หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับชาติ
 

อุทยานแห่งชาติทับลาน


อำเภอนาดี จังหวัดปราจีนบุรี อำเภอปักธงชัย อำเภอครบุรี อำเภอเสิงสาง จังหวัดนครราชสีมา
มีพื้นที่ 1,397,375.00  ไร่  (2,235.80 ตร.กม.)
ระดับความสูงจากน้ำทะเล : 300-992 เมตร
ระวาง : 5337 I,II,II,IV, 5437III,IV 


แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

          อุทยานแห่งชาติทับลานมีลักษณะเป็นเทือกเขายาวต่อเนื่อง มีหุบเขาตามธรรมชาติ หน้าผามีเหว น้ำตก มีสภาพป่าอุดมสมบูรณ์ และเป็นป่าต้นน้ำลำธารของแม่น้ำบางประกงและแม่น้ำมูล บริเวณที่ราบบนเขาละมั่งมีต้นลานขึ้นอยู่มากมายในเนื้อที่ประมาณ 0.32 ตารางกิโลเมตร (200 ไร่) เป็นป่าลานผืนสุดท้ายของประเทศไทย ด้านใต้เป็นพื้นที่ติดต่อกับอุทยานแห่งชาติปางสีดา พื้นที่ชุ่มน้ำที่สำคัญได้แก่ ลำน้ำมูลบน ลำแชะ ลำปลายมาศ ลำมะไฟ ลำชายดง และลำพระยาพาล  

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

           พบสังคมพืชป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ ป่าดงดิบชื้น ป่าดงดิบแล้ง และป่าชนิดสำคัญของพื้นที่ชุ่มน้ำ คือ ป่าลาน มีไม้ลาน (Corypha lecomtciซึ่งเป็นพืชใบเลี้ยงเดี่ยวในตระกูลปาล์มขึ้นอยู่หนาแน่น โดยเฉพาะบริเวณใกล้หนองน้ำ

           พบนกอย่างน้อย 143 ชนิด เป็นนกน้ำอย่างน้อย 120 ชนิด นกประจำถิ่น 135 ชนิด และนกอพยพ 9 ชนิด ชนิดที่อยู่ในสถานภาพถูกคุกคามของโลก (near threaned) ได้แก่ นกกระทุง (Pelecanus philippensis) และไก่ฟ้าพญาลอ (Lophura diardi) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (critically endangered) ของประเทศไทย ได้แก่ นกกระทุง ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable) ได้แก่ ไก่ฟ้าพญาลอ ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้ถูกคุกคาม (near threatened) ได้แก่ เหยี่ยวกิ้งก่าสีน้ำตาล (Aviceda jerdoni) นกลุมพู (Ducula aenea) นกเงือก (Bucerus spp.) นกเงือกกรามช้าง (Rhyticeros undulatus) นกกาฮัง (Buceros bicornis) นกหัวขวานใหญ่สีเทา (Dryocopus javensis) นกกระจาบธรรมดา (Ploceus philippinus) เป็นต้น

           พบปลาน้ำจืดอย่างน้อย 31 ชนิด ได้แก่ ปลาชะโอน (Ompok spp.) ปลาดุกเนื้อเลน (Clarias meladerma) ปลากะสง (Channa lucius) ปลาดัก (Amblyceps spp.) ปลากระทิง (Mastacembelus armatus)

           พบสัตว์เลื้อยคลานอย่างน้อย 48 ชนิด ชนิดที่สำคัญอยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (critically endangered) ได้แก่ จระเข้น้ำจืด (Crocodylus siamensis) พบร่องรอยแถวห้วยปลายลำมูล ปลายลำแซะ วังกะทะ วังไทร ชนิดอื่นที่สำคัญ ได้แก่ เต่าเหลือง (Indotestudo elongata) กิ้งก่าบินปีกสีส้ม (Draco maculatus)

           พบสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกอย่างน้อย 17 ชนิด ชนิดพันธุ์เฉพาะถิ่น (endemic) ได้แก่ อึ่งอ่างก้นขีด (Kaloula mediolineata) ชนิดอื่นๆที่สำคัญ ได้แก่ กบนา(Rana rugulosa) เขียดตะปาด (Rhacophorus leucomystax) และอึ่งหนาว (Microhyla berdmorei)

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

         เป็นผืนป่าลานที่เป็นมรดกทางธรรมชาติผืนใหญ่แห่งสุดท้ายของประเทศไทย เป็นแหล่งต้นน้ำลำธารของแม่น้ำลำธารหลายสาย เป็นแหล่งที่อยู่อาศัย และแหล่งอาหารของสัตว์นานาชนิด เป็นแหล่งประมง แหล่งวัตถุดิบสำหรับงานหัตถกรรมพื้นบ้าน แหล่งอาหารป่า เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญ โดยมีพื้นที่ชุ่มน้ำเป็นจุดเด่นหลายแห่งในเขตจังหวัดปราจีนบุรี ได้แก่ น้ำตกห้วยใหญ่ที่มีขนาดใหญ่ หน้าผาตรงบริเวณน้ำตกโค้งเป็นมุม 150 องศา และอ่างเก็บน้ำทับลาน ส่วนน้ำตกในเขตจังหวัดนครราชสีมา ได้แก่น้ำตกทับลาน หรือน้ำตกเหวนกกก รวมถึงมีศักยภาพเหมาะสมสำหรับการศึกษาด้านการอนุรักษ์ อุทยานแห่งชาติทับลานล้อมรอบด้วยหมู่บ้านสามด้าน มีชุมชนในเขตอุทยานฯ และโดยรอบ 66 หมู่บ้าน ส่วนใหญ่ทำการเกษตร ชุมชนยังพึ่งพาพืชผักป่าและสัตว์ป่าในการบริโภคและน้ำไม้จากป่าไปใช้สอย  

การจัดการและการคุกคาม  
 

         - ได้รับการจัดการประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติฯ ในราชกิจจานุเบกษาเล่ม 98 ตอนที่ 210 ลงวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2524
         - มีพื้นที่ถือครองโดยมี ภบท.5 ได้สิทธิ์โดยการจัดสรรที่ทำกินของทางราชการ และไม่มีเอกสารสิทธิ์
         - การขยายตัวของชุมชน และการพัฒนาด้านต่างๆ ที่จะเกิดขึ้น ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินโดยรอบ
         - มีการลักลอบเก็บไม้หอมและของป่า การตัดไม้ใช้สอย และการลักลอบล่าสัตว์ป่าการแผ้วถางป่าทำการเกษตร ทำให้รบกวนและทำลายที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่า

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า