หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับชาติ
 

พื้นที่ชุ่มน้ำในอุทยานแห่งชาติเขื่อนศรีนครินทร์


อำเภอไทรโยค อำเภอศรีสวัสดิ์ อำเภอทองภาภูมิ  จังหวัดกาญจนบุรี
มีพื้นที่ 953,500.00  ไร่  (1,525.60 ตร.กม.)
ระดับความสูงจากน้ำทะเล : 180-1,100 เมตร
ระวาง : 4737 I, 4738 II, 4837 III, 4838 III 


แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

          ภูมิประเทศเป็นภูเขาสลับซับซ้อน ปกคลุมด้วยป่าดงดิบ ป่าเบญจพรรณ ป่าไผ่ สภาพป่าสมบูรณ์ เป็นต้นน้ำลำธารของแม่น้ำแควใหญ่ มีพื้นที่ชุ่มน้ำหลากหลายประเภท ทั้งแม่น้ำสายหลัก ลำห้วยลำธารสาขา น้ำตก น้ำพุร้อน และเป็นต้นน้ำของอ่างเก็บน้ำเขื่อนศรีนครินทร์ มีแม่น้ำลำห้วยลำธารหลายสายไหลลงอ่างเก็บน้ำ ได้แก่ แม่น้ำแควใหญ่ ห้วยแม่ขมิ้น ห้วยขาแข้ง ห้วยแม่วงศ์ เป็นต้น  

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

          สังคมพืชธรรมชาติประกอบด้วยป่าเบญจพรรณผสมไผ่ ป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง ป่าดงดิบ ป่าเกิดใหม่ ป่าไผ่ ป่าแคระ และไม้พุ่ม และสวนป่า บริเวณริมฝั่งลำธารที่มีน้ำไหลตลอดปี พบป่าไม้ผลัดใบเป็นป่าดิบแล้ง และป่าดิบชื้น เป็นแนวเล็กๆ ขนานไปกับลำธาร

          พบนกอย่างน้อย 107 ชนิด เป็นนกประจำถิ่น 90 ชนิด นกอพยพ 14 ชนิด และที่เป็นทั้งนกประจำถิ่นและนกอพยพ 14 ชนิด และที่เป็นทั้งนกประจำถิ่น และนกอพยพ 3 ชนิด ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้ถูกคุกคาม (near threatened) ได้แก่ นกอีคลุ้ม (Gallicrex cinerea) นกกาฮัง (Buceros bicornis) นกกระติ๊ดเขียว (Erythrura prasina)

          พบปลาอย่างน้อย 24 ชนิด ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ (endangered) ได้แก่ ปลาสะตือ (Chitala lopis) ปลาตองลาย (C. blanci) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable) ได้แก่ ปลาดุกด้าน (Charias batrachus) ปลาแขยงธง (Heterobagrus bocourti) และปลาที่พบตามลำห้วยอย่างน้อย 5 ชนิด ได้แก่ ปลาเลียหิน (Garra taeniata) ปลาเวียน (Tor tambroides) ปลาซิวใบไผ่ (Danio regina) ปลาก้าง (Channa limbata) และปลากระทิงดำ (Mastacembelus armatus) และเป็นปลาในอ่างเก็บน้ำไม่น้อยกว่า 19ชนิด

          พบสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกอย่างน้อย 15 ชนิด ที่พบจำนวนมาก ได้แก่ คางคกแคระ (Buto parvus) เขียดอ่อง (Rana nigrovittala) กบชะง่อนหินเมืองเหนือ (R. livida) เป็นต้น พบสัตว์เลื้อยคลานอย่างน้อย 28 ชนิด ชนิดสำคัญที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (critically endangered) ได้แก่ จระเข้น้ำจืด (Crocodylus siamensis) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable) ได้แก่ เต่าจักร (Heosemys spinosa) และเต่าหก (Manouria emys)

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

         เป็นแหล่งต้นน้ำลำธารของแม่น้ำแควใหญ่ เป็นแหล่งผลิตกระแสไฟฟ้า ช่วยบรรเทาอุทกภัยในลุ่มน้ำ เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์นานาชนิด เป็นแหล่งทำการประมงและเพาะพันธุ์ปลาน้ำจืด ให้ผลผลิตปลาเฉลี่ย 13.38 กิโลกรัมต่อไร่ รวมถึงมีพื้นที่ชุ่มน้ำตามธรรมชาติเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียง ได้แก่ น้ำตกศรีนครินทร์ หรือน้ำตกห้วยขมิ้น น้ำตกดงว่าน น้ำตกม่านขมิ้น น้ำตกรามคำแหง มีบึงป่าพรุเป็นป่าพรุน้ำจืดบนยอดเขาสภาพสมบูรณ์ยังไม่มีคนเข้าไป มีพันธุ์ไม้พรุน้ำจืด และปูแดง มีพุน้ำร้อน 2 แห่ง น้ำโจน และถ้ำต่างๆ กล่าวได้ว่ามีศักยภาพเหมาะสมทั้งในด้านการท่องเที่ยว และการศึกษาด้านการอนุรักษ์พื้นที่ชุ่มน้ำ ในระบบแม่น้ำ เขื่อนศรีนครินทร์เป็นเขื่อนอเนกประสงแห่งแรกในโครงการพัฒนาลุ่มน้ำแม่กลอง ปิดกั้นแม่น้ำแควใหญ่ที่บ้านเจ้าเณร ตำบลท่ากระดาน อำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรี เป็นเขื่อนหินถมแกนดินเหนียว มีพื้นที่รับน้ำเหนือเขื่อน 10,800 ตารางกิโลเมตร (6,750,000 ไร่) คุณภาพน้ำเหมาะสมต่อการดำรงชีวิตขิงสัตว์น้ำ ตอนล่างของเขื่อนฯมีอ่างเก็บน้ำสำรองคือ อ่างเก็บน้ำเขื่อนท่าทุ่งนา  

การจัดการและการคุกคาม  
 

         - ได้รับการประกาศจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติ ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 98 ตอนที่ 210 ลงวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ.2524 
         - ภายในเขตอุทยานฯ และโดยรอบมีการตั้งถิ่นฐานอยู่ 17 หมู่บ้าน ส่วนใหญ่ทำการเกษตร มีการรุกล้ำพื้นที่อ่างเก็บน้ำเหนือเขื่อน ทำให้มีพื้นที่ป่าลดลง
         - มีการทำลายป่าไม้ การถางป่าเพื่อทำการเกษตร การเก็บหาของป่าและการลักลอบล่าสัตว์เพื่อเป็นอาหารและเพื่อขายให้แก่นักท่องเที่ยว การบุกรุกพื้นที่เพื่อสร้างที่อยู่อาศัย มีปัญหาปริมาณตะกั่วเจือปนในน้ำผิวดินเกินมาตรฐาน เนื่องจากการทำเหมืองตะกั่วในพื้นที่ลุ่มน้ำตอนบน กิจกรรมการท่องเที่ยวทำลายถิ่นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่า และทำให้สภาพธรรมชาติเสื่อมโทรม

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า