หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับชาติ
 

แม่น้ำท่าจีน


ที่ตั้ง : จังหวัดชัยนาท จังหวัดสุพรรณบุรี จังหวัดนครปฐม จังหวัดสมุทรสาคร
ความยาวประมาณ 325 กิโลเมตร
ระดับความสูงจากน้ำทะเล : ประมาณ 0-20 เมตร
ระวาง 5036 II,IV, 5037 III,IV, 5038 III,IV, 5039 III,IV 


แผนที่
 
 

 
สถานภาพทางกายภาพ  
 

          เป็นแม่น้ำที่แยกจากแม่น้ำเจ้าพระยา ช่วงที่อยู่ระหว่างตำบลท่าซุง อำเภอเมือง จังหวัดอุทัยธานี กับตำบลหาดท่าเสา อำเภอวัดสิงห์ จังหวัดชัยนาท แล้วไหลลงไปทางใต้ ช่วงที่ผ่านตอนใต้ของจังหวัดชัยนาทเรียกว่าแม่น้ำมะขามเฒ่า ช่วงที่ผ่านจังหวัดสุพรรณบุรีเรียกว่าแม่น้ำสุพรรณบุรี ช่วงที่ผ่านจังหวัดนครปฐมเรียกว่าแม่น้ำนครชัยศรี และช่วงที่ไหลผ่านจังหวัดสมุทรสาครเรียกว่าแม่น้ำท่าจีน ภูมิประเทศของพื้นที่ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำท่าจีนเป็นที่ราบผืนเดียวกับผืนที่ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา พื้นที่ตอนล่างของลุ่มน้ำทั้งสอง มีคลองธรรมชาติเป็นโครงข่าย มีประตูระบายน้ำ 3 แห่ง ได้แก่ ประตูระบายน้ำ โพธิพระยา ชลมารค และพลเทพ มีพื้นที่ลุ่มน้ำ 18,560 ตารางกิโลเมตร (11.6 ล้านไร่)  

สถานภาพทางชีวภาพ  
 

           พบปลาอย่างน้อย 69 ชนิด ชนิดที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ (endangered) ได้แก่ ปลาเนื้ออ่อน (Kryptopterus limpok) และชนิดที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable) ได้แก่ ปลาดุกด้าน (Clarias batrachus) ปลาน้ำเงิน (Kryptopterus apogon)
           สัตว์น้ำที่พบตลอดลำน้ำได้แก่ กุ้งก้ามกราม (Macrobrachium rosenbergii) ปลาตะโกก (Cyclocheilicthys enoplos) ปลากระแห (Puntius schwanenfeldi) ปลาสร้อยขาว (Henicorhynchus siamensis) ปลาสวาย (Pangasius sutchi) ปลาสลาด (Notopterus notopterus) ปลาตะเพียนขาว (Puntius gonionotus) ปลาช่อน (Channa striatus) ปลาดุกอุย (Clarias macrocephalus) และปลาน้ำกร่อย เช่น ปลาแขยงอีกง (Mystus gulio) ปลากระพงขาว (Lates calcarifer) ปลาดุกทะเล (Plotosus canius) ปลากระบอก(Mugil siheli)

          -พบพันธุ์พืชไม้น้ำอย่างน้อย47 ชนิด พบบริเวณปากแม่น้ำ เป็นพันธุ์ไม้ป่าชายเลน 7 ชนิด แม่น้ำในช่วงจังหวัดสุพรรณบุรีถึงจังหวัดนครปฐม มีพันธุ์พืชน้ำที่ขึ้นหนาแน่น ได้แก่ ผักตบชวา (Eichornia crassipes)

คุณค่าการใช้ประโยชน์  
 

          เป็นแม่น้ำสายหลักในระบบลุ่มน้ำท่าจีน เป็นแหล่งน้ำเพื่อการประปา อุปโภค เกษตรกรรม ชลประทาน อุตสาหกรรมการท่องเที่ยว เป็นเส้นทางเดินเรือที่สำคัญ ส่วนพื้นที่ราบสองข้างแม่น้ำตอนล่าง ลักษณะดิน เป็นดินตะกอนเหนียวเหมาะสำหรับหารทำนา ปัจจุบันมีระบบชลประทานจึงพัฒนาจากการทำนามาทำสวนผลไม้ ผัก และไม้ดอก ในพื้นที่ราบลุ่มตอนล่างบางบริเวณได้มีการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจำพวกกุ้งก้ามกราม ปลา

การจัดการและการคุกคาม  
 

          - มีประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่องกำหนดฤดูปลามีไข่และกำหนดชนิด ขนาด และวิธีใช้เครื่องมือทำการประมง วันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2507 มีโครงการอนุรักษ์ปลาหน้าวัดที่อยู่ริมแม่น้ำ กรมประมงปล่อยพันธุ์ปลาลงในแม่น้ำเพื่อเพิ่มผลผลิตโดยส่งเสริมให้มีการเลี้ยงปลาในกระชัง 
          - แม่น้ำท่าจีนตอนบนตั้งแต่อำเภอวัดสิงห์ จังหวัดชัยนาท กิ่งอำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี ลงมาถึงอำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม คุณภาพน้ำเสื่อมโทรม และแม่น้ำที่ท่าจีนตอนล่างจากอำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม ถึงปากแม่น้ำจีน คุณภาพน้ำเสื่อมโทรมมาก
          - มีการขยายตัวของชุมชน พาณิชยกรรม อุตสาหกรรม บริเวณสองฟากฝั่งแม่น้ำ มีการพัฒนารูปแบบการใช้ที่ดินเพื่อการเกษตร และปศุสัตว์เชิงพาณิชย์ มีความต้องการใช้น้ำสูงเนื่องจากการเพิ่มจำนวนโรงงานอุตสาหกรรม มลพิษทางน้ำเนื่องจากการปนเปื้อนของสารพิษที่มีสารฆ่าแมลง ทำให้ปริมาณปลาในแม่น้ำลดลงอย่างมาก

รายละเอียดเพิ่มเติม >>

 
 
อ้างอิง
สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม. 2542. ทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติ ของประเทศไทย.
กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 414 หน้า