน้อย 101 ชนิด ได้แก่ ปะการังเขากวาง  (Acropora echinata)ปะการังแปรงล้างขวด (Seriatopora histrix) ปะการังเกล็ดน้ำแข็ง (Montipora spp.) ปะการังลายดอกไม้ (Pavona spp.) ปะการังผึ้ง (Gardineroseris planulata) ปะการังลายลูกฟูก(Pachyseris spp.) ปะการังหนวดปม (Euphyllia glabrescens) ปะการังถ้วยสีส้ม(Tubastraea coccinea) นอกจากนั้นพบสาหร่ายทะเลอย่างน้อย10 ชนิด และพบดาวทะเล ปลิงทะเล เม่นทะเล 15 ชนิด  กุ้งกั้ง 15 ชนิด หอยและหมึก 80 ชนิด ที่สำคัญ ได้แก่ หอยสังข์ปากแตร (Chalonia tritonis)
                ปลาในแนวปะการังพบอย่างน้อย 54 ชนิด ที่พบมากได้แก่ ปลาในวงศ์ปลากะรัง  (Serranidae)วงศ์ปลากะพง (Lutjanidae) วงศ์ปลาหมูสี (Lethrinidae) วงศ์ปลาสร้อยนกเขา(Haemulidae) วงศ์ปลาผีเสื้อ (Chaetodontidae) วงศ์ปลานกขุนทอง (Habridae)

           พบสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอย่างน้อย 27 ชนิด โดยทั่วไปมีขนาดเล็ก ประกอบด้วยค้างคาว 16 ชนิด หนู (Rattus spp.) เม่นหางพวง (Atherurus macrourus) อีเห็นธรรมดา  (Paradoxurus hermaphroditus) และโลมาหัวขวดปากสั้น (Trusiops aduncus)

          พบสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกอย่างน้อย 4 ชนิด ได้แก่ อึ่งน้ำเต้า (Microhyla ornata) คางคกบ้าน(Bufo melanostictus) กบหนอง (Rana limnocharis) เขียดตะปาด (Rhacophorus leucomystax) และมีสัตว์ชนิดที่น่าสนใจ ได้แก่ ปุไก่ หรืคนทั่วไปเรียกปูขน พบเห็นได้ไม่ยากในเกาะสิมิลัน พบสัตว์เลื้อยคลานอย่างน้อย 22 ชนิด เช่น กิ้งก่าสวน  (Calotes mystaceus)ตะกวด (Varanus bengalensis) เหี้ย (V. salvator) งูเหลือม (Python reticulatus) งูจงอาง(Ophiophagus hannah) เต่ากระ (Eretmochelys imbricata) เต่ามะเฟือง (Dermochelys coriacea) เป็นต้น

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

         ใต้ทะเลอุดมไปด้วยกองหินและแนวปะการัง มีปลามากมาย สภาพหาดทรายสวยงาม เหมาะสำหรับการดำน้ำดูปลา และปะการัง ได้รับการยกย่องว่าเป็นหมู่เกาะที่มีความสวยงามทั้งบนบกและใต้น้ำ ซึ่งติดอันดับความงามเป็น 1 ใน 10 ของโลก บริเวณเกาะหูหยงมีหาดทรายขาวสะอาดและยาวมากที่สุดในหมูเกาะเก้า และเป็นที่วางไข่ของเต่าทะเล 

การจัดการและการคุกคาม  
 

         - มีการบุกรุกปาชายเลนเพื่อทำนากุ้ง และยังมีการปล่อยน้ำเสียจากนากุ้งลงสู่ทะเล ซึ่งในระยะยาวอาจทำให้สภาพป่าชายเลนที่สมบูรณ์นี้เปลี่ยนแปลงไปจากไม่มีการจัดการที่เหมาะสม
         - มีการลักลอบระเบิดปลา การทำประมงผิดกฎหมาย และทรัพยากรทางทะเลถูกทำลายจากการท่องเที่ยว 

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า