หน้าหลัก
แรมซาร์ไซต์ของประเทศไทย
วันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
มติคณะรัฐมนตรี
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย
Picture Gallery


ประเภท
 

 พื้นที่ชุ่มน้ำทั่วโลกเป็นถิ่นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตนานาชนิด อาจแบ่งออกตามลักษณะของถิ่นที่อยู่อาศัย (habitat) เป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ ได้แก่
พื้นที่ชุ่มน้ำชายฝั่งทะเล และพื้นที่ชุ่มน้ำในแผ่นดิน ในสองประเภทนี้ประกอบด้วย

พื้นที่ชุ่มน้ำชายฝั่งทะเล
ทะเล (marine) หรือ ชายฝั่งทะเล เป็นบริเวณที่ไม่อยู่ภายใต้อิทธิพลของกระแสจากแม่น้ำ เช่น ทะเลสาบน้ำเค็ม (lagoon) หรือ น้ำกร่อย
(brackich water) หาดทราย (beach) และแนวปะการัง (Coral reef) เป็นต้น

ปากแม่น้ำ หรือ ชวากทะเล (estuarine) เป็นบริเวณที่แม่น้ำและทะเลมาบรรจบกันมีความเค็มอยู่ระหว่างน้ำทะเลและน้ำจืด เช่น ดินดอนสามเหลี่ยม
(delta) ที่ราบลุ่มน้ำขึ้นถึง (tidal marsh) ป่าชายเลน (mangrove forest) หาดโคลน หาดเลน (mud flat) แหล่งหญ้าทะเล (seagrass bed) เป็นต้น

พื้นที่ชุ่มน้ำในแผ่นดิน
แหล่งน้ำไหล (riverrine) ได้แก่ แม่น้ำ ลำธาร ลำคลอง ลำห้วย ที่มีน้ำไหลตลอดปี หรือ น้ำไหลบางฤดู ฝั่งแม่น้ำหรือหาดแม่น้ำ หรือสันทราย
หมายรวมถึงที่ราบลุ่มฝั่งแม่น้ำ ได้แก่ ทุ่งหญ้าหรือพรุหญ้า ป่าพรุ บริเวณรอบๆ แม่น้ำที่มีน้ำท่วมขังเป็นบางครั้งบางคราว เช่น แอ่งน้ำ วังน้ำในแม่น้ำ ทุ่งน้ำจืด

ทะเลสาบหรือบึง (lacustrine) ได้แก่ แหล่งน้ำขนาดใหญ่ หรือพื้นที่ที่มีน้ำขังตลอดเวลา หรือบางฤดู และมีกระแสน้ำไหลเล็กน้อย มีความลึกมากกว่า
2 เมตร และมีพืชน้ำน้อยกว่าร้อยละ 30 ของผิวน้ำ เช่น ทะเลสาบ บึงต่างๆ

ที่ลุ่มชื้นแฉะ หรือ หนองน้ำ (palustrine) ได้แก่ พื้นที่ที่มีน้ำท่วมขังอยู่ตลอดเวลาหรือบางฤดู มีความลึกไม่เกิน 2 เมตร และมีพืชน้ำปกคลุมมากกว่า
ร้อยละ 30 ของผิวน้ำ ได้แก่ ที่ลุ่มชื้นแฉะ (marsh) ที่ลุ่มสนุ่น หนองน้ำซับ (bog) ที่ลุ่มน้ำขัง (swamp) เป็นต้น

           
นอกจากนี้ พื้นที่ชุ่มน้ำยังรวมถึงแหล่งน้ำที่สร้างขึ้น เช่น นาข้าว บ่อเลี้ยงสัตว์น้ำ พื้นที่ชลประทาน อ่างเก็บน้ำ รวมถึงคลองที่ขุดขึ้นอีกด้วย

อ้างอิง  สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. แผ่นพับรู้ไว้ใช่ว่าพื้นที่ชุ่มน้ำ. 2552

 
 

 

     ประเภทพื้นที่ชุ่มน้ำภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

พื้นที่ชุ่มน้ำในทะเลและชายฝั่งทะเล

บริเวณทะเลน้ำตื้น ขณะน้ำลดลงต่ำสุด มีระดับน้ำทะเลลึกไม่เกิน 6 เมตร รวมทั้งอ่าวและช่องแคบ
บริเวณที่มีพืชทะเลใต้น้ำ รวมทั้งแหล่งสาหร่ายทะเล แหล่งหญ้าทะเล และพืชน้ำใต้ทะเลเขตร้อน
แนวปะการัง
ชายฝั่งทะเลที่เป็นหิน รวมทั้งเกาะในทะเล ผาหินริมทะเล
ชายฝั่งทะเลที่เป็นทรายและกรวด รวมทั้งสันทราย แหลมทราย เนินทราย และระบบสันดอน
ปากแม่น้ำ ชะวากทะเล ดินดอนสามเหลี่ยม
หาดโคลน หาดทราย
ที่ลุ่มชายฝั่งทะเลบริเวณที่มีน้ำขึ้นน้ำลง รวมทั้งที่ลุ่มน้ำเค็ม ทุ่งน้ำเค็ม ที่ลุ่มน้ำกร่อยและน้ำจืด
ป่าชุ่มน้ำบริเวณที่มีน้ำขึ้นน้ำลง รวมทั้งป่าชายเลน ป่าจาก และป่าพรุน้ำจืด
ทะเลสาบน้ำเค็มและน้ำกร่อยชายฝั่งทะเล ที่มีทางเชื่อมต่อกับทะเล
ทะเลสาบน้ำจืดชายฝั่งทะเล รวมทั้งทะเลสาบน้ำจืดบริเวณปากแม่น้ำ
เขาหินปูนและระบบอุทกวิทยาใต้ดินในทะเลและชายฝั่งทะเล

พื้นที่ชุ่มน้ำในแผ่นดิน
สามเหลี่ยมปากแม่น้ำ
แม่น้ำ ลำธาร ร่องน้ำ ที่มีน้ำตลอดไป รวมทั้งน้ำตก
แม่น้ำ ลำธาร ร่ิองน้ำ ที่มีน้ำบางฤดูกาล
ทะเลสาบน้ำจืดที่มีน้ำตลอดปี (ขนาดใหญ่กว่า 8 เฮกแตร์) รวมทั้งบึงโค้งหรือกุดขนาดใหญ่
ทะเลสาบน้ำจืดที่มีน้ำบางฤดูกาล (ขนาดใหญ่กว่า 8 เฮกแตร์) รวมทั้งบึงในที่ราบน้ำท่วมถึง
ทะเลสาบน้ำเค็ม น้ำกร่อย น้ำเป็นด่าง ที่มีน้ำตลอดปี
ทะเลสาบและที่ลุ่มน้ำเค็ม น้ำกร่อย น้ำเป็นด่าง ที่มีน้ำบางฤดูกาล
ที่ลุ่มและแอ่งน้ำเค็ม น้ำกร่อย น้ำเป็นด่าง ที่มีน้ำตลอดปี
ที่ลุ่มและแอ่งน้ำเค็ม น้ำกร่อย น้ำเป็นด่าง ที่มีน้ำบางฤดูกาล
ที่ลุ่มและแอ่งน้ำจืดที่มีน้ำตลอดปี บึง (ขนาดเล็กกว่า 8 เฮกแตร์) หนองน้ำ ทุ่ง และพรุ ที่มีดินอนินทรีย์ มีพืชยืนน้ำ มีน้ำท่วมขัง อย่างน้อย
    ตลอดฤดูกาลเพาะปลูก
ที่ลุ่มและแอ่งน้ำจืดที่มีน้ำบางฤดูกาล มีดินอนินทรีย์ รวมทั้งหนอง ปลัก ตม หลุม บ่อ ทุ่งหญ้าที่มีน้ำท่วมขังบางฤดูกาล
พื้นที่พรุที่ไม่ใช่ป่า รวมทั้งพรุน้ำ พรุไม่พุ่ม หรือพรุเปิดโล่ง
พื้นที่ชุ่มน้ำอัลไพน์ รวมทั้งทุ่งหญ้าอัลไพน์ มีน้ำท่วมขังจากหิมะละลายในบางฤดูกาล
พื้นที่ชุ่มน้ำทุนดรา รวมทั้งแอ่งน้ำทุนดรา มีน้ำท่วมขังจากหิมะละลายในบางฤดูกาล
พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีไม้พุ่มเป็นส่วนใหญ่ ทั้งไม้พุ่ม ทุ่งน้ำจืดที่มีไม้พุ่ม
พื้นที่ชุ่มน้ำที่เป็นน้ำจืดและมีต้นไม้ขึ้นอยู่เป็นส่วนใหญ่ รวมทั้งป่าบึงน้ำจืด ป่าที่มีน้ำท่วมบางฤดูกาล หนองน้ำที่มีต้นไม้และมีดินอนินทรีย์
ป่าพรุ
พรุน้ำจืด และน้ำพรุ
พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความร้อนจากใต้ดิน
เขาหินปูนและระบบอุทกวิทยาใต้ดินในแผ่นดิน

พื้นที่ชุ่มน้ำที่มนุษย์สร้างขึ้น
บ่อเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ (เช่น บ่อปลา นากุ้ง)
บ่อน้ำ รวมทั้งบ่อน้ำในไร่นา บ่อเก็บน้ำ (ขนาดเล็กกว่า 8 เฮกแตร์)
พื้นที่ชลประทาน รวมทั้งทางระบายน้ำ และนาข้าว
พื้นที่เกษตรกรรมที่มีน้ำท่วมขังบางฤดูกาล (รวมทั้งทุ่งหญ้า)
นาเกลือ
อ่างเก็บน้ำ (ขนาดใหญ่กว่า 8 เฮกแตร์)
ขุมเมือง
บ่อบำบัดน้ำเสีย บ่อพักน้ำ บ่อเติมอากาศ
คลอง คู ทางระบายน้ำ
เขาหินปูนและระบบอุทกวิทยาใต้ดิน ที่มนุษย์สร้างขึ้น

อ้างอิง  ศูนย์นานาชาติ สมาคมอนุรักษ์นกแห่งประเทศญี่ปุ่น. กระทรวงสิ่งแวดล้อม ประเทศญี่ปุ่น. คู่มือการจัดการพื้นที่ชุ่มน้ำภูมิภาคเอเชีย-
           ตะวันออกเฉียงใต้. 2544