หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติ
 

เขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลสาบ 


ที่ตั้ง : ตำบลคลองรี ตำบลท่าหิน ตำบลคูขุด อำเภอสทิงพระ          ตำบลบางเขียด ตำบลชะแล้ ตำบลปากรอ อำเภอสิงหนคร          ตำบลควนโส ตำบลควนเนียง ตำบลเกาะใหญ่          อำเภอกระแสสินธุ์ จังหวัดสงขลา และตำบลปากพะยูน          ตำบลดอนประดู่ ตำบลเกาะมาก ตำบลเกาะนางคำ          อำเภอปากพะยูน จังหวัดพัทลุง 
พื้นที่ : 227,916.00  ไร่  (364.67 ตร.กม.)
ระวาง : 5023 I, II 


แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

         ทะเลสาบสงขลาเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่สำคัญที่สุดของภาคใต้ มีเนื้อที่ 986.8 (616,750 ไร่) ในเขตจังหวัด สงขลา พัทลุง และนครศรีธรรมราช แบ่งออกเป็นพื้นที่ 3 ตอน คือทะเลน้อยซึ่งเป็นหนองน้ำจืดอยู่ส่วนบนด้านเหนือในเขตจังหวัดพัทลุง ตอนกลางของทะเลสาบ เรียกว่าทะเลหลวงน้ำจืด หรือน้ำกร่อย ขึ้นอยู่กับฤดูกาล ความลึกโดยเฉลี่ย 1 เมตร พื้นดินมีลักษณะเป็นโคลนตม บริเวณนี้มีแหล่งนกน้ำที่สำคัญ คือ เขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลสาบ พื้นที่ประมาณ 60 ตารางกิโลเมตร (100,000 ไร่) เป็นพื้นน้ำมีความลึกเฉลี่ย 1 เมตร มีเกาะจำนวนมาก เกาะขนาดใหญ่ เช่นเกาะหมาก เกาะนางคำ พื้นที่บนเกาะเป็นเนินเขาสูงมีที่ราบเล็กน้อย ส่วนเกาะเล็กๆ ได้แก่ เกาะบรรทม เกาะแพ เกาะเสือ เกาะตำเหียง เกาะรังไก่ เกาะยายโส เกาะกระ ส่วนสุดท้ายของทะเลสาบ คือ ทะเลสาบสงขลา ที่มีส่วนเชื่อมต่อกับทะเลด้านอ่าวไทย ได้รับอิทธิพลจากน้ำขึ้นน้ำลงตลอดปี มีลักษณะของน้ำเค็มไปจนถึงน้ำกร่อยที่ติดต่อกับส่วนของทะเลหลวง 

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

            พบนกอย่างน้อย 216 ชนิด นกประจำถิ่นอย่างน้อย 131 ชนิด เช่น นกอีโก้ง (Porphyrio porphyrio) เป็ดคับแค (Nettapus coromandelianus) เป็ดแดง (Dendrocygna javanica)เป็นต้น ซึ่งอาศัยอยู่ตลอดปี นกอพยพผ่านมาในฤดูกาล 6 ชนิดได้แก่ นกยางไฟหัวเทา(Ixobrychus eurhythmus) เหยี่ยวดำ (Milvus migrans) นกซ่อมทะเลอกแดง(Limnodromus semipalmatus) นกน็อทใหญ่ (Calidris tenuirostris) นกอพยพเพื่อการผสมพันธุ์ 1 ชนิด ได้แก่ นกแอ่นทุ่งใหญ่ (Glareola maldivarumนกอพยพในฤดูหนาวแต่มิใช่เพื่อการผสมพันธุ์ประมาณ 78 ชนิด ได้แก่นกอีล้ำ (Gallinula chloropus) ชนิดที่พบเป็นจำนวนมาก ได้แก่ นกเป็ดผีใหญ่ (Podiceps cristatusนกตีนเทียน (Himantopus himantopus)นกอีล้ำ  เพราะสามารถทำรังและวางไข่ได้เกือบทั้งปี ระยะที่มีพบนกมากที่สุด คือเดือนสิงหาคมถึงเดือนมีนาคม ชนิดที่อยู่ในสถานภาพถูกคุกคามของโลก (globally threatened) ได้แก่นกหัวโตมลายู (Charadrius peroniiนกทะเลขาเขียวลายจุด (Tringa guttifer) เหยี่ยวเล็กตะโพกขาว (Polihierax insignis) นกตะกราม (Leptoptilos dubius) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (critically endangered) ของประเทศไทย ได้แก่ นกตะกราม (Leptotilos javanicus) นกกระทุง (Pelecanus philippensis) เหยี่ยวปลาใหญ่หัวเทา (Ichthyophaga ichthyaetus) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ (endangered) ได้แก่ นกกระสานวล (Ardea cinerea) นกกระสาแดง (A. purpurea) นกกาบบัว (Mycteria leucocephala) นกช้อนหอยขาวหรือนกกุลา (Threskiornis melanocephalus) เหยี่ยวดำ (Milvus migrans) เหยี่ยวปลาเล็กหัวเทา (Ichthyophaga humilis) นกหัวโตมลายู นกทะเลขาเขียวลายจุด ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable) ได้แก่ เหยี่ยวเล็กตะโพกขาว  ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้ถูกคุกคาม (near threatened) ได้แก่ นกออก (Haliaeetus leucogaster) นกอีลุ้ม (Gallicrex cinerea) นกนางนวลแกลบเล็ก (Sterna albifrons) นกเงือกกรามช้าง(Rhyticeros undulatus) นกแอ่นกินรัง  (Aerodramus fuciphagus) นกแอ่นหางสี่เหลี่ยม(A. maximus) นกกระจาบธรรมดา (Ploceus philippinus)

           พบปลาอย่างน้อย 88 ชนิด ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ (endangered) ได้แก่ ปลาตะลุมพุก (Tenulosa toli) ชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable)ได้แก่ ปลายยอดจากหรือปลามังกร (Muraenesox cinereus) ปลาแมวหูดำ (Setipinna melanochir) ปลาดุกด้าน (Clarias batrachus) ปลากระทิงไฟ (Mastacembelus erythrotaenia)

         พืชในทะเลสาบได้แก่  สายหนาม (Najas marina) สายเหม็น (Nitella spp.)สาหร่ายไฟ (Chara spp.) บัวเผื่อน (Nymphaea stellata) กกกลม (Cyperus tegetiformis)จูดหนู (Eleocharis dulcis) จูด (Scirpus mucronatus) และพืชริมทะเลสาบ ได้แก่ ฝาด(Lumnitzera spp.) โพทะเล (Thespesia populnea) ตะบูน (Xylocarpus spp.) โกงกาง(Rhizophora spp.) จาก (Nypa fruticans)

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

         - เป็นส่วนหนึ่งของทะเลสาบสงขลา มีทัศนียภาพสวยงามเป็นแหล่งท่องเที่ยว โดยเฉพาะระยะช่วงเดือนตุลาคมถึงเดือนเมษายน มีจำนวนนกน้ำนับแสนตัวให้นักท่องเที่ยวชม และสามารถล่องเรือชมเกาะต่างๆ มากมายในทะเลสาบ 

การจัดการและการคุกคาม  
 

         - ได้รับการประกาศเป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่า ในราชกิจจานุเบกษาเล่ม 93 ตอนที่ 82 ลงวันที่ 8 มิถุนายน พ.ศ.2519 ปัจจุบันเป็นเกาะขนาดใหญ่  
         - มีชุมชนอาศัยอยู่ ลักษณะสภาพป่าดงดิบชื้นที่มีเดิมจึงเลี่ยนเป็นสวนยาง หาด และไร่ และยังคงมีการลักลอบดัก และยิงนก
         - ได้รับผลกระทบจากการใช้ทรัพยากรของชุมชนที่รายรอบทะเลสาบทำให้เกิดความเสื่อมโทรม  ตื้นเขิน เกิดความสกปรก และปนเปื้อนของปริมาณน้ำเสีย ปริมาณน้ำเข็มของน้ำเปลี่ยนไปทำให้พันธุ์ปลาและสัตว์น้ำลดน้อยลง ซึ่งส่งผลกระทบให้ไม่เหมาะสมเป็นแหล่งพักพิงอาศัยของฝูงนก ทั้งนกประจำถิ่น และนกอพยพ งป่า

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า